Θετικό, αλλά… άτολμο, με περιορισμένο χρονικό ορίζοντα, χαρακτηρίζει ο επιχειρηματικός κόσμος το πακέτο μέτρων στήριξης των 300 εκατ. ευρώ που έλαβε η κυβέρνηση επιχειρώντας να περιορίσει τη φωτιά που έβαλε στα καύσιμα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Οι εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου επισημαίνουν πως το κρίσιμο ζήτημα είναι η μείωση του κόστους ενέργειας. Παράλληλα, υπογραμμίζουν την ανάγκη κατάρτισης ενός συλλογικού πανευρωπαϊκού σχεδίου αντιμετώπισης της κρίσης, καθώς θεωρούν ότι ένα κράτος – μέλος από μόνο του έχει περιορισμένες δυνατότητες για να δώσει αποφασιστική λύση στα πολλά και σύνθετα προβλήματα σχεδόν όλων των οικονομικών κλάδων.
Σε αυτό που συγκλίνουν πάντως, είναι πως «όποιο μέτρο στηρίζει την αγοραστική ικανότητα των καταναλωτών και μειώνει το μεταφορικό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, είναι ευπρόσδεκτο».
Η δέσμη των μέτρων
Τα μέτρα, που θα ισχύουν για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, περιλαμβάνουν επιδότηση στο diesel, fuel pass και παρεμβάσεις για τους αγρότες και τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Συγκεκριμένα:
- Ψηφιακή Κάρτα Καυσίμων (Fuel Pass 2026): Την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα στο gov.gr. Δικαιούχοι του Fuel Pass 2026 θα είναι φυσικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων και των ελευθέρων επαγγελματιών, που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας. Το πρόγραμμα προβλέπει ενίσχυση έως 50 ευρώ για τους κατοίκους της ηπειρωτικής χώρας και έως 60 ευρώ για τους νησιώτες. Τα βασικά εισοδηματικά κριτήρια διαμορφώνονται ως εξής: έως 25.000 ευρώ για άγαμους, έως 35.000 ευρώ για έγγαμου και προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, ενώ θα υπάρχει ειδική πρόβλεψη για μονογονεϊκές οικογένειες.
- Επιδότηση diesel κίνησης στην αντλία: Η επιδότηση θα αγγίζει τα 20 λεπτά ανά λίτρο στην αντλία, ώστε να συγκρατηθεί το κόστος διακίνησης των αγαθών, αλλά και τα έξοδα της αγροτικής παραγωγής, αποτρέποντας περαιτέρω αυξήσεις στα ράφια των καταστημάτων.
- Επιχορήγηση 15% επί της αξίας των τιμολογίων αγοράς λιπασμάτων: Έχει ως στόχο τη «θωράκιση» της αγροτικής παραγωγής. Η κίνηση αυτή θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τη συγκράτηση των τιμών στα τρόφιμα, βοηθώντας τους αγρότες να διατηρήσουν τη δραστηριότητά τους παρά το αυξημένο κόστος εισροών.
- Αποζημίωση ακτοπλοϊκών εταιριών για υποχρεωτικές εκπτώσεις: Η τέταρτη παρέμβαση αφορά τη νησιωτική Ελλάδα. Το κράτος θα αποζημιώσει τις εταιρείες για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που παρέχουν σε ευάλωτες ομάδες (φοιτητές, ανήλικα, ΑμεΑ). Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται η συγκράτηση των τιμών των εισιτηρίων για τους μόνιμους κατοίκους των νησιών, ενισχύοντας τη σταθερότητα στις συγκοινωνίες.
Ναι μεν, αλλά…
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ) Μάριο Παπαδόπουλο, η κυβερνητική παρέμβαση επιχειρεί να περιορίσει τις αρνητικές επιπτώσεις από τη διεθνή άνοδο της τιμής του πετρελαίου, ωστόσο κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η άμεση μείωση του ενεργειακού κόστους, ιδίως για τις βιοτεχνικές ενεργοβόρες επιχειρήσεις, όπως αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και στεγνοκαθαριστήρια, που βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενα βάρη. «Η επιχειρηματικότητα δεν αναζητά μόνο προσωρινή ανακούφιση, αλλά μια σαφή στρατηγική προοπτική, με το ενεργειακό κόστος να αποτελεί κομβικό παράγοντα. Η μετάβαση από τα έκτακτα μέτρα σε μόνιμες διαρθρωτικές παρεμβάσεις αποτελεί τη βασική πρόκληση της επόμενης περιόδου», υπογραμμίζει.
