Την υψηλή θέση της Θεσσαλονίκης στην «ατζέντα» του επιτρόπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού της ΕΕ Απόστολου Τζιτζικώστα, αλλά και τις εύλογες ανησυχίες για τις επιπτώσεις των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, ανέδειξαν η επίσκεψη του στα γραφεία της «Θ» και η «χορταστική» συζήτηση που ακολούθησε με το επιτελείο της εφημερίδας.
Ο πρώην περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας και νυν επίτροπος, προδιέγραψε έναν στρατηγικά αναβαθμισμένο ρόλο για την περιοχή μας: «Η μεγάλη πρόκληση που αφορά στη Θεσσαλονίκη, είναι η προώθηση υλοποίησης των έργων για τον κάθετο άξονα -οδικό και σιδηροδρομικό παράλληλα- που θα συνδέει την Ελλάδα με το Βουκουρέστι της Ρουμανίας, μέσω Βουλγαρίας. Το σχετικό σύμφωνο συνεργασίας που υπεγράφη μεταξύ των τριών χωρών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον περασμένο Δεκέμβριο, ήδη βρίσκεται σε κίνηση».
Το έργο αναμένεται να χρηματοδοτηθεί μέσω κοινών αιτήσεων από τις τρεις χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία) και ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση, μέσα από διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία, με το 2026 να είναι το έτος μελετητικής τεχνικής ωρίμανσης του εγχειρήματος, διαδικασία που θα καθορίσει τον συνολικό προϋπολογισμό και το χρονοδιάγραμμα. Το όλο εγχείρημα αναμένεται να «τρέξει» με τους ταχύτερους δυνατούς ρυθμούς καθώς, όπως επισήμανε ο κ. Τζιτζικώστας, η στρατηγική σημασία του είναι προφανής, όχι μόνο για τη Θεσσαλονίκη και την Ελλάδα, αλλά και για την Ενωμένη Ευρώπη συνολικά.
Συνδυασμός υποδομών στρατηγικής και οικονομίας
«Ο συγκεκριμένος κάθετος άξονας που θα περιλαμβάνει σιδηροδρομικές και οδικές συνδέσεις με σύγχρονους αυτοκινητόδρομους και τρένα, θα ενώσει τη θάλασσα του Αιγαίου με τον Εύξεινο Πόντο και τη Μαύρη Θάλασσα, παρέχοντας μια νέα γρήγορη πρόσβαση ανατολικά στη Μολδαβία και την Ουκρανία και δυτικά στην υπόλοιπη Ευρώπη. Πρόκειται για ένα έργο που συνδυάζει υποδομές, στρατηγική και οικονομία, μετατρέποντας την Ελλάδα και τα Βαλκάνια σε κρίσιμο κόμβο της ευρωπαϊκής ηπείρου, με πολλαπλή επίδραση στο εμπόριο, στον τουρισμό, αλλά και στην στρατιωτική κινητικότητα», υπογράμμισε ο επίτροπος.
Ο όρος «στρατιωτική κινητικότητα» παραπέμπει στη συσχέτιση με ένα άλλο, παράλληλο ευρωπαϊκό εγχείρημα, που περιλαμβάνεται στην «ατζέντα» του Απόστολου Τζιτζικώστα και αφορά στη λεγόμενη «στρατιωτική Σένγκεν». «Ήδη στις 9 Μαΐου, που γιορτάζουμε και την Ημέρα της Ευρώπης, θα βρίσκομαι στην Αλεξανδρούπολη, για τις υπογραφές που θέτουν σε τροχιά υλοποίησης του πρώτου έργου αυτού του σχεδίου, το οποίο αφορά παράλληλο οδικό και σιδηροδρομικό έργο μήκους 65 χιλιομέτρων προς βορρά, με προϋπολογισμό 278 εκατομμυρίων ευρώ, που θα αποτελέσει και τμήμα του άξονα Θεσσαλονίκης – Βουκουρεστίου», τόνισε.
«Στρατιωτική Σένγκεν»
Η λεγόμενη «στρατιωτική Σένγκεν» αποτελεί ένα πλέγμα έργων, που προωθείται για την ενίσχυση της ασφάλειας της Ευρώπης και της δυνατότητάς της να ανταποκρίνεται με ταχύτητα σε κάθε πρόκληση και κίνδυνο στρατιωτικού τύπου.
