Οι υβριδικές απειλές, που θα μπορούσαν να προσβάλουν τις κρίσιμες υποδομές και λειτουργίες της χώρας, όπως στον τομέα της ενέργειας, της ύδρευσης, των συγκοινωνιών, των επικοινωνιών κλ.π., προκαλώντας παράλυση στη λειτουργία του κράτους και ταυτόχρονα κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς και ανασφάλεια των πολιτών, καθώς και η προετοιμασία όλων των φορέων για την αντιμετώπιση τυχόν τέτοιων απειλών, ήταν το αντικείμενο διημερίδας που πραγματοποίησε η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ), την περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή, 11 & 12/12/2025.
Η διημερίδα με θέμα «Ευαισθητοποίηση σε θέματα ασφάλειας και υβριδικών απειλών», είχε στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση ανώτερων στελεχών της Δημόσιας Διοίκησης και του ιδιωτικού τομέα για τις προκλήσεις που συνιστούν οι υβριδικές και αναδυόμενες απειλές σε βάρος εθνικών κρίσιμων υποδομών και πραγματοποιήθηκε με τη συνδρομή της Διεύθυνσης Κοινωνικής Ανθεκτικότητας και Ασφάλειας του Κοινού Επιχειρησιακού Κέντρου (Joint Research Center – JRC) της E.E.
Είναι η πρώτη φορά που υλοποιείται μια τέτοια δράση και όπως επισημαίνεται από την ΕΥΠ, αποτελεί στην πραγματικότητα ένα άνοιγμα των μυστικών υπηρεσιών στον ιδιωτικό τομέα και στην κοινωνία, για την ολιστική αντιμετώπιση κρίσεων, που μπορεί να προκύψουν από τέτοιες απειλές. Για το λόγο αυτό η πρώτη μέρα της διημερίδας αφορούσε στην ενημέρωση των στελεχών του Δημόσιου τομέα και η δεύτερη μέρα στην ενημέρωση των διαχειριστών ενεργειακών και άλλων υποδομών του ιδιωτικού τομέα.
Όπως επισημαίνεται σε ανακοίνωση της ΕΥΠ, στην διημερίδα περιγράφηκαν ως προνομιακά πεδία για παρεμβάσεις τρίτων με κακόβουλους σκοπούς, με βάση την ελληνική αλλά και την διεθνή εμπειρία, οι τομείς της ενέργειας, των συγκοινωνιών, των επικοινωνιών, της πληροφόρησης, της ύδρευσης αλλά και της αγοράς ακινήτων, των επενδύσεων σε κρίσιμα πεδία, αλλά και το μεταναστευτικό ή και οι δασικές πυρκαγιές.
Η ενημέρωση αυτή χαρακτηρίζεται πολύ σημαντική από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, καθώς οι μορφές κινδύνου έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια, με αφορμή τις πρόσφατες γεωστρατηγικές εξελίξεις, «σε συνδυασμό με την κομβική πλέον σημασία της χώρας σε δίκτυα ενέργειας, μεταφορών και επικοινωνιών, οι οποίες ανεβάζουν το βαθμό επικινδυνότητας και επιτάσσουν αυξημένη εγρήγορση και συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Διευθυντής της ΕΥΠ, Θεμιστοκλής Δεμίρης.
Μεταξύ των κεντρικών διαπιστώσεων στην ημερίδα ήταν ότι οι συγκεκριμένες απειλές, χαρακτηρίζονται από πολυπλοκότητα και αντισυμβατικότητα και υπάρχει ένα μεγάλο φάσμα μέσων και σύγχρονης τεχνολογίας, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι δράστες, ώστε με επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών και λειτουργιών, να πλήξουν κεντρικούς θεσμούς και τελικά το φρόνημα και τη συνοχή της κοινωνίας.
Ο κ. Δεμίρης στις τοποθετήσεις του, εξήγησε ότι, λόγω της σύνθετης φύσης των υβριδικών απειλών, αλλά και της δυσκολίας να διαπιστωθεί η προέλευσή τους και να αποδοθούν σε συγκεκριμένους δράστες, το βάρος για τους απειλούμενους πέφτει στην πρόληψη και στη συνεργασία με στόχο τη μέγιστη δυνατή ανθεκτικότητα.
Στη δική του τοποθέτηση, ο Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφάλειας, κ. Α. Ντόκος, αφού αναφέρθηκε στο σύνθετο περιβάλλον ασφαλείας και τις προκλήσεις από φυσικές και ψηφιακές δραστηριότητες, τόνισε τη σημασία μιας ολιστικής προσέγγισης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση τόσο σύνθετων απειλών, η οποία θα πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνει δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, με απαραίτητη επίσης και την ευαισθητοποίηση και συνεργασία ολόκληρης της κοινωνίας.
Στο ίδιο πνεύμα και η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, κ. Δ. Παληαρούτα, τόνισε τη σημασία εξασφάλισης άμεσης αντίδρασης σε περιπτώσεις υβριδικών απειλών, ιδίως σε δίκτυα ρεύματος, φυσικού αερίου ή ύδρευσης και την ανάγκη συνεργασίας όλων για να εξασφαλιστεί το επιθυμητό επίπεδο πρόληψης και άμεσης αντιμετώπισης τέτοιων επιθέσεων, που απειλούν την ισορροπία και ομαλή λειτουργία του συστήματος. Η υιοθέτηση διεθνών, καλών πρακτικών και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας είναι απαραίτητη, σημείωσε η κ. Παληαρούτα.
«Αυτά που έμοιαζαν θεωρίες συνωμοσίας πριν 10 χρόνια, σήμερα αποτελούν πραγματικότητα», υπογράμμισε από την πλευρά του ο αρμόδιος Διευθυντής του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ε.Ε., Γ. Γιαννόπουλος και τόνισε ιδιαίτερα την τεράστια επίπτωση που έχουν οι υβριδικές απειλές στο συναίσθημα των πολιτών και στην εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς.
Στις δύο μέρες της εκδήλωσης, που αφορούσαν, αντιστοίχως, δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΥΠ, αναλύθηκαν από στελέχη του JRC και της ΕΥΠ, μεταξύ άλλων: το σύγχρονο τοπίο και οι διάφορες μορφές των υβριδικών απειλών, οι κίνδυνοι από αναδυόμενες απειλές σε τομείς της καθημερινότητας, οι απειλές εκ των έσω, τα τεχνολογικά εργαλεία θωράκισης υποδομών, τρόποι βελτίωσης της ανθεκτικότητας στο οικοσύστημα ασφάλειας του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, οι ειδικότερες προκλήσεις στην ανθεκτικότητα των υποδομών ενέργειας και ύδρευσης, διδάγματα και εμπειρίες από ασκήσεις επί χάρτου αλλά και από διαπιστωμένες επιθέσεις, καθώς και οι βέλτιστες πρακτικές για ενδυνάμωση έναντι υβριδικών απειλών.
