Του Βαγγέλη Μωυσή
Το 2025 είναι αναμφίβολα η χρονιά της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ, που… έσκασε σαν ηφαίστειο διαφθοράς και απάτης στην καρδιά του πολιτικού συστήματος και του πρωτογενούς τομέα της χώρας.
Αναμφίβολα, το ιστορικό της λεηλασίας και κακοδιαχείρισης των αγροτικών επιδοτήσεων αρχαΐζει επί ΠΑΣΟΚ τη δεκαετία του 1980, σχεδόν ταυτόχρονα με την έναρξη των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. Το 2015, επί ΣΥΡΙΖΑ, ανέβηκε… η «θερμοκρασία» με την Τεχνική Λύση που καταρτίστηκε ως προσωρινή, μέχρι να καταρτιστούν Διαχειριστικά Σχέδια Βόσκησης.
Από το 2019 όμως, η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αντί να επιταχύνει την κατάρτιση των Διαχειριστικών Σχεδίων που θα τελείωνε το «πάρτι» της λεηλασίας και ήδη είχε καθυστερήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ, προχώρησε σε νέο κύκλο παλινωδιών με τη μέθοδο που αποκάλυψε η «Θ», της επαναλαμβανόμενης δήθεν ανάθεσης του έργου από διαδοχικούς υπουργούς στις κατά τόπους περιφέρειες, που επανειλημμένως απαντούσαν ότι δεν γίνεται το έργο χωρίς προσωπικό και χρηματοδότηση.
Μ` αυτά και… πολλά άλλα που έμελλε να αποκαλυφθούν στη διάρκεια του έτους, η κυβέρνηση επέτρεψε -και σε μεγάλο βαθμό «εξέθρεψε»- τη μετατροπή της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ στο «ηφαίστειο» που… εξερράγη το 2025, με τις αποκαλύψεις και τις πολυδαίδαλες επιπτώσεις του να απειλούν σαν «λάβα» το πολιτικό σκηνικό και την αγροτική οικονομία.
Ίσως λίγοι θυμούνται, ότι ο Ιανουάριος του 2025 ξεκίνησε με πολλούς αγρότες στην κατάσταση των καθυστερημένων ή μειωμένων καταβολών ενισχύσεων, της οποίας κοινωνός έγινε όλη η Ελλάδα μετά το καλοκαίρι. Ήχησαν από τον Ιανουάριο τα πρώτα «καμπανάκια» για «λάθη» από ΚΥΔ (Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων) και από το ίδιο το πληροφοριακό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, δηλαδή από τον τεχνικό σύμβουλο. Ταυτόχρονα, γινόταν γνωστή η… έφοδος κλιμακίου του ΟΠΕΚΕΠΕ σε περιοχές της Κρήτης, μετά από καταγγελίες για παράνομη απόσπαση κοινοτικών κονδυλίων μέσω ψευδών δηλώσεων ζώων.
Η πρώτη «βόμβα»
Τον Φεβρουάριο, έσκασε η πρώτη «βόμβα»… εισαγόμενη από την «Politico» που δημοσίευσε την είδηση ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά παράνομες επιδοτήσεις 170 εκατομμυρίων ευρώ στην Ελλάδα, με πηγές της κυβέρνησης και του ΟΠΕΚΕΠΕ να υποβαθμίζουν το θέμα κάνοντας λόγο για λάθος στοιχεία και για έρευνα που αφορά περίπου 400.000 ευρώ, τα οποία είχαν αχρεωστήτως καταβληθεί σε κάποιες οικογένειες.
Ωστόσο οι διαρροές για ελέγχους χιλιάδων ΑΦΜ σχετικά με επιδοτήσεις των προηγουμένων ετών καλά κρατούσαν.
Σύμφωνα με όσα έβλεπαν το φως της δημοσιότητας οι ίδιοι βοσκότοποι δηλώνονταν από διαφορετικούς «ιδιοκτήτες» κάθε χρόνο, χωρίς όμως να υπάρχουν διπλοεγγραφές, γεγονός που υποδεικνύει ότι κάποιος με συνολική πρόσβαση στα αρχεία συντόνιζε το σύστημα, ώστε να βλέπει ποιες εκτάσεις είναι διαθέσιμες και να εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξουν επικαλύψεις.
