Ξαφνικά αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κρίση βρίσκεται η φέτα, καθώς οι μαζικές θανατώσεις προβάτων και κατσικιών υιοθετούνται ως μέτρο ασφαλείας έναντι της ευλογιάς.
Η παραγωγή του εμβληματικού ΠΟΠ τυριού κινδυνεύει σοβαρά απειλώντας να τινάξει στον αέρα την επάρκεια, τις τιμές και την εξαγωγική δυναμική της.
Στους φόβους για πιθανές μεγάλες ελλείψεις στη φέτα αναφέρεται άρθρο του BBC, στο οποίο μίλησαν Έλληνες κτηνοτρόφοι παρουσιάζοντας το σοβαρό πρόβλημα που έχει ανακύψει λόγω της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα.
«SOS» για τη φέτα λόγω ευλογιάς – Το άρθρο του BBC
Όπως μεταδίδει το βρετανικό δίκτυο, εκατοντάδες χιλιάδες πρόβατα θανατώνονται στην Ελλάδα, λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Αυτό ενδέχεται να επηρεάσει την παραγωγή και τις εξαγωγές της περίφημης φέτας της χώρας.
Η Αναστασία Σιούρτου περπατά μέσα στην έρημη φάρμα της στα περίχωρα της Καρδίτσας, μίας πόλης στην περιοχή της Θεσσαλίας στην κεντρική Ελλάδα. Μια απόκοσμη σιωπή επικρατεί στον τόπο όπου εκτρέφονταν 650 πρόβατα.
Στις 12 Νοεμβρίου, κτηνίατροι σκότωσαν όλα τα ζώα μετά την ανίχνευση κρούσματος ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
«Υπάρχει μια άλλη φάρμα δύο χιλιόμετρα μακριά. Είχαν κρούσματα ευλογιάς, αλλά το έκρυψαν», λέει, υπονοώντας τον λόγο που το κοπάδι της προσβλήθηκε από την ασθένεια.
Η κ. Σιούρτου είναι η ίδια κτηνίατρος και έχει επεκτείνει τη φάρμα που δημιούργησε ο πατέρας της.
Ο «λευκός χρυσός» της Ελλάδας
Η απώλεια των ζώων σημαίνει οικονομική καταστροφή –εκτός από τα ζώα που έχασε, το πρόβειο γάλα, το οποίο πωλείται για την παραγωγή φέτας, αναφέρεται συχνά ως ο «λευκός χρυσός» της Ελλάδας.
Πέρα από το οικονομικό πλήγμα, όμως, η κ. Σιούρτου μιλά για το συναισθηματικό κόστος. «Ήμουν εδώ την ημέρα που σφαγιάστηκαν τα πρόβατα. Είναι πολύ σκληρό, ένιωσα ότι απέτυχα να τα προστατεύσω», σημειώνει.
Πόση φέτα εξάγει η Ελλάδα
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι μια ιογενής λοίμωξη. Τα πρώτα κρούσματα εντοπίστηκαν στη βόρεια Ελλάδα τον Αύγουστο του 2024 και έκτοτε η ασθένεια έχει εξαπλωθεί σε πολλές περιοχές της χώρας.
Συνολικά 1.702 κρούσματα είχαν καταγραφεί μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η ανίχνευση ενός μόνο κρούσματος σε μια φάρμα σημαίνει ότι ολόκληρο το κοπάδι πρέπει να θανατωθεί για προληπτικούς λόγους. Μέχρι στιγμής έχουν θανατωθεί περίπου 417.000 αιγοπρόβατα, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 4-5% του προηγούμενου συνόλου.
Περίπου το 80% του ελληνικού πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος προορίζεται για τη φέτα, η οποία αποτελεί προστατευόμενη ονομασία προέλευσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πέρυσι, η Ελλάδα εξήγαγε φέτα αξίας 785 εκατομμυρίων ευρώ. Από αυτά, 520 εκατομμύρια ευρώ πήγαν σε χώρες της ΕΕ και 90 εκατομμύρια ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η φέτα πρέπει να παρασκευάζεται από τουλάχιστον 70% πρόβειο γάλα, ενώ το υπόλοιπο είναι κατσικίσιο.
Οι μικρές γαλακτοκομικές μονάδες αναφέρουν ότι ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα στην προμήθεια πρόβειου γάλακτος, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε πιθανή έλλειψη φέτας στο μέλλον. Αν και οι τιμές δεν έχουν ακόμη αυξηθεί, αυτό είναι πιθανό να συμβεί αν η επιδημία δεν εξαλειφθεί.
«Η περιορισμένη ποσότητα διαθέσιμου γάλακτος αυξάνει το κόστος παραγωγής και καθιστά πιο δύσκολη τη διατήρηση των τρεχουσών ποσοτήτων φέτας στην αγορά», λέει ο καθηγητής Δημήτρης Γουγκούλης από τη Σχολή Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Ένας άλλος κτηνοτρόφος κοντά στην Καρδίτσα, ο Τάσος Μανάκας, είδε το κοπάδι του, που αριθμούσε 873 ζώα, να θανατώνεται στις 9 Οκτωβρίου.
Τώρα περνά τις μέρες του καθισμένος σε ένα μικρό δωμάτιο στον στάβλο του. «Το μαγαζί είναι κλειστό», λέει με πικρία.
Ο κ. Μανάκας περπατάει δίπλα από τις άδειες μεταλλικές ταΐστρες και το δωμάτιο αρμέγματος που τώρα καλύπτεται από ιστούς αράχνης. «Συνήθιζα να έρχομαι το πρωί, να ακούω τα ζώα να βελάζουν, να τα χαϊδεύω. Την ημέρα που τα σφάγιασαν, ήμουν εδώ. Αν με έκοβες εκείνη την ημέρα, δεν θα έβγαζα αίμα», σημειώνει.
