Οι «εταίροι» της Ε.Ε. και οι υπόλοιπες αναπτυγμένες οικονομίες κατατάσσονται σε υψηλή θέση και στους τρεις πυλώνες του «Business Ready 2025», του ετήσιου πορίσματος της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη θέση 101 οικονομιών παγκοσμίων, με δεκάδες αναλυτικούς δείκτες επιδόσεων. Για την Ελλάδα δεν ισχύει το ίδιο.
Βρίσκεται στον «πάτο» της παγκόσμιας κατάταξης στην οξύτητα της φορολαίλαπας, σε καθυστέρηση επιστροφής ΦΠΑ, αλλά και στην ποιότητα των δημόσιων συμβάσεων, σε αγοραπωλησίες ακινήτων και σε πολεοδομική αδειοδότηση και «σώζεται» στον γενικό μέσο όρο, καταλαμβάνοντας από την πρόοδο στην ψηφιοποίηση. Προκλήσεις καταγράφονται και στα συστήματα διαχείρισης γης και στις διαδικασίες καταχώρισης. Το ίδιο ισχύει και για τις «Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες», αντιμετωπίζοντας κενά στα συστήματα πληροφοριών πιστώσεων και ανεπάρκειες στις διαδικασίες δανεισμού, στην καταχώριση τίτλων ασφαλείας και στις ηλεκτρονικές πληρωμές.
Η ετήσια έκθεση, που αντικατέστησε το Doing Business της Παγκόσμιας Τράπεζας και αποτελεί μία από τις πιο κομβικές «λίστες» ανταγωνιστικότητας παγκοσμίως, καταγράφει αναλυτικούς δείκτες για κάθε πτυχή της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά για την Ελλάδα:
– Είναι στην 99η θέση της παγκόσμιας κατάταξης των 101 κρατών (δηλαδή σε καλύτερη μοίρα μόνο από το Μεξικό και την Ακτή Ελεφαντοστού) βρίσκεται η Ελλάδα (με σκορ μόνο 37,76%) στο θέμα της μεταβίβασης ακινήτων και της διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας μιας εταιρίας. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι στο πόσο χρόνο και κόπο χρειάζεται για την αγοραπωλησία, αλλά και για την πολεοδομική άδεια και για τις αναγκαίες αδειοδοτήσεις…
– Βρίσκεται στην 95η θέση της παγκόσμιας κατάταξης στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, που ίσως αποτελούν ακόμα μία μεγάλη πληγή. Ξεπερνούν την Ελλάδα χώρες όπως το Πακιστάν και το Καμερούν. Μεγαλύτερα «αγκάθια», ο χρόνος και η διαδικασία για την ανάθεση μιας μεγάλης σύμβασης έργου ή υπηρεσιών και η επιλογή προμηθευτών.
Φορολαίλαπα
Στους φόρους η κατάσταση είναι επίσης πολύ επιβαρυμένη. Η Ελλάδα είναι συνολικά στην 90ή θέση μεταξύ 101 οικονομιών για την αποδοτικότητα του φορολογικού συστήματος, αμέσως μετά τη Ναμίμπια και το Κονγκό, κυρίως λόγω του υπέρογκου φορολογικού βάρους Και μόνη η βελτίωση έρχεται από τις ψηφιακές πρωτοβουλίες της ΑΑΔΕ. Ενδεικτικά:
– Βρίσκεται στην 82η θέση της παγκόσμιας κατάταξης για τον συνολικό φόρο εισοδήματος (22,4%), σε χειρότερη θέση από όλα τα ευρωπαϊκά κράτη και τους μεγάλους ανταγωνιστές.
– Αναφορικά με το βάρος που προκαλούν φόροι και ασφαλιστικές εισφορές στο συνολικό εργατικό κόστος υπολογίζεται στο 24% και κατατάσσει την Ελλάδα στην 81η θέση παγκοσμίως, προφανώς κάτω από όλους τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές.
– Είναι στην 75η θέση για τον χρόνο που απαιτείται για επιστροφή ΦΠΑ, με τους επιχειρηματίες να δηλώνουν ότι χρειάζονται τουλάχιστον 12 εβδομάδες, διάστημα πολύ μεγαλύτερο από ό,τι στη Ρουάντα, στη Σενεγάλη, στη Ναμίμπια και τη Ρουμανία.