«Προβλέπεται μια χρηματοδοτική “δεξαμενή” ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ, για αναβαθμίσεις λιμανιών, αεροδρομίων, οδικών αξόνων, οδικών τούνελ, γεφυρών, για έργα ψηφιακής υποστήριξης, κλπ. Τα έργα αυτά, αν και προορίζονται να εξυπηρετήσουν τη γρήγορη μετακίνηση στρατευμάτων, όποτε χρειαστεί, θα έχουν κατά 90% και περισσότερο, πολιτική χρήση. Για παράδειγμα, η εκβάθυνση ενός λιμένος για τη διευκόλυνση πρόσβασης πολεμικών πλοίων, συνεπάγεται και τη δυνατότητα πρόσβασης μεγαλύτερων πλοίων που εξυπηρετούν το εμπόριο και τις τουριστικές επιβατικές μεταφορές», διευκρίνισε ο κ. Τζιτζικώστας.
Το λιμάνι και η ΔΕΘ
Κρίσιμη παράμετρο της δυνατότητας της Θεσσαλονίκης να αξιοποιήσει στο έπακρον τα πλεονεκτήματα αυτών των ευρωπαϊκών σχεδιασμών, αποτελεί η ολοκλήρωση των συνδέσεων του λιμανιού της πόλης με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, όπως «διπλωματικά» περιορίστηκε να τονίσει ο κ. Τζιτζικώστας όταν του ζητήσαμε να σχολιάσει τη διαίρεση -από την κυβέρνηση- του άλλοτε ενιαίου έργου των λιμενικών συνδέσεων και του προαστιακού σιδηρόδρομου προς Σίνδο, ώστε να προχωρήσει άμεσα το δεύτερο σκέλος ως αυτοτελές έργο, χωρίς το πρώτο σκέλος των λιμενικών συνδέσεων: «Αναπτυξιακή αξιοποίηση του λιμανιού χωρίς τη σύνδεσή του με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, δεν μπορεί να υπάρξει».
Ο κ. Τζιτζικώστας δεν παρέλειψε να αναφερθεί στο θέμα της ΔΕΘ, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις της «Θ»: «Θεωρώ τη συζήτηση που άνοιξε όλο το τελευταίο διάστημα άκαιρη και άκυρη, διότι γυρίζει τη Θεσσαλονίκη πίσω. Η πόλη, με τη σύμφωνη γνώμη διαδοχικών κυβερνήσεων, διαδοχικών διοικήσεων του κεντρικού δήμου και των φορέων της, συμπεριλαμβανομένης της περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, αποφάσισε την ανάπτυξη της νέας ΔΕΘ στη σημερινή της θέση, με αυξημένη έκταση του πάρκου που θα την περιβάλλει. Και ελπίζω, με το δυνητικό εκθεσιακό εμβαδόν της νέας ΔΕΘ να είναι αντίστοιχο του σημερινού».
Ανυπολόγιστες συνέπειες
Από τη θεματολογία της συζήτησης, δεν θα μπορούσαν να λείψουν οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις της πολεμικής κρίσης στη Μέση Ανατολής και ιδιαίτερα από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. «Ακόμα και σήμερα, αν τελείωνε ο πόλεμος, η διαδικασία αναστροφής των επιπτώσεων στο ενεργειακό κόστος παγκοσμίως, θα διαρκούσε σχεδόν έναν χρόνο», τόνισε ο επίτροπος. «Ο αντίκτυπος στις μεταφορές και στον τουρισμό, αυτή τη στιγμή συνδέεται κυρίως με το αυξημένο ενεργειακό κόστος, που οδηγούν -για παράδειγμα- αεροπορικές εταιρείες να συγχωνεύουν δρομολόγια. Ωστόσο, αν ο πόλεμος συνεχιστεί και τα Στενά παραμείνουν κλειστά μερικούς μήνες ακόμα, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για φαινόμενα ελλείψεων στην Ευρώπη, που σήμερα δεν υπάρχουν χάρη στα αποθέματα καυσίμων που έχουν συγκεντρωθεί. Και θα μιλάμε για πολλαπλές επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, όχι μόνο για τα καύσιμα, αλλά και για τα λιπάσματα -άρα και για τα τρόφιμα- για πρώτες ύλες απαραίτητες στη λειτουργία ιατρικών μηχανημάτων, κ.α.»
Μικρή «υποσημείωση» της συνάντησης, αποτέλεσε η αναφορά στην εσωτερική πολιτική και… παραπολιτική επικαιρότητα, με τον Απόστολο Τζιτζικώστα να δηλώνει προσηλωμένος στα ευρωπαϊκά του καθήκοντα και να διαψεύδει κάθε σενάριο επιστροφής στον τοπικό εκλογικό στίβο, ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών, όποτε κι αν γίνουν.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
