Η αγορά φυσικού αερίου έχει βρεθεί ξανά στο επίκεντρο της παγκόσμιας ενεργειακής ατζέντας, με τους δείκτες τιμών να καταγράφουν σημαντική μεταβλητότητα τους τελευταίους μήνες. Είναι ενδεικτικό ότι οι τιμές να κινούνται σε υψηλά πολλών μηνών, καθώς όσα καταγράφονται σε γεωπολιτικό επίπεδο, οι ανησυχίες για τη ζήτηση και τα επίπεδα προσφοράς παραμένουν στο προσκήνιο και πυροδοτούν εντάσεις. Έτσι, στον ολλανδικό κόμβο TTF σε μηνιαία βάση οι τιμές κατέγραψαν την εβδομάδα που πέρασε άνοδο που έφτασε και το 40%, «αγγίζοντας» ακόμα και τα 40 ευρώ/MWh, που είναι το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά μηνών. Ωστόσο, οι τιμές καταγράφουν αυξομειώσεις, ακολουθώντας και τα «γεωπολιτικά» σήματα του Ντ. Τραμπ, αλλά και τις καιρικές προβλέψεις.
Όμως, η κάθε κίνηση της «spot» τρέχουσας χονδρεμπορικής αγοράς του αερίου μεταφέρεται και στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, λόγω της στενής σχέσης μεταξύ των δύο αγορών, ιδίως στις χώρες που χρησιμοποιούν το φυσικό αέριο ως βασικό καύσιμο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, όταν οι τιμές του αερίου αυξάνονται, αυξάνεται και το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο αέριο μεταφέρουν αυτό το κόστος στις χονδρεμπορικές τιμές ρεύματος. Επιπλέον, η τιμολόγηση των αγορών ενέργειας σε πολλές περιπτώσεις συνδέει άμεσα την τιμή του ρεύματος με την τιμή του αερίου μέσω του μηχανισμού κόστους μεταβλητής παραγωγής.
Οι αιτίες
Τα αίτια, πάντως, που επηρεάζουν τις τιμές είναι πολυπαραγοντικά κι εν πολλοίς διαμορφώνονται ερήμην των τελικών καταναλωτών, που καλούνται στο «τέλος της ημέρας» να καταβάλουν σημαντικούς πόρους για να καλύψουν τις ανάγκες τους, ένεκα και των ελλειμμάτων λειτουργίας των αγορών, ειδικά του ρεύματος.
Έτσι, πέρα από τα γεωπολιτικά δεδομένα και οι καιρικές συνθήκες αύξησαν κατακόρυφα τη ζήτηση για θέρμανση, εξαντλώντας τα αποθέματα φυσικού αερίου στις υποδομές αποθήκευσης. Οι πρόσφατες αναφορές δείχνουν ότι τα επίπεδα των αποθηκών έχουν υποχωρήσει κάτω από τον μέσο όρο των τελευταίων ετών, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την επάρκεια των προμηθειών στο άμεσο μέλλον.
Έτσι, τα αποθέματα της Ε.Ε. κινούνται γύρω στο 50,4%, αισθητά χαμηλότερα από το περίπου 61,7% της αντίστοιχης περσινής περιόδου, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe. Η εικόνα αυτή ενίσχυσε τους φόβους για επιτάχυνση των αναλήψεων σε περίπτωση παρατεταμένου κρύου και αύξησε τα σενάρια στενότητας. Επίσης, οι γερμανικές αποθήκες έχουν υποχωρήσει από το 56,5% στο 41,5% μονάχα εντός του Ιανουαρίου, δηλαδή κατά 15% σε λιγότερο από έναν μήνα.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Center on Global Energy Policy του Κολούμπια, η στάθμη στις αποθήκες της χώρας προβλέπεται να τελειώσει τη χειμερινή περίοδο κοντά στα 4 δισ. κ.μ. Μάλιστα, η εκτίμηση γίνεται με βάση φυσιολογικές αντλήσεις τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.
Ως αποτέλεσμα, προκειμένου να γεμίσουν ξανά οι αποθήκες στο 90% ως τον επόμενο χειμώνα, θα απαιτηθούν ποσότητες περί τα 18 δισ. κ.μ. Με βάση τις σημερινές τιμές του TTF, οι συγκεκριμένοι όγκοι μεταφράζονται σε ένα κόστος κοντά στα 6,3 δισ. ευρώ, κάτι που προκαλεί σημαντική πίεση στις τιμές.
Γεωπολιτική
Παράλληλα, οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχίζουν να επιβαρύνουν την αγορά ενέργειας. Μάλιστα, πρόσφατες αναλύσεις επισημαίνουν ότι η στρατηγική εξάρτηση πολλών ευρωπαϊκών χωρών από εισαγόμενο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) καθιστά την περιοχή ευάλωτη σε πολιτικές διαμάχες με παραγωγούς, ιδίως με τις ΗΠΑ.