Τα καμπανάκια εμφανώς είχαν φτάσει στην κυβέρνηση με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης να δημοσιοποιεί τον Μάρτιο επιστολή του προς τον πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Νίκο Σαλάτα, βάσει της οποίας ο υπουργός ζητούσε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ να μεριμνήσει για τη βελτίωση των διαδικασιών επιλεξιμότητας, την ενίσχυση των διασταυρωτικών ελέγχων, την εντατικοποίηση και αυστηροποίηση των ελέγχων στο πεδίο και την ενίσχυση των προσπαθειών εντοπισμού, διερεύνησης και αντιμετώπισης περιστατικών απάτης.
Τον Απρίλιο… το ηφαίστειο ήδη «κοχλάζει», καθώς γίνεται γνωστό πως συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία η πρώην προϊσταμένη της διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Παρασκευή Τυχεροπούλου, η οποία αντιμετωπίζεται από τον ΟΠΕΚΕΠΕ με πειθαρχικές διώξεις και μηνύσεις.
«Ο πρωθυπουργός ξέρει»
Στον δημόσιο διάλογο, αρχίζει η έντονη συζήτηση για το γεγονός ότι τα τελευταία πέντε χρόνια, ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει αλλάξει έξι προέδρους, που διαδοχικά καρατομήθηκαν -με εξαίρεση τον Φάνη Παππά που… αποχώρησε μετά από δυο μήνες στο πόστο- ενώ άρχισαν οι αποκαλύψεις για τις συγκρούσεις διαδοχικών υπουργών (Βορίδης, Λιβανός, Αυγενάκης, Γεωργαντάς) με διαδοχικούς προέδρους του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Παράλληλα γίνεται για πρώτη φορά γνωστό πως το 2020, ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Γρηγόρης Βάρρας ενημέρωσε τις εισαγγελικές αρχές για υποθέσεις παράνομων επιδοτήσεων, που φέρονταν να είχαν δοθεί από τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε παραγωγούς την περίοδο 2017 – 2020.
Ο κ. Βάρρας -σύμφωνα με δημοσιεύματα- επρόκειτο για προσωπική επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη για την προεδρία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Κάτι που επιβεβαιώνει και η μετέπειτα «μεταπήδησή» του στο Μέγαρο Μαξίμου, που θεωρήθηκε ως μια από τις αποδείξεις πως… «ο πρωθυπουργός ξέρει»!
Τον Μάιο το ηφαίστειο δίνει… σεισμούς. Γίνεται γνωστό πια πως έρχεται δικογραφία, βάσει έρευνας που είχε ξεκινήσει κατ` εντολή της Ρουμάνας Ευρωπαίας Εισαγγελέως Λάουρας Κοβέσι. Οι πληροφορίες για ονόματα πολιτικών που περιλαμβάνονται στη δικογραφία, δίνουν και παίρνουν. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία πραγματοποίησε έφοδο στα γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ και αμέσως μετά κατηγόρησε με ανακοίνωση τον Οργανισμό για μη συνεργασία, ενώ περιέγραψε ως αντικείμενο των ερευνών τις παράνομες επιδοτήσεις που είχαν χορηγηθεί σε πρόσωπα χωρίς δικαιώματα ή χωρίς ζώα, σε περιόδους που εκτείνονται τουλάχιστον από το 2019 ως το 2022 με προεκτάσεις ως το 2024.
Ο πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ Ν. Σαλάτας, πρώην Εφέτης, απειλεί την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με μήνυση και… καρατομείται από τον υπουργό Κώστα Τσιάρα, ενώ η κυβέρνηση ανακοινώνει για πρώτη φορά την πρόθεση υπαγωγής του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, κάτι που παρουσιάζεται ως μεταρρύθμιση εξυγίανσης του συστήματος κατανομής των αγροτικών επιδοτήσεων.
