Αβεβαιότητα και έντονη ανησυχία κυριαρχούν στα σούπερ μάρκετ τις πρώτες ημέρες μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τους Έλληνες καταναλωτές να προσαρμόζουν άμεσα τη συμπεριφορά τους υπό το βάρος των εξελίξεων. Σύμφωνα με έρευνα της NielsenIQ που πραγματοποιήθηκε το διάστημα 9-12 Μαρτίου, το 57% των καταναλωτών δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 27% βιώνει έντονο στρες για το τι θα ακολουθήσει. Το 13% εκφράζει θυμό, με μόλις ένα 3% να παραμένει αδιάφορο. Το κλίμα αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα τόσο στην ψυχολογία όσο και στις πρώτες αντιδράσεις της αγοράς.
Την ίδια στιγμή, το 72% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει προσαρμόσει τις συνήθειές του. Το 35% περιορίζει τις δαπάνες και το 25% μειώνει τις εξόδους του. Παράλληλα, ένα 10% έχει προχωρήσει σε αποθεματοποίηση βασικών προϊόντων. Οι βασικές ανησυχίες εστιάζουν σε πιθανές ανατιμήσεις (22%) και ελλείψεις (19%), ενώ η γεωπολιτική κλιμάκωση και η αύξηση των τιμών καυσίμων προβληματίζουν το 16% και το 14% αντίστοιχα.
Σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, καταγράφεται σαφής μετατόπιση προτεραιοτήτων. Πριν την κρίση, οι καταναλωτές ανησυχούσαν κυρίως για το αυξημένο κόστος τροφίμων (45%), τους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και την κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Σήμερα, η ανησυχία διευρύνεται και περιλαμβάνει τον φόβο διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και γενικότερης αστάθειας στην αγορά.
Σύμφωνα με όσα ανέφεραν εχθές στελέχη της NielsenIQ κατά τη διάρκεια ημερίδας, η καταναλωτική συμπεριφορά εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Στην παρούσα φάση, η αγορά φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, με άμεσες και έντονες αντιδράσεις.
Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει πιεστικό: το 57% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του καλύπτει μόλις τις βασικές ανάγκες, ενώ μόνο το 13% διαπιστώνει βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης. Ωστόσο, οι καταναλωτές προσαρμόζονται ενεργά. Το 68% παρακολουθεί στενά τις τιμές, το 76% αναζητά προσφορές, φυλλάδια και κουπόνια, ενώ σχεδόν 8 στους 10 προσπαθούν συστηματικά να αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή. Παράλληλα, ένας στους δύο λειτουργεί με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη. Η συμπεριφορά αυτή συνδέεται άμεσα με την πορεία των τιμών.
Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ για την αγορά ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) την περίοδο 2006-2025, οι όγκοι πωλήσεων παραμένουν σχεδόν σταθεροί, την ώρα που η μέση τιμή έχει αυξηθεί κατά 30%. Έτσι, η αξία της αγοράς ενισχύεται κυρίως λόγω ανατιμήσεων, σε ένα περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί από διαδοχικές κρίσεις, πανδημίες και πληθωριστικές πιέσεις.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η αγορά των σούπερ μάρκετ διατηρεί τον όγκο της, αλλά η αξία της αυξάνεται, με τους καταναλωτές να γίνονται ολοένα και πιο προσεκτικοί, να αναζητούν ευκαιρίες και να διαχειρίζονται με αυστηρότητα τα οικονομικά τους. Η κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να επιταχύνει περαιτέρω αυτή τη τάση.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