– Βρίσκεται στην 52η θέση σε ποσοστό επιχειρήσεων που αναφέρουν την πολύ χρονοβόρα ή περίπλοκη διαδικασία επιστροφής ΦΠΑ ως τον κύριο λόγο για τη μη υποβολή αίτησης επιστροφής (στο 37% η αναλογία, μεγαλύτερη από αυτή στο Εκουαδόρ, στο Μεξικό ή στην Ιορδανία).
Θετική επίδοση μόνο σε έναν πυλώνα
Το B-READY συγκεντρώνει τους δείκτες επιχειρηματικού περιβάλλοντος σε 10 πεδία. Τα πεδία καλύπτουν τα στάδια του κύκλου ζωής μιας επιχείρησης. Περιλαμβάνουν την Έναρξη Επιχείρησης, την Τοποθεσία Επιχείρησης, τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, την Εργασία, τις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες, το Διεθνές Εμπόριο, τη Φορολογία, την Επίλυση Διαφορών, τον Ανταγωνισμό στην Αγορά και την Επιχειρηματική Αφερεγγυότητα. Τα 10 πεδία κατανέμονται σε τρεις πυλώνες (χωρίς συγκεντρωτική βαθμολογία) και με πιο σημαντικό τον 3ο, γιατί περιγράφει τι βιώνει πραγματικά μία επιχείρηση σε ένα κράτος.
Η Ελλάδα πάει πολύ καλά μόνο στον 1ο πυλώνα, που σχετίζεται με το αν υπάρχει ρυθμιστικό πλαίσιο (όχι αν εφαρμόζεται). Διαπρέπει, λοιπόν, στη θέσπιση νόμων (όχι στην εφαρμογή τους) και σε ό,τι έχει να κάνει με ψηφιοποίηση (από τις διαδικασίες ίδρυσης εταιρίας στο ΓΕΜΗ έως την επαφή με την ΑΑΔΕ). Αντιθέτως, κάνει παρέα με «τριτοκοσμικά» κράτη στον πιο ουσιαστικό 3ο πυλώνα της λειτουργικής αποδοτικότητας της αγοράς. Σε κάποια δε πεδία αυτού του πυλώνα, όπως οι αγοραπωλησίες και άλλες συναλλαγές ακινήτων, το ύψος των φόρων και οι δημόσιοι διαγωνισμοί, είμαστε ως χώρα στον «πάτο» της παγκόσμιας κατάταξης.
Τα αποτελέσματα του πορίσματος δείχνουν μεγάλο χάσμα επιδόσεων ανάμεσα στους τρεις άξονες μέτρησης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Δείχνουν πως στα «χαρτιά» υπάρχει πλαίσιο, αλλά χωλαίνει στην εφαρμογή.
Στην 45η θέση της Λειτουργικής Αποδοτικότητας
Ο 3ος πυλώνας είναι αυτός της Λειτουργικής Αποδοτικότητας, καταγράφει πόσο εύκολο είναι για τις επιχειρήσεις να συμμορφώνονται με τους κανόνες και να χρησιμοποιούν τις δημόσιες υπηρεσίες. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 45η θέση της παγκόσμιας κατάταξης, με σκορ 61,64%, κάτω από χώρες όπως η Τουρκία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη,, το Αζερμπαϊτζάν η Μολδαβία και μία θέση πάνω από την Αρμενία…
Ο πυλώνας αυτός εξετάζει την πραγματική εμπειρία των επιχειρήσεων, όπως πόσο χρόνο χρειάζεται για να συνδεθούν οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, πόσο εύκολη είναι η συμμετοχή σε δημόσιες συμβάσεις και η αξιοπιστία των ψηφιακών συστημάτων πληρωμών. Επισημαίνεται από την Παγκόσμια Τράπεζα πως το χαμηλότερο κόστος συμμόρφωσης και οι πιο αποτελεσματικές υπηρεσίες ενθαρρύνουν τις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ετσι, ο πυλώνας βοηθά στην ανάδειξη των σημείων όπου οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πρακτικές προκλήσεις στις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Οι καλές επιδόσεις, μόνο στα… χαρτιά
Ο 1ος πυλώνας του Ρυθμιστικού Πλαισίου επικεντρώνεται στους κανόνες που διαμορφώνουν την επιχειρηματική δραστηριότητα. Αυτός ο πυλώνας εξετάζει τους νόμους και τους κανονισμούς που πρέπει να ακολουθούν οι επιχειρήσεις, όπως ο τρόπος εγγραφής μιας εταιρίας, η προστασία της εργασίας και οι κανόνες επίλυσης διαφορών. Η αξιολόγηση γίνεται με βάση τους κανόνες όπως είναι γραμμένοι και όχι για το πόσο καλά εφαρμόζονται. Εδώ τα πάει καλά η Ελλάδα: είναι στην πρώτη ομάδα κρατών, κατατάσσεται μάλιστα 2η μετά την Τσεχία, με σκορ 79,43%
Ο 2ος πυλώνας των Δημόσιων Υπηρεσιών μετρά την υποστήριξη που παρέχουν οι κυβερνήσεις για να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να συμμορφώνονται με τους κανονισμούς. Περιλαμβάνει τη διαθεσιμότητα ηλεκτρονικών συστημάτων για άδειες, ψηφιακών φορολογικών πλατφορμών και υποδομών. Εδώ η Ελλάδα «στηρίζεται» στην κατάταξη από πεδία όπως η ψηφιοποίηση που εν μέρει καλύπτουν το μεγάλο στις δημόσιες υπηρεσίες. Βρίσκεται στην 27η θέση της παγκόσμιας κατάταξης, με σκορ 66,91%.
