Της Δήμητρας Μακρή
Αν υπάρχει κάτι που μπορεί να χαρακτηρίσει το πού βρίσκεται η Μέση Ανατολή εδώ και μια εβδομάδα, είναι η έκφραση «σε αχαρτογράφητα νερά». Διότι υπάρχει μια ισραηλο-αμερικανική επίθεση εναντίον του Ιράν με στόχο την καταστροφή του πυρηνικού οπλοστασίου, των βαλλιστικών του πυραύλων κι ενδεχομένως την αλλαγή καθεστώτος.
Υπάρχει, από την άλλη, η αντίδραση της Τεχεράνης, η συσπείρωση του καθεστωτικού μηχανισμού και ο αγώνας για διατήρηση του καθεστώτος. Υπάρχουν και οι ιρανικοί βομβαρδισμοί στις γύρω χώρες, που ήταν αναμενόμενοι για τρεις λόγους, όπως εξηγεί ο Σωτήρης Λίβας, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο:
- Για να δείξει το Ιράν στις χώρες αυτές πως στην πραγματικότητα οι αμερικανικές βάσεις είναι μειονέκτημα (αν και καμία από τις χώρες του Κόλπου δεν επέτρεψαν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις τους στην παρούσα φάση), τις θέτει σε κίνδυνο, και ουσιαστικά για να εξαναγκάσει χώρες όπως το Κατάρ, το Κουβέιτ ή τα ΗΑΕ να στραφούν προς την Ουάσιγκτον ζητώντας να σταματήσει ο πόλεμος.
- Για να χτυπήσει το Ιράν την οικονομία τους που στηρίζεται στο πετρέλαιο.
- Για να χτυπήσει το Ιράν αμερικανικά στρατεύματα πληγώνοντας ουσιαστικά τις ΗΠΑ που δεν θέλουν να βλέπουν να επιστρέφουν φέρετρα στην Αμερική, ειδικά σε μια εκλογική χρονιά.
«Καλώς συμμετέχει η Ελλάδα»
Ο Γεώργιος Χατζηθεοφάνους υποστράτηγος ΕΑ – οικονομολόγος ανέφερε πως με αφορμή τον πόλεμο και την απειλή του Ιράν εναντίον της Κύπρου «βρίσκει ευκαιρία η Ελλάδα χωρίς να προβάλλει καμία αντίσταση στην Τουρκία, να υποστηρίξει ως εγγυήτρια χώρα την Κύπρο και να στείλει εκεί δύο πλοία, εκ των οποίων το ένα, ο “Κίμων” είναι από τα πλέον σύγχρονα καράβια στον κόσμο, και δύο ζεύγη F16. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό και θέλω να πιστεύω ότι θα υπάρξει συνέχεια αυτής της αρχής στην περιοχή». Σύμφωνα με τον ίδιο, «η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρή, υπαρκτή απειλή έχοντας δίπλα μια αναθεωρητική Τουρκία. Οι συμμαχίες θα προσθέσουν πολύ στην εθνική ισχύ της χώρας μας, ειδικά όταν η συμμαχία αφορά το Ισραήλ και τις ΗΠΑ». Για αυτόν τον λόγο, θεωρεί πολύ σημαντική τη συνεργασία που έχουμε αναπτύξει κι ελπίζει «να εξελιχθεί σε συμμαχία με το Ισραήλ. Αναβαθμίζει το γεωστρατηγικό αποτύπωμα και προσδίδει μεγάλη ισχύ στη χώρα».
Το ίδιο συμβαίνει και για την Κύπρο όπου προστρέξαμε προς βοήθειά της; «Ακριβώς. Ξέρετε πολλές φορές έχουν πει κατά καιρούς κάποιοι ότι το Ισραήλ θα επιτεθεί στην Τουρκία. Αυτό είναι κάτι πολύ μακριά, διότι η Τουρκία είναι μια χώρα του ΝΑΤΟ, μπορεί να ενεργοποιηθεί το άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Αλλά όμως μπορεί κάτι να κάνει στα κατεχόμενα. Νομίζω η συμμαχία με το Ισραήλ προωθεί τα εθνικά συμφέροντα και της Ελλάδος και της Κύπρου». Ειδικά για το ενιαίο αμυντικό δόγμα ο κ. Χατζηθεοφάνους είπε πως «δεν είχε περιεχόμενο κι ουσία μέχρι σήμερα διότι δεν υπήρχαν τα μέσα για να το υποστηρίξουν λόγω της απόστασης. Σήμερα όμως, η φρεγάτα “Κίμων”, η οποία δημιουργεί αντιαεροπορική άμυνα περιοχής, φέρνει ουσιαστικά την Κύπρο πολύ κοντά και δίνει περιεχόμενο στο αμυντικό δόγμα Ελλάδος-Κύπρου».
Αναβάθμιση της ανασφάλειας
Η Μαίρη Μπόση, ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πειραιώς, εξήγησε στη «Θ» πως θεωρεί «παροδική την παρουσία των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, μια και παρακολουθώ και την άλλη πλευρά, την πλευρά της Τουρκίας, που προς το παρόν βεβαίως, ο Τούρκος πρόεδρος δεν έχει κάνει καμία δήλωση. Έχουν, ωστόσο, κάνει δηλώσεις οι παραυτώ και τα ΜΜΕ της Τουρκίας, τα οποία διαρκώς λένε ότι “εφόσον πήγε το πολεμικό ναυτικό και η αεροπορία της Ελλάδας, θα πάμε και εμείς στα κατεχόμενα”. Αυτή η λογική αναβαθμίζει την ανασφάλεια και τον κίνδυνο και της ίδιας της Κύπρου». Επίσης, συνεχίζει «έχουμε τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, οι οποίες είναι βρετανικό έδαφος, δεν το ξεχνάμε αυτό ποτέ, δεν είναι Κυπριακό έδαφος μέσα στο οποίο κινούνται και οι Αμερικανοί, πολλοί Ισραηλινοί, καθιστώντας την Κύπρο εξαιρετικά ευάλωτη. Η Γαλλία από τη δική της πλευρά, καταπλέει στην περιοχή με τα δικά της αεροπλανοφόρα, αναβαθμίζοντας διαρκώς την ανασφάλεια».
Εν κατακλείδι, πέραν των θυμάτων που όπως σε κάθε πόλεμο έτσι και σε αυτόν υπάρχουν, πέραν της γενικότερης ανασφάλειας για περαιτέρω κλιμάκωση και των κινδύνων που ενυπάρχουν από τη συγκέντρωση δυνάμεων στην περιοχή, πέραν της έλλειψης εκείνων των ηγετών που θα λάμβαναν πρωτοβουλία για τον τερματισμό της κρίσης, πέραν των σοβαρών οικονομικών επιπτώσεων εις βάρος όλων, πέραν της απειλής της τρομοκρατίας, υπάρχει κι ένα άλλο σημείο στο οποίο θα μπορούσε να εκτεθεί περισσότερο η Ελλάδα και αυτή είναι μια νέα προσφυγική –μεταναστευτική κρίση δύσκολα διαχειρίσιμη.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
