Τριπλασιασμό των ερευνητικών υποδομών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), με τη δημιουργία εγκαταστάσεων ικανών να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες του για τα επόμενα 25-30 χρόνια, φέρνει ο εν εξελίξει σχεδιασμός του φορέα για τα πρότζεκτ επέκτασης του κτηριακού δυναμικού του κατά δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά, ενώ το 2026 αναδεικνύεται σε κομβικό έτος για την εξέλιξη πολλών από τις πρωτοβουλίες του.
Τα παραπάνω προέκυψαν από τη σημερινή ομιλία του προέδρου του ΕΚΕΤΑ Ευάγγελου Μπεκιάρη, στο πλαίσιο της επετειακής εκδήλωσης για τα 25 χρόνια του Κέντρου, κατά τη διάρκεια της οποίας προαναγγέλθηκε ακόμη η δημιουργία νέων ερευνητικών ινστιτούτων «στο κοντινό μέλλον», πέραν των πέντε που ήδη λειτουργούν, χωρίς ωστόσο να γνωστοποιηθούν περισσότερες λεπτομέρειες (τα πέντε υφιστάμενα είναι τα εξής: Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων, Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών, Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών, Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών, Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών, Ινστιτούτο Βιο-Οικονομίας και Αγρο-Τεχνολογίας).
Ο δρ Μπεκιάρης επισήμανε ακόμη ότι το ΕΚΕΤΑ είναι ένα από τα πρώτα ερευνητικά κέντρα, που άρχισαν να εγκαινιάζουν κτήρια με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης, τα οποία «θα είναι όλα έτοιμα μέχρι τον Ιούνιο». Ήδη, εντός της ημέρας εγκαινιάζεται το κέντρο έρευνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη «ΑI Nucleus» στην Τεχνόπολη Θεσσαλονίκης, τον Μάρτιο θα παραδοθεί πρότυπο θερμοκήπιο, όπου -μεταξύ άλλων- θα μελετάται το DNA των φυτών, ενώ το ΕΚΕΤΑ είναι έτοιμο -και έχει «κρατημένα» 21 εκατ. ευρώ, όπως χαρακτηριστικά είπε ο δρ Μπεκιάρης- για να οικοδομήσει τις εγκαταστάσεις των 11.000 τ.μ. στο τεχνολογικό πάρκο τέταρτης γενιάς Thess INTEC, αμέσως μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Χρονιά-κλειδί το 2026
Πέραν της προόδου στη δημιουργία κτηριακών εγκαταστάσεων, το 2026 είναι χρονιά-κλειδί για την εξέλιξη πολλών από τις πρωτοβουλίες του Κέντρου.
Αναλυτικότερα:
*Το 2026 αναμένεται να εκκινήσει επί του πρακτέου η συνεργασία στο πλαίσιο του νέου συμβουλίου καινοτομίας και μεταφοράς τεχνολογίας, υπό την προεδρία του ΕΚΕΤΑ, στο οποίο μετέχουν οι ΣΕΒ, ΣΒΕ, ΣΕΒΕ, Υπερταμείο, ΣΕΤΕ, ΚΕΕΕ, ΕΑΣΕ και Enterprise Greece. «Θέλουμε να μεταφέρουμε τεχνολογία με προτεραιότητα στην Ελλάδα, κάτι που καμιά φορά αποδίδει λιγότερα χρήματα, αλλά είναι εθνική επιταγή. Στο πλαίσιο του συμβουλίου, θα ξεκινήσουμε να δουλεύουμε μαζί από το 2026, ώστε να δημιουργηθεί ένα ειδικό αποθετήριο με τετράλεπτα βίντεο και 30 διαφάνειες, που περιγράφει τι κάνει καθεμία από συνολικά 100 ερευνητικές ομάδες, ώστε όποιος επιθυμεί να συνεργαστεί με μια ομάδα να μπορεί να βρει ό,τι χρειάζεται με μια αναζήτηση Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Πιστεύω ότι αυτό θα πολλαπλασιάσει τις συνεργασίες μας», υπογράμμισε ο δρ Μπεκιάρης.
*Το 2026 αναμένεται να αρχίσει να παρέχει πράσινο υδρογόνο, το εργοστάσιο που δημιουργείται στην Πτολεμαΐδα, καλύπτοντας τις ενεργειακές ανάγκες του εκεί παραρτήματος του ΕΚΕΤΑ, αλλά και συλλόγων ΑμεΑ και του τοπικού νοσοκομείου.