Η διαδικασία συλλογής δεδομένων του B-READY ενσωματώνει δύο κύριες πηγές: ερωτηματολόγια από επαγγελματίες (συμπεριλαμβανομένων δικηγόρων, λογιστών και μηχανικών) και Έρευνες Επιχειρήσεων της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι οποίες εστιάζουν σε μεμονωμένες επιχειρήσεις και τις εμπειρίες τους από τον πραγματικό κόσμο.
Λειτουργική αποτελεσματικότητα στη δημιουργία επιχείρησης
Bhutan 89,46
Georgia 89,00
Eswatini 86,67
Bosnia and Herzegovina 86,14
Azerbaijan 85,86
Turkmenistan 85,61
Tόrkiye 85,19
Pakistan 84,53
Uzbekistan 84,41
Tonga 83,61
Equatorial Guinea 83,55
Bahrain 83,27
United States 82,98
Serbia 82,71
Moldova 82,64
Indonesia 82,52
New Zealand 82,10
El Salvador 81,38
Singapore 81,29
Latvia 80,89
Togo 80,75
Cabo Verde 79,54
Lao PDR 78,96
Kazakhstan 78,75
Costa Rica 78,50
Bulgaria 78,28
Tajikistan 78,12
Lesotho 77,83
Montenegro 77,28
Estonia 77,12
Rwanda 75,17
Sweden 74,91
Armenia 74,80
Taiwan, China 74,61
Hungary 73,77
Kyrgyz Republic 73,48
Korea, Rep. 73,47
Timor-Leste 73,13
Iceland 73,08
Morocco 72,90
Italy 72,87
Benin 72,58
Sierra Leone 72,49
Viet Nam 72,24
Seychelles 71,83
Colombia 71,39
Romania 71,38
Hong Kong SAR, China 71,21
Uruguay 71,05
Philippines 70,91
Malaysia 69,79
Canada 69,36
Vanuatu 69,16
Jordan 69,13
United Kingdom 68,71
Ecuador 68,50
West Bank and Gaza 68,18
Spain 67,88
Botswana 67,73
Croatia 66,84
Cambodia 66,53
Slovak Republic 66,46
Jamaica 65,89
Nepal 65,13
Paraguay 65,11
Tunisia 64,84
Congo, Rep. 64,38
Slovenia 64,37
Chad 64,18
South Sudan 63,25
Mauritius 63,08
Samoa 62,28
Gambia, The 61,78
Central African Republic 61,37
Ghana 60,84
Barbados 60,70
Poland 59,14
North Macedonia 58,71
Peru 58,60
Congo, Dem. Rep. 58,36
Czechia 57,88
Cyprus 57,29
Tanzania 57,18
Angola 55,73
Bangladesh 54,56
Cameroon 53,56
Senegal 52,94
Ireland 52,82
Burkina Faso 52,80
Malta 52,73
Namibia 51,57
Trinidad and Tobago 51,02
Israel 49,13
Papua New Guinea 48,03
Mali 46,84
Madagascar 46,09
Portugal 45,19
Belgium 41,54
Greece 37,76
Cτte d’Ivoire 37,40
Mexico 30,03
