Γράφει ο ΜΕΤΡΟπόντικας
Με τις τελευταίες ημέρες του 2025 να μετρούν αντίστροφα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να κλείσει τη χρονιά με μια ανασκόπηση που ακολουθεί τη viral τάση του «Wrapped»* δημοσιεύοντας βίντεο στο TikTok και το Instagram.
Σε αυτό, παρουσιάζει το «Ελλάδα 2025 Wrapped» ως «έτος με μεγάλα έργα, νέες αποφάσεις και αλλαγές που διαμορφώνουν το αύριο», εστιάζοντας σε πέντε τομείς, οικονομία και εργασία, ενέργεια, υποδομές, παιδεία και υγεία. Μειώσεις φόρων, αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, συμφωνίες για ερευνητικές γεωτρήσεις, ολοκλήρωση έργων και παρεμβάσεις σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και νοσοκομεία κυριαρχούν στην αφήγηση που στοχεύει προφανώς σε νεότερο κοινό.
Ωστόσο, αυτή η επιλεκτική παρουσίαση αφήνει εμφανή κενά, καθώς πολλά από τα πιο επώδυνα και αμφιλεγόμενα ζητήματα που σημάδεψαν την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα της χρονιάς μένουν… εκτός κάδρου.
Χαρακτηριστικότερο όλων, η τραγωδία των Τεμπών, που συμπλήρωσε δύο χρόνια από το πολύνεκρο δυστύχημα, με μαζικές κινητοποιήσεις, επετειακές διαδηλώσεις και συνεχιζόμενες πιέσεις από οικογένειες θυμάτων και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για ζητήματα λογοδοσίας και άρθρου 86, δεν βρήκε κάποια αναφορά ούτε στο wrapped βίντεο ούτε σε προσωπικές αναρτήσεις του πέρα από γενικόλογες αναφορές.
Παρόμοια… σιωπή επικράτησε σε μεγάλο βαθμό και για τις εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές του καλοκαιριού, που έκαψαν εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα. Παρά τις αναρτήσεις για τον «τιτάνιο αγώνα» του κρατικού μηχανισμού και μέτρα στήριξης πληγέντων, η εστίαση παρέμεινε περιορισμένη στις συνέπειες, τις ευθύνες πρόληψης ή την κλιματική διάσταση, σε μια χρονιά που η Ελλάδα αντιμετώπισε εννέα μεγάλες πυρκαγιές αριθμός υψηλότερος από τον μέσο όρο. Η επίμονη ακρίβεια, που πίεσε νοικοκυριά με αυξήσεις σε τρόφιμα, ενέργεια και ενοίκια, αντιμετωπίστηκε κυρίως με γενικές αναφορές σε μέτρα στήριξης εισοδήματος, χωρίς συχνές ή στοχευμένες τοποθετήσεις για υπερκέρδη ολιγοπωλίων ή καθημερινές δυσκολίες. Ανάλογα, προβλήματα όπως οι λίστες αναμονής στο ΕΣΥ, η στεγαστική κρίση για νέους και η επιδείνωση της φτώχειας παρέμειναν μακριά από τις πρωθυπουργικές αναρτήσεις.
Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη ήταν η περιορισμένη άμεση ενασχόληση στις αγροτικές κινητοποιήσεις, που κορυφώθηκαν προς το τέλος της χρονιάς. Οι αναφορές περιορίστηκαν σε αμυντικές τοποθετήσεις για διάλογο «όχι στο παράλογο» και ικανοποίηση μέρους των αιτημάτων, χωρίς βαθύτερη εστίαση στις αιτίες ή τις κοινωνικές επιπτώσεις. Αυτές οι απουσίες και η επιλεκτικότητα στις αναρτήσεις των κοινωνικών δικτύων ενισχύουν την εντύπωση μιας στρατηγικής επικοινωνίας που προτιμά να τονίζει επιτεύγματα και προοπτικές, αποφεύγοντας ή περιορίζοντας τα… επώδυνα σημεία.