*Υλοποιείται το πρόγραμμα ΕΚΕΤΑ 2.0, με χρηματοδότηση 34 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης και 10 εκατ. ευρώ από το ΕΚΕΤΑ.
Το ΕΚΕΤΑ με αριθμούς
Σύμφωνα με τον δρα Τζοβάρα, το ΕΚΕΤΑ χτίζει σήμερα εγκαταστάσεις εμβαδού 22.000 τμ, πραγματοποιεί τζίρο 70 εκατ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται πρόσθετα 10 εκατ. ευρώ από τις 23 εταιρείες-τεχνοβλαστούς του (εκ των οποίων τέσσερις πραγματοποιούν τζίρο άνω του 1 εκατ. ευρώ ετησίως) και συνεργάζεται με περισσότερες από 100 βιομηχανίες.
Το Κέντρο απασχολεί 1700 άτομα, αν συνυπολογιστούν και οι εργαζόμενοι σε συνεργαζόμενες εταιρείες (1400 χωρίς αυτούς), εκ των οποίων, όμως, μόνο οι 70 είναι ερευνητές και ερευνήτριες. Κι αυτό ενώ κάθε ερευνητής/τρια δημιουργεί γύρω του 20 θέσεις εργασίας σε μια τριετία. «Έχουμε 70 ερευνητές-τριες και αν δεν αποκτήσουμε περισσότερους, δεν ξέρω αν θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε την εκπληκτική άνοδο (σε όρους δημιουργίας απασχόλησης)», είπε χαρακτηριστικά ο δρ Μπεκιάρης.
Επιπλέον, το ΕΚΕΤΑ προσφέρει 24 υπηρεσίες με εφαρμογή στην κοινωνία (από δυναμική διαχείριση κυκλοφορίας μέχρι υπηρεσίες για τη δημόσια υγεία), ενώ 15 προϊόντα του πωλούνται από ελληνικές βιομηχανίες και εκατοντάδες από επιχειρήσεις του εξωτερικού.
Τα δύο μεγάλα στοιχήματα
Ο δρ Μπεκιάρης αναφέρθηκε και σε δύο μεγάλα στοιχήματα του ΕΚΕΤΑ. Το πρώτο είναι η επίτευξη του brain regain (ανάκτησης ανθρώπων που έφυγαν στο εξωτερικό για να εργαστούν), κάτι που έχει ήδη αρχίσει να συμβαίνει, όπως είπε, αναφέροντας ενδεικτικά το παράδειγμα του δρος Βασίλη Καπάτου, που άφησε μια μόνιμη θέση στη Δανία, για να εργαστεί στο ΙΜΕΤ/ΕΚΕΤΑ.
Το δεύτερο είναι άνθρωποι από το ΕΚΕΤΑ να διαδραματίζουν ρόλο επαΐοντα σε κυβερνητικά πόστα, φέρνοντας την τεχνογνωσία και τη γνώση τους στη διακυβέρνηση. Ως τέτοιο παράδειγμα ανέφερε την περίπτωση της δρος Γεωργίας Αϋφαντοπούλου, που ανέλαβε το εξαιρετικά κρίσιμο πόστο της προέδρου της Εθνικής Αρχής Σιδηροδρόμων.
Στοίχημα αποτελεί για το ΕΚΕΤΑ και η χωρική επέκταση, καθώς είναι «ένα κέντρο με έδρα τη Θεσσαλονίκη, αλλά όχι της Θεσσαλονίκης, είναι ένα κέντρο πανελλαδικό, που διαρκώς επεκτείνεται». Στο πλαίσιο αυτό δημιουργείται το προαναφερθέν εργοστάσιο πράσινου υδρογόνου στην Πτολεμαΐδα, ενώ υπάρχουν ή προγραμματίζονται οι χωρικές επεκτάσεις σε Βόλο, Λάρισα, Πειραιά, Μαρούσι, Ηλιούπολη, Πειραιά, Ρόδο, Χάλκη, Ιωάννινα, Νάουσα, αλλά και στο Λάκκωμα Χαλκιδικής, «όπου χτίζεται πολύ μεγάλο κτήριο 3500 τμ για την έρευνα στη βιομηχανία του μέλλοντος. Πολύ σύντομα θα είμαστε και αλλού και όλα αυτά δεν βγαίνουν τυχαία σαν μανιτάρια. Εξυπηρετούμε την ευφυή εξειδίκευση παντού», τόνισε ο δρ Μπεκιάρης.
