Συνέντευξη στη Νικολέττα Μπούκα
Με μικρά και αργά βήματα προχωρούν οι διαδικασίες για την έναρξη λειτουργίας κέντρων τραύματος σε 17 δημόσια νοσοκομεία της χώρας μας, συμπεριλαμβανομένων και τριών της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα του «Παπαγεωργίου», του «Ιπποκράτειου» και του «Γ. Παπανικολάου». Σχεδόν έναν χρόνο μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου, γεγονός για το οποίο χρειάστηκε να περάσουν 20 ολόκληρα χρόνια, ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα για να δούμε στην πράξη τα πρώτα λειτουργικά κέντρα τραύματος δεν υπάρχει.
Όπως δηλώνει, σε συνέντευξή του στη «Θ», ο γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Τραύματος και Επείγουσας Χειρουργικής (ΕΕΤΕΧ), χειρουργός, διευθυντής ΕΣΥ, στη χειρουργική κλινική «Παπαγεωργίου», Κώστας Φορτούνης, αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στο στάδιο της σύνθεσης των ομάδων τραύματος ανά νοσοκομείο, στον καθορισμό των αρμοδιοτήτων του υπευθύνου και των μελών της ομάδας και στην εφαρμογή ενιαίου συστήματος καταγραφής τραύματος. Ταυτόχρονα πρέπει να διασφαλιστούν η άμεση διαθεσιμότητα χειρουργικής αίθουσας και κλίνης ΜΕΘ και η εκπαίδευση και η απορρόφηση των εξειδικευμένων στο τραύμα ιατρών στο ΕΣΥ.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι αν επιταχυνθούν οι διαδικασίες, τότε στα επόμενα δύο χρόνια θα μπορέσουν να λειτουργήσουν τα κέντρα τραύματος παρέχοντας υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε βαριά τραυματίες.
Ένα χρόνο μετά την ψήφιση του νόμου για τη δημιουργία κέντρων τραύματος, σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίησή τους;
Γίνονται μικρά βήματα που δεν μας επιτρέπουν να μιλήσουμε για σαφές χρονοδιάγραμμα έναρξης λειτουργίας τους. Ο νόμος που ψηφίστηκε το 2025 κατηγοριοποιεί όλες τις υγειονομικές μονάδες σε 4 επίπεδα: κέντρα τραύματος επιπέδου 1 και 2 που είναι τα νοσοκομεία που θα διαχειριστούν το βαρύ τραύμα και σταθμούς τραύματος 3 και 4 που είναι τα κέντρα υγείας και τα αγροτικά ιατρεία. Πανελλαδικά προβλέπονται 17 κέντρα τραύματος, εκ των οποίων 3 στην Θεσσαλονίκη. Προβλέπονται και 2 κέντρα αντιμετώπισης παιδικού τραύματος στα δύο παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας και εκτιμώ ότι όταν ολοκληρωθεί, θα ενταχθεί και το παιδιατρικό νοσοκομείο Θεσσαλονίκης.
Ποιες είναι οι δυσκολίες και τι πρέπει να γίνει για να υποστηριχθεί η λειτουργία των κέντρων;
Άμεση προτεραιότητα είναι ο καθορισμός της σύνθεσης των ομάδων τραύματος στα επιλεγμένα νοσοκομεία με επικεφαλής χειρουργό με εμπειρία στη χειρουργική τραύματος και μέλη γιατρούς όλων των ειδικοτήτων που θα εμπλακούν στην αντιμετώπιση ενός βαρέος τραύματος. Ταυτόχρονα πρέπει να γίνει ο καθορισμός των αρμοδιοτήτων του υπευθύνου και των υπόλοιπων μελών της ομάδας. Επιπλέον πρέπει να υλοποιηθεί η εφαρμογή ενιαίου συστήματος καταγραφής τραύματος, αλλά και να ολοκληρωθεί ο εκσυγχρονισμός των μονάδων αναζωογόνησης στα ΤΕΠ, που βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά 63 νοσοκομεία με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στα ΤΕΠ, εξάλλου, δίνεται η πρώτη μάχη και κρίνεται η τύχη ενός τραυματία με σοβαρές κακώσεις. Επίσης πρέπει να διασφαλιστεί η άμεση διαθεσιμότητα χειρουργικής αίθουσας και κλίνης ΜΕΘ.
Ποια είναι η πρόβλεψη για τη στελέχωση των κέντρων τραύματος;
Δεν υπάρχει αναγνωρισμένη εξειδίκευση στη Χειρουργική Τραύματος, παρά μόνο γιατροί με σχετική εμπειρία από μετεκπαιδευτικά προγράμματα. Ένας βασικός πυρήνας έχει εκπαιδευτεί στο μεγαλύτερο κέντρο κλινικού τραύματος παγκοσμίως του Chris Hani Baragwanath Academic Hospital, στη νότια Αφρική. Για πέντε χρόνια το πρόγραμμα υποτροφιών για μετεκπαίδευση υλοποιείται με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και στη συνέχεια θα χρηματοδοτείται από το υπουργείο Υγείας. Στο νόμο αναφέρεται η ανάγκη εκπαίδευσης του προσωπικού, αλλά δεν υπάρχουν σαφείς νομοθετικές ρυθμίσεις για την αξιοποίηση των μετεκπαιδευθέντων υποτρόφων. Γιατί καλές οι υποδομές, αλλά αν δεν υπάρχουν άνθρωποι με εμπειρία στη χειρουργική τραύματος, λίγα θα μπορέσουν να γίνουν.
Πώς συνδέεται η προνοσοκομειακή φροντίδα με τα κέντρα τραύματος;
Η διαχείριση του τραύματος αρχίζει από το χώρο του συμβάντος, γι’ αυτό είναι κρίσιμη η ανάπτυξη της προνοσοκομειακής φροντίδας. Ο πρόσφατος νόμος στερείται λεπτομερειών, ενώ υπουργική απόφαση του 2025 προβλέπει πτητική ετοιμότητα 20 λεπτών με μεγάλα ελικόπτερα και αξιοποίηση ξένων πληρωμάτων μέχρι να αποκτηθεί εμπειρία. Η πρότασή μας στοχεύει σε ταχύτερη ανταπόκριση, εντός 5 λεπτών, μέσω μικρότερων και ευέλικτων ελικοπτέρων, με ακτίνα δράσης 80-120 χιλιομέτρων. Περιλαμβάνει σύστημα εντοπισμού μέσω 112, άμεση ενεργοποίηση του κέντρου του ΕΚΑΒ και δημιουργία 16 βάσεων ώστε να καλυφθεί αποτελεσματικά όλη η χώρα, συμπεριλαμβανομένης της Θεσσαλονίκης.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα από τη λειτουργία των κέντρων τραύματος;
Το τραύμα είναι η πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως στις παραγωγικές ηλικίες. Είναι δύσκολο στη διαχείρισή του κι ο χρόνος αντιμετώπισής του είναι καθοριστικής σημασίας. Όπου λειτούργησαν κέντρα τραύματος, το ποσοστό επιβίωσης αυξήθηκε κατά 20%-30%. Τη μάχη για τη λειτουργία κέντρων τραύματος έδωσαν άνθρωποι αφοσιωμένοι σε αυτό, μεταξύ των οποίων ο χειρουργός τραύματος Ηλίας Ντεγιάννης και ο καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ, πρόεδρος της ΕΕΤΕΧ και της επιτροπής τραύματος του υπουργείου Υγείας, Παντελής Βασιλείου. Αν θες να κρίνεις ένα δημόσιο σύστημα υγείας, δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη από την ποιότητα των υπηρεσιών για το τραύμα.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