Σήριαλ στα ΜΜΕ
Τον Ιούνιο έρχεται η έκρηξη! Η δικογραφία «δείχνει» δύο πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, τους Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, που η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επιθυμεί να διωχθούν, με την ίδια την Κοβέσι, αργότερα να καταγγέλλει το γεγονός ότι αυτό δεν επετράπη από το περιβόητο Άρθρο 86 του Ελληνικού Συντάγματος, Περί Ευθύνης Υπουργών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξώθησε σε παραίτηση τον υπουργό Μάκη Βορίδη, ενώ παραιτήθηκαν και οι υφυπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης Διονύσης Σταμενίτης, Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Χρήστος Μπουκώρος, καθώς και ο ΓΓ Αγροτικής Ανάπτυξης Γιώργος Στρατάκος, που μαζί με βουλευτές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ βρέθηκαν να κάνουν… ρουσφετολογικές προσεγγίσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ υπέρ της ενημέρωσης ψηφοφόρων τους που είχαν κάνει αιτήσεις επιδότησης. Το περιεχόμενο των συνομιλιών από τις επισυνδέσεις που είχαν γίνει κατ’ εντολή των εισαγγελικών αρχών, άρχισαν ήδη να γίνονται σήριαλ στα ΜΜΕ.
Με το σύνολο των κομμάτων της αντιπολίτευσης να ζητά την παραπομπή των δύο πρώην υπουργών σε Προανακριτική Επιτροπή, η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, κατάφερε να δώσει στην έκρηξη του σκανδάλου… πυρηνικές διαστάσεις, με μια διαδικασία που εξευτέλισε παντελώς κάθε έννοια κοινοβουλευτικής θεσμικής λειτουργίας, βάζοντας επιλεγμένους βουλευτές της να ψηφίσουν… επιστολικά, από άλλη αίθουσα της Βουλής!
Τελικά η Βουλή υπερψηφίζει την πρόταση της ΝΔ για σύσταση εξεταστικής επιτροπής που θα διερευνήσει την υπόθεση των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων… από το 1998! Ενώ σαν βόμβα σκάει και το ευρωπαϊκό πρόστιμο των 415 εκατομμυρίων ευρώ σε βάρος της Ελλάδας, για τους ελλιπείς ελέγχους στην διαδικασία πληρωμών των αγροτικών επιδοτήσεων.
Μη γενόμενοι οι έλεγχοι
Τον Ιούλιο η «Θ» αποκαλύπτει πως οι έλεγχοι των αιτήσεων από πλευράς ΟΠΕΚΕΠΕ τη διετία 2022-2023 θεωρούνται ως μη γενόμενοι διότι δεν έχουν καταχωρηθεί στο σύστημα και δεν ολοκληρώθηκε η διαδικασία ενστάσεων μέσω των περιφερειών.
Οι δε επιδοτήσεις των τριών δισ. δόθηκαν σε… σωστούς και πονηρούς με αρχεία excel, χωρίς κανείς να γνωρίζει, πόσες και ποιες από αυτές πρέπει να ζητηθούν πίσω ως αχρεωστήτως καταβληθείσες! Αιτία η κατάρρευση του συστήματος μετά την ανάληψη του πληροφοριακού συστήματος του ΟΠΕΚΕΠΕ από την εταιρεία GOGNITERA που «έσπασε» το… μονοπώλιο της συγκεκριμένης ανάληψης έργου που είχε η NEUROPUBLIC από το 2009.
Η «Θ» αποκάλυψε επίσης πως το 2023 επί υπουργίας Λευτέρη Αυγενάκη, επιτεύχθηκε… εκεχειρία σε έναν σκληρό ανταγωνισμό με πρωταγωνίστριες τις δύο εταιρείες πληροφορικής NEUROPUBLIC και COGNITERA που έχουν «αναλάβει» από κοινού, πλέον, το στήσιμο και την υποστήριξη των πληροφοριακών συστημάτων του ΟΠΕΚΕΠΕ για την τετραετία 2024-2027, έναντι 20 εκατομμυρίων ευρώ!