Ν. Παπαθανάσης: Όταν η γνώση μετατρέπεται σε αναπτυξιακή δύναμη
Απτή απόδειξη του τρόπου με τον οποίο η γνώση μπορεί να μετατραπεί σε αναπτυξιακή δύναμη αποτελεί το ΕΚΕΤΑ, όπως επισήμανε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο οποίος χαρακτήρισε το κέντρο ως κορυφαίο φορέα καινοτομίας και τεχνολογικής αριστείας.
Ο κ. Παπαθανάσης επισήμανε ακόμη ότι τόσο γενικά η κυβέρνηση, όσο και ειδικά το υπουργείο, δίνουν προτεραιότητα στην ενίσχυση της έρευνας, με στόχο τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας, την υποστήριξη τοπικών οικοσυστημάτων και την αξιοποίηση του ερευνητικού δυναμικού πανελλαδικά, ώστε τα οφέλη της έρευνας να φτάνουν σε κάθε γωνιά της χώρας.
Πρόσθεσε δε, ότι η κυβέρνηση στοχεύει στην ενίσχυση των συνεργασιών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και στην προώθηση καινοτομιών, που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
«Έγιναν πολλά, αλλά δεν επαρκούν»
«Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πάρα πολύ σημαντικά πράγματα στην Ελλάδα στην έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογία, αλλά πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα. Όσα κάναμε δεν επαρκούν, γιατί δεν αξιοποιούν το τεράστιο δυναμικό που έχουμε ως χώρα», σημείωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής Έρευνας και Καινοτομίας της Βουλής Στράτος Σιμόπουλος.
Πρόσθεσε ότι είναι απαραίτητη η ενοποίηση του οικοσυστήματος καινοτομίας και διατύπωσε την εκτίμηση ότι η Θεσσαλονίκη μπορεί να εξελιχθεί σε πρωτεύουσα της έρευνας και της τεχνολογίας, αν δοθούν στους εμπλεκόμενους όλα τα όπλα για να αξιοποιήσουν τις τεράστιες δυνατότητές τους.
«Το λέω αυτό σε μια εποχή που δεν καταφέραμε να αναδιαρθρώσουμε ούτε τον αγροτικό τομέα και ακόμη παράγουμε βαμβάκι, σιτάρι και καλαμπόκι. Φανταστείτε τι μπορούμε να κάνουμε στον χώρο της αγροτεχνολογίας, ώστε να μην έχουμε κάθε χρόνο αυτά τα μπλόκα», είπε χαρακτηριστικά, ενώ πρόσθεσε ότι ούτε η χρηματοδότηση είναι επαρκής, παρότι η χρηματοδοτική στήριξης ιδίως των startups πρέπει να είναι κορυφαίο θέμα στην ατζέντα.
Αναφέρθηκε ακόμη στην καθυστέρηση που σημειώνεται επί μήνες στην ενεργοποίηση του προγράμματος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας για χρηματοδότηση startups και άλλων επιχειρήσεων που θέλουν να προχωρήσουν σε θέματα τεχνολογίας, με ενίσχυση έως 400.000 ευρώ για το «proof of concept» και 70.000 ευρώ για πατέντες. «Πού είναι το πρόγραμμα αυτό;», διερωτήθηκε.
Γνωστοποίησε, τέλος, ότι η Επιτροπή της οποίας προεδρεύει θα έχει το 2026 την προεδρία της ΕPTA (European Parliamentary Technology Assessment), στην οποία εκτός από κράτη μέλη μετέχουν επίσης το Ισραήλ και η Ιαπωνία. «Μέσω της επιτροπής αυτής θα συζητήσουμε εδώ στην Ελλάδα για θέμα βιώσιμης κινητικότητας και έξυπνων πόλεων, στο πλαίσιο δύο συνεδριάσεων, εκ των οποίων η μία θα γίνει τον Απρίλιο στη Θεσσαλονίκη και η δεύτερη τον Σεπτέμβριο στην Αθήνα», κατέληξε.
Κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση της επετειακής εκδήλωσης βραβεύτηκαν οι Ιάκωβος Βασάλος, Γεώργιος Γιαννόπουλος και Αθανάσιος Τσαυτάρης, οι οποίοι έλαβαν ως αναμνηστικό ασημένια μανικετόκουμπα με το σήμα των εικοστών πέμπτων γενεθλίων του ΕΚΕΤΑ, σχεδιασμένα με διαφορετικό μοτίβο για τον καθένα.