Πάντως, ο συνδυασμός υψηλότερων τιμών φυσικού αερίου και αυξημένης ζήτησης ηλεκτρισμού μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετη πληθωριστική πίεση στην οικονομία, επηρεάζοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από ενεργοβόρες διαδικασίες.
Οι τιμές
Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο σε δύο μέρες, στις συνεδριάσεις της περασμένης Τρίτης και της Τετάρτης, στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας, η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στην Αγορά της Επόμενης Μέρας, αυξήθηκε σχεδόν 50% λόγω αυξημένης ζήτησης για θέρμανση αλλά και μεγάλης συμμετοχής των θερμικών μονάδων φυσικού αερίου στο μείγμα της ηλεκτροπαραγωγής.
Εν τω μεταξύ, περίπου μια εβδομάδα πριν από την εκπνοή του τρέχοντος μήνα και η μέση τιμή κινείται γύρω από τα 104 ευρώ/MWh. Πάντως, ο Δεκέμβριος έκλεισε με μέση τιμή χονδρικής στα 110,04 ευρώ/MWh, καταγράφοντας μικρή άνοδο της τάξης του 3,37% σε σχέση με τον Νοέμβριο, όταν η αντίστοιχη τιμή διαμορφώθηκε στα 106,45 ευρώ/MWh. Προφανώς το ενδιαφέρον εστιάζεται στο πώς θα κινηθεί η λιανική τον Φεβρουάριο στα πράσινα τιμολόγια.
Τα αναχώματα
Σύμφωνα, δε, με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το δεύτερο τρίμηνο του 2025, η παραγωγή από ΑΠΕ συνιστά το πιο σημαντικό «ανάχωμα» στις διακυμάνσεις αυτές, κι όσο συνεχίζεται η εξάρτηση από το φυσικό αέριο. Οπως αναδεικνύουν τα στοιχεία της Ε.Ε. για το δεύτερο τρίμηνο του 2025 στη χώρα μας, η παραγωγή ηλιακής ενέργειας σημείωσε σημαντική αύξηση, καταγράφοντας νέο ρεκόρ με 98 TWh (+20%), ενώ η υδροηλεκτρική ενέργεια παρουσίασε μείωση κατά 17%, έπειτα από υψηλά επίπεδα το προηγούμενο έτος. Ενδεικτικό, πάντως, της εξάρτησης της χώρας μας από το φυσικό αέριο είναι ότι για το 2025 η εγχώρια κατανάλωση φυσικού αερίου ανήλθε σε 70,2 TWh, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό από το 2008 και αύξηση 6% σε σχέση με το 2024. Καθοριστικός παράγοντας ήταν η ηλεκτροπαραγωγή, η οποία απορρόφησε 49,3 TWh, δηλαδή το 70,3% της συνολικής κατανάλωσης, σημειώνοντας νέο ρεκόρ. Και μπορεί η πρόοδος που έχει σημειωθεί στις ΑΠΕ να είναι σημαντική, αφού πλέον έχουν διεισδύσει πάνω από 50% στο ενεργειακό μείγμα, ωστόσο η απουσία μονάδων αποθήκευσης παραμένει το μεγαλύτερο «αγκάθι».
Ροές από τις ΗΠΑ
Την ίδια ώρα και με τις εντάσεις να είναι ενεργές μεταξύ ΗΠΑ – Ε.Ε., σημαντική αύξηση καταγράφεται στις αφίξεις δεξαμενόπλοιων με αμερικανικό LNG στις ελληνικές υποδομές, με κύριο προορισμό τις αγορές των Βαλκανίων. Το προσεχές διάστημα αναμένεται κύμα παραδόσεων τόσο στη Ρεβυθούσα όσο και στο FSRU της Αλεξανδρούπολης, εξέλιξη που επιβεβαιώνει τον αναβαθμισμένο ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου για την ευρύτερη περιοχή. Και αυτό, μάλιστα, σε μια φάση όπου ο Κάθετος Διάδρομος δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη λειτουργία.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα εκφορτώσεων στον Κόλπο των Μεγάρων, στα τέσσερα φορτία που παραδόθηκαν τον Ιανουάριο προστίθενται ακόμα τέσσερα τον Φεβρουάριο και έξι τον Μάρτιο. Συνολικά, πρόκειται για 14 δεξαμενόπλοια με ποσότητες που υπερβαίνουν τις 11 τεραβατώρες, με βασικό προορισμό απορρόφησης τη βουλγαρική αγορά και ευρύτερα τις χώρες των Βαλκανίων.
Παράλληλα, στο σκηνικό αυτό έρχεται να προστεθεί και το πρόγραμμα αφίξεων του FSRU Αλεξανδρούπολης, το οποίο προβλέπει τουλάχιστον ένα φορτίο LNG ανά μήνα. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η ενίσχυση των παραδόσεων τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο, γεγονός που ανεβάζει τον συνολικό αριθμό δεξαμενόπλοιων -κυρίως αμερικανικού LNG- που αναμένεται να καταπλεύσουν στη χώρα το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε τουλάχιστον 17.
Πηγή: dealnews.gr
