Στο Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της Κυριακής των Αγίων Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, συναντούμε μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές του Ευαγγελίου: αυτή της αρχιερατικής προσευχής του Κυρίου λίγο πριν το Πάθος. Ο Χριστός στρέφεται προς τον Πατέρα και παρακαλεί: «Φύλαξέ τους με τη δύναμη του ονόματός σου, το οποίο μου έδωσες, ώστε να είναι ένα, όπως εμείς» (Ιωάν. 17:11). Η προσευχή αυτή αποτελεί την πνευματική διαθήκη του Κυρίου προς την Εκκλησία και αποκαλύπτει ότι η ενότητα δεν είναι μια απλή ανθρώπινη συμφωνία· είναι συμμετοχή στον ίδιο τον τρόπο υπάρξεως του Θεού.
Ο ιερός Χρυσόστομος ερμηνεύοντας το χωρίο σημειώνει: «Δεν είπε απλώς να μην έχουν διχόνοια, αλλά να είναι ένα· γιατί αυτό είναι ανώτερο» (PG 59, 463). Η ενότητα που ζητά ο Χριστός δεν περιορίζεται στην απουσία συγκρούσεων· είναι κοινωνία αγάπης, πίστεως και ζωής. Όπως ο Πατήρ και ο Υιός είναι ενωμένοι, έτσι και οι πιστοί καλούνται να ζουν ως ένα σώμα.
Η Εκκλησία δεν αποτελεί μια ανθρώπινη ένωση προσώπων με κοινές ιδέες, αλλά το ίδιο το Σώμα του Χριστού, όπου κάθε μέλος ζει και κινείται μέσα στη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ο απόστολος Παύλος γράφει: «Υπάρχει ένα σώμα και ένα Πνεύμα» (Εφεσ. 4:4). Πρότυπο αυτής της ενότητας είναι η σχέση του Χριστού με την Εκκλησίαꞏ όπως ο Χριστός αγαπά, θυσιάζεται και ζωοποιεί την Εκκλησία, έτσι και οι πιστοί καλούνται να ζουν ενωμένοι με αγάπη, αυταπάρνηση και αλληλεγγύη.
Η Κυριακή των Αγίων Πατέρων υπενθυμίζει, ακόμη, ότι αυτή την ενότητα διαφύλαξαν οι Πατέρες της Εκκλησίας στις Οικουμενικές Συνόδους. Δεν υπεράσπισαν απλώς θεολογικούς όρους· προστάτευσαν την αλήθεια που σώζει τον άνθρωπο. Γι’ αυτό και ο Μέγας Αθανάσιος γράφει: «Όπου υπάρχει η αληθινή πίστη, εκεί υπάρχει και η ενότητα της πίστεως» (PG 26:1180).
Ο απόστολος Παύλος προτρέπει: «Να διατηρείτε την ενότητα που δίνει το Άγιο Πνεύμα με τον σύνδεσμο της ειρήνης» (Εφεσ. 4:3). Και τονίζει αλλού: «Εσείς είστε το σώμα του Χριστού και μέλη ο καθένας χωριστά» (Α΄ Κορ. 12:27). Η Εκκλησία δεν είναι σύνολο μεμονωμένων ανθρώπων που συνυπάρχουν τυπικά· είναι ζωντανό σώμα, στο οποίο ο καθένας υπάρχει μέσα από τη σχέση του με τον Χριστό και τους αδελφούς του.
Στην εποχή μας, όπου κυριαρχούν ο ατομισμός, η διάσπαση και η σύγχυση, η προσευχή του Χριστού παραμένει επίκαιρη. Η ενότητα της Εκκλησίας δεν είναι ανθρώπινο επίτευγμα, αλλά καρπός της Θείας Χάριτοςꞏ όταν οι πιστοί παραμένουν ενωμένοι με το Χριστό, ζώντας μέσα στην αλήθεια και την αγάπη Του.