Για τον πρόεδρο του ΒΕΘ σημαντική παράμετρος είναι ότι «η Ευρώπη θα πρέπει, πέρα από καλές προθέσεις και συζητήσεις επί συζητήσεων, να κινηθεί συλλογικά και αποφασιστικά. Σε αντίθετη περίπτωση, διαφορετικά κάθε κράτος – μέλος της ΕΕ θα προσπαθεί μόνο του με διαφορετικό τρόπο να διαχειριστεί το ίδιο πρόβλημα, που όμως το υπερβαίνει».
Μείωση κόστους
Για μέτρα προς τη σωστή κατεύθυνση κάνει λόγο και Α’ αντιπρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), Κωνσταντίνος Μωραϊτίδης. Όπως υπογραμμίζει, αυτό που απαιτείται είναι στρατηγικός σχεδιασμός από την πολιτεία για τη στήριξη της μεταποίησης και ειδικότερα των επιχειρήσεων που παράγουν πρώτες ύλες, προκειμένου η χώρα να είναι αυτάρκης, φέρνοντας ως παράδειγμα και τα λιπάσματα. Σύμφωνα με τον ίδιο, εξίσου σημαντική είναι η μείωση του ενεργειακού κόστους.
Αναφερόμενος στα μέτρα για την ακτοπλοΐα, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ) Διονύσης Θεοδωράτος σημειώνει πως «είναι προς τη σωστή κατεύθυνση με βάση τα σημερινά δεδομένα, αλλά αν η δύσκολη κατάσταση παραταθεί ή χειροτερέψει, θα πρέπει να ξαναδούμε το πακέτο μέτρων». Υπογραμμίζει επίσης, πως οι ακτοπλόοι ζητούν την λήψη μέτρων μήνα-μήνα ανάλογα πως εξελίσσεται η κατάσταση, ενώ επισημαίνει ότι μέχρι στιγμής πλήττονται αποκλειστικά τα συμβατικά πλοία και γενικότερα όσα εκτελούν 12μηνα δρομολόγια.
Τα μέτρα άργησαν
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) Γιώργος Καββαθάς τονίζει ότι «τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση μπορεί κάποιος να τα χαρακτηρίσει θετικά, αλλά ταυτόχρονα και άτολμα. Τα 300 εκατ. ευρώ που προβλέπονται για το πακέτο μέτρων στήριξης που ανακοινώθηκε αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσό για την αντιμετώπιση της κρίσης λόγω του πολέμου».
«Τα μέτρα άργησαν να έρθουν», σημειώνει ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας, Σωκράτης Αλειφτήρας, και τονίζει πως η μείωση στην τιμή του ντίζελ κατά 20 λεπτά, είναι μικρή τη στιγμή που το ντίζελ έχει φτάσει 2,10 ευρώ το λίτρο. « Θα πέσει στο 1,90 ευρώ όταν πριν την έναρξη του πολέμου αγοράζαμε με 1,55 ευρώ και παίρναμε επιστροφή 40 λεπτά», καταλήγει ο κ. Αλειφτήρας.
Τι γίνεται σε άλλες χώρες: Μειώσεις φόρων και τηλεργασία
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ωθώντας πολλές χώρες να λάβουν επείγοντα μέτρα για τον περιορισμό των οικονομικών συνεπειών στους πολίτες.
Η Ισπανία παρουσίασε σχέδιο ύψους 5 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει μείωση του ΦΠΑ και εκπτώσεις έως 30 λεπτά ανά λίτρο στην αντλία. Στην Ιταλία, με νομοθετικό διάταγμα, η τιμή των καυσίμων μειώθηκε κατά 25 λεπτά ανά λίτρο, ενώ παρόμοια μέτρα υιοθετήθηκαν σε Πορτογαλία και Σουηδία.
Πλαφόν στην τιμή των καυσίμων επέβαλαν αμέσως μετά το ξέσπασμα του πολέμου, με τα πλήγματα του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Κροατία, η Ουγγαρία και η Νότια Κορέα.
Στη Βραζιλία εφαρμόζονται προσωρινά μέτρα, με βασικότερο την κατάργηση των φόρων στο ντίζελ. Η Ταϊλάνδη προέτρεψε τους δημοσίους υπαλλήλους να εργάζονται εξ αποστάσεως, το Βιετνάμ κάλεσε τις επιχειρήσεις να επιτρέψουν την τηλεργασία, ενώ η Αίγυπτος μείωσε το δημόσιο φωτισμό για εξοικονόμηση ενέργειας.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