Επιλεκτική ορατότητα
Το 2025, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε και πάλι το παιχνίδι της επιλεκτικής ορατότητας. Δεν είναι ότι «σιωπά» από αμηχανία ή αδυναμία, είναι ότι σιωπά… σκόπιμα. Η πλήρης απουσία αναφοράς στα Τέμπη δεν είναι λάθος επικοινωνίας, είναι η πιο «ηχηρή» δήλωση που θα μπορούσε να κάνει… χωρίς να μιλήσει. Όταν ένα θέμα παραμένει ανοιχτή πληγή δύο χρόνια μετά, και ο ίδιος δεν το αγγίζει ούτε μια φορά στον προσωπικό του λογαριασμό, αυτό μεταφέρει ένα μήνυμα πιο ισχυρό από οποιαδήποτε συγγνώμη ή υπεράσπιση. Το ίδιο ισχύει και για τις πυρκαγιές, την ακρίβεια, τις λίστες αναμονής στο ΕΣΥ. Δεν είναι ότι δεν υπάρχουν απαντήσεις ή μέτρα, υπάρχουν ανακοινώσεις, υπουργικές δηλώσεις, κυβερνητικά δελτία. Αλλά η προσωπική φωνή του πρωθυπουργού επιφυλάσσεται σχεδόν αποκλειστικά για το θετικό αφήγημα, έργα, επενδύσεις, ΕΕ -όσο ακόμη είναι θετικό αφήγημα- σταθερότητα, μέλλον.
Και εδώ έρχεται το βαθύτερο, σε μια δημοκρατία όπου η λογοδοσία γίνεται όλο και πιο… ψηφιακή, η επιλογή του τι δεν λέει ο ίδιος ο πρωθυπουργός με το όνομά του έχει γίνει εξίσου σημαντική με το τι λέει. Το Wrapped δεν είναι απλώς μια χαριτωμένη επικοινωνιακή κίνηση για νεότερο κοινό, είναι η κορυφαία δήλωση ταυτότητας «Αυτή είναι η Ελλάδα που θέλω να βλέπετε».
Αυτή η στρατηγική λειτουργεί για ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας, υπάρχουν πολίτες που δεν θέλουν να βλέπουν συνέχεια τις πληγές, θέλουν να πιστεύουν ότι η χώρα προχωράει. Και ο σημερινός πρωθυπουργός τούς δίνει ακριβώς αυτό, μια αισιόδοξη «βερσιόν» της πραγματικότητας, όπου τα προβλήματα υπάρχουν αλλά δεν κυριαρχούν στην εικόνα.
Η βαθύτερη αλήθεια λοιπόν είναι ότι το 2025 δεν ήταν χρονιά «σιωπών» με την έννοια της αδράνειας ή της αμηχανίας. Ήταν μια χρονιά επιλεκτικής αφήγησης σε υπερθετικό βαθμό, μια αφήγηση που ξέρει πολύ καλά τι αφήνει απ’ έξω και γιατί.
Και αυτό, περισσότερο από οποιοδήποτε μεμονωμένο γεγονός, δείχνει πόσο έχει αλλάξει η ίδια η φύση της πολιτικής εξουσίας στην ψηφιακή εποχή. Δεν χρειάζεται πια να αντιμετωπίσεις κάθε κρίση δημόσια για να παραμείνεις ακλόνητος στη θέση σου. Αρκεί να ελέγχεις ποια κρίση θα γίνει μέρος της δικής σου ιστορίας και ποια θα μείνει… σιωπηλά στην ιστορία των άλλων.
*Wrapped: Αναφέρεται στη δημοφιλή ετήσια ανασκόπηση που κάνει η εφαρμογή μουσικής Spotify για τους χρήστες της, παρουσιάζοντας στατιστικά και κορυφαίες στιγμές της χρονιάς με ελκυστικό, τρόπο. Έγινε viral, δηλαδή δημοφιλής τάση και πολλοί (πολιτικοί, εταιρείες, κ.λπ.) την υιοθετούν πλέον για δικές τους ανασκοπήσεις.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