Στο μεταξύ, η επιβεβαίωση του παραιτηθέντος υφυπουργού Χρήστου Μπουκώρου, ότι κυβερνητικά στελέχη γνώριζαν την έρευνα και την ύπαρξη τηλεφωνικών παρακολουθήσεων, επιδείνωσε τις εντυπώσεις από δηλώσεις του πρώην υπουργού της ΝΔ και νυν ανεξάρτητου βουλευτή Μάριου Σαλμά πως «τίποτα δεν γίνεται χωρίς να το ξέρει το Μαξίμου».
Αναγκαστική νομιμότητα, Φερράρι και… αμνησία
Τον Ιούλιο η «Θ» αποκάλυψε πως έρχεται «έμφραγμα» στις επιδοτήσεις λόγω της αναγκαστικής νομιμότητας που επέβαλλε η ΕΕ ζητώντας καθολικούς ελέγχους. Το ρεπορτάζ δικαιώθηκε από τις τεράστιες καθυστερήσεις πληρωμών, που συνέβαλαν τελικά στο να ωθήσουν τους αγρότες στα μπλόκα τον Δεκέμβριο.
Νωρίτερα, τον Αύγουστο έκανε αίσθηση η υπόθεση της πρώην συντονίστριας κοινοτικών πόρων και γυναικείας αγροτικής επιχειρηματικότητας Ηπείρου της ΝΔ, Καλλιόπης Σεμερτζίδου. To στέλεχος της ΝΔ… με τη Φερράρι και την Πόρσε, υποχρεώθηκε σε παραίτηση για επιδοτήσεις ύψους 2,5 εκατ. ευρώ που φέρονται να έλαβαν η οικογένειά της και η οικογένεια του συντρόφου της Χρήστου Μαγειρία μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ το διάστημα 2019-2024.
Παράλληλα γινόταν μεγάλος ντόρος για τον «Φραπέ» (Γιώργο Ξυλούρη) και τον «Χασάπη» (Ανδρέα Στρατάκη) του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις απειλητικές για τρίτους συνομιλίες τους, τον ρόλο τους στο σκάνδαλο για τις σχέσεις τους με τη ΝΔ και προσωπικά με τον πρωθυπουργό.
Οι αποκαλύψεις της «Θ» συνεχίστηκαν τον Σεπτέμβριο με ρεπορτάζ για τη μεγάλη ζημία και την απώλεια δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ που υπέστησαν ειδικά οι γεωργοί και κτηνοτρόφοι της Κεντρικής Μακεδονίας από το σκάνδαλο που δομήθηκε πάνω στην τεράστια αύξηση του αριθμού ανύπαρκτων ζώων στην Κρήτη, με τη συμβολή και συγκεκριμένων ΚΥΑ που εκδόθηκαν από τους υπουργούς Σπήλιο Λιβανό και Κώστα Σκρέκα (η πρώτη) και τους διαδόχους τους στο ΥΠΑΑΤ και στο υπουργείο Περιβάλλοντος, αντίστοιχα, Γιώργο Γεωργαντά και Γιώργο Αμυρά (η δεύτερη).
Τις αποκαλύψεις της «Θ» επιβεβαίωσε το ΓΕΩΤΕΕ ΚΜ, με τον πρόεδρό του, Αθανάσιο Σαρόπουλο, να εξηγεί στον Κυριάκο Μητσοτάκη πως ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων και των ζώων που είναι δηλωμένα στην Κρήτη, δεν συσχετίζεται, με την παραγωγή του πρόβειου και του γίδινου γάλακτος.
Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, ακολούθησαν τα σήριαλ των… διαρκώς αναβαλλόμενων πληρωμών, αλλά και το σήριαλ της Εξεταστικής του ΟΠΕΚΕΠΕ με παρέλαση υπουργών (νυν και πρώην), στελεχών του ΟΠΕΚΕΠΕ και πρωταγωνιστών των επισυνδέσεων, σε σταθερή κατάσταση… αμνησίας και «σιωπής».
Κι ύστερα, ήρθαν τα μπλόκα! Η συνέχεια… το 2026!
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
