Του Χάρη Τσιόκα, πολιτικού, πρώην βουλευτή
Στις συζητήσεις της κοινωνίας διαμορφώνεται ένας κοινός τόπος: Χρειαζόμαστε μια οικονομία με κανόνες. Μια οικονομία που στηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Και αυτό προϋποθέτει ένα κράτος προσβάσιμο σε όλους.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, ο ρόλος του κράτους υποχωρεί. Περιορίζεται στην καταστολή και αποσύρεται από τη διαμόρφωση κανόνων. Αυτό είναι κρίσιμο. Χωρίς κανόνες που επιτρέπουν στο πολιτικό σύστημα να ανταγωνίζεται με προτάσεις διακυβέρνησης, δεν υπάρχει διέξοδος από την κρίση.
Η δημοκρατία απαιτεί συμμετοχή. Οι κανόνες πρέπει να διαμορφώνονται από την κοινωνία. Οι πολίτες θέλουν να εμπιστεύονται το κράτος και αυτή η εμπιστοσύνη χτίζεται από κοινωνικές πλειοψηφίες. Σήμερα υπάρχει βαθύ χάσμα μεταξύ κοινωνίας και πολιτικού συστήματος.
Το πολιτικό σύστημα λειτουργεί όλο και περισσότερο υπό την επιρροή ισχυρών οικονομικών συμφερόντων. Ορισμένα κόμματα εγκλωβίζονται σε εσωτερικές ισορροπίες ή σε ασαφείς ηγετικές εξουσιοδοτήσεις. Στις διεργασίες αυτές εμπλέκονται και συστημικά κέντρα .Όταν αποτυγχάνουν, ενισχύουν την απαξίωση, τον θυμό και τις ακραίες φωνές.
Η απάντηση είναι σαφής: Αξιοκρατία, εντιμότητα και επιστροφή της πολιτικής στην κοινωνία. Ένα κράτος προσβάσιμο, αλλά και ελεγχόμενο από όλους.
Αδύναμο κράτος, άνιση ανάπτυξη και πολιτικό αδιέξοδο
Το κράτος οφείλει να προστατεύει τους πολίτες: Από ανεργία, φτώχεια, ασθένεια και ανασφάλεια. Και το πιο σημαντικό να διαμορφώνει κανόνες ισόρροπης ανάπτυξης. Σήμερα συμβαίνει το αντίθετο. Η δημόσια διοίκηση απαξιώνεται. Η αυτοδιοίκηση εξαρτάται από κεντρικές εγκρίσεις για βασικούς πόρους. Οι περιφέρειες αποδυναμώνονται και ερημώνουν.
Κρίσιμες αποφάσεις μεταφέρονται σε ιδιώτες συμβούλους, με αδιαφάνεια και εξάρτηση. Η πολιτική, από εργαλείο επίλυσης κοινωνικών και παραγωγικών προβλημάτων, μετατρέπεται σε υποχείριο των κερδοσκοπικών ελίτ . Τα βασικά δημόσια αγαθά, παιδεία, υγεία, ασφάλιση, πρόσβαση στην τεχνολογία, δεν διασφαλίζονται ισότιμα.
Το αποτέλεσμα είναι σαφές: Σπατάλη πόρων και προσαρμογή των πολιτικών στις ανάγκες ισχυρών οικονομικών κύκλων. Τα μνημόνια μπορεί να φαίνεται ότι μείωσαν τα ελλείμματα, αλλά δεν άλλαξαν το παραγωγικό μοντέλο. Αντίθετα, ενίσχυσαν μηχανισμούς εξουσίας με περιορισμένο δημοκρατικό έλεγχο.
Η παραγωγική βάση συρρικνώνεται. Η ανάπτυξη είναι άνιση. Ο πλούτος συγκεντρώνεται σε λίγους. Οι ανισότητες διευρύνονται, ενώ ο πληθυσμός γηράσκει. Η περιφέρεια ερημώνει και η νεολαία αναζητεί διέξοδο στο εξωτερικό…
Το σύγχρονο πολιτικό τοπίο
Η ΝΔ έχει παραδοθεί στις δυνάμεις του ακραίου νεοφιλελευθερισμού. Την ίδια ώρα ένα μεγάλο κομμάτι του πολιτικού προσωπικού χάνεται στο φαίνεσθαι , με λίγες εξαιρέσεις. Στα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης κυριαρχεί απλά ο Αντιμητσοτακισμός. Ορισμένοι μάλιστα κομματικοί μηχανισμοί επικεντρώνονται στη διατήρηση της εκλογικής τους ισχύος. Όχι στις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας.
Το αποτέλεσμα είναι κοινωνική απογοήτευση, αποχή και σε ένα μικρό ποσοστό η επιλογή της τιμωρητικής ψήφου. Αλλά για να επιστρέψει η κοινωνία στην κάλπη, πρέπει να δει αξιόπιστα τον εναλλακτικό δρόμο που θα αφορά λύσεις στα δικά της προβλήματα.
Χρειάζεται καθαρή διέξοδος. Με σαφείς επιλογές, κοινωνικοπολιτικές συμμαχίες και σχέδιο.
Τώρα λοιπόν είναι η ώρα με συγκεκριμένες δράσεις και μονομέτωπο αγώνα να φανεί:
– Ποιοι και πως μπορούν να ανασυγκροτήσουν την παραγωγική βάση με δίκαιη συμμετοχή των συντελεστών και της νεολαίας ;
– Ποιοι πως δεσμεύονται για ένα κράτος υπέρ των πολλών;
– Ποιοι πως μπορούν να διασφαλίσουν καθολική πρόσβαση στα δημόσια αγαθά;
– Ποιοι και πώς θα ξανακάνουν τη χώρα με πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική γέφυρα φιλίας και ανάπτυξης στην περιοχή
Η πρόκληση και το ζητούμενο
Για τον προοδευτικό, αριστερό και οικολογικό χώρο, ο πήχης γίνεται σαφής: Κρίνεται από την ουσιαστική συμβολή τους στην διαμόρφωση της κοινωνικοπολιτικής συμμαχίας και την αλλαγή του προγράμματος διακυβέρνησης.
