Στη συζήτηση στη Βουλή για το κράτος δικαίου, η αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μετατοπίστηκε από τις καταγγελίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις υποκλοπές στη θεσμική ατζέντα της επόμενης μέρας, με αιχμή τη συνταγματική αναθεώρηση και το εκλογικό σύστημα.
Στη δευτερολογία του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να ανοίξει ευρύτερη συζήτηση για θεσμικές αλλαγές, ανακοινώνοντας ότι εντός του Μαΐου η Νέα Δημοκρατία θα εκκινήσει τη διαδικασία για τη συνταγματική αναθεώρηση, με έναν πυρήνα 25 άρθρων. Στο επίκεντρο έθεσε, μεταξύ άλλων, τα άρθρα 51 και 54 του Συντάγματος, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών στον τρόπο εκλογής των βουλευτών και στο εκλογικό σύστημα.
«Έχει έρθει η ώρα, μετά τις εκλογές, να κάνουμε μία ειλικρινή συζήτηση για το εκλογικό σύστημα», ανέφερε, επισημαίνοντας την ανάγκη να επανεξεταστούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του σταυρού προτίμησης. Παράλληλα επανέφερε την πρόταση για ασυμβίβαστο υπουργού–βουλευτή, μια θέση που δεν έχει τύχει ευρείας αποδοχής ούτε στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας.
Ο πρωθυπουργός έθεσε επίσης στο τραπέζι ένα πιθανό μεικτό εκλογικό σύστημα, με συνδυασμό μικρότερων και μεγαλύτερων περιφερειών, όπου μέρος των βουλευτών θα εκλέγεται με σταυρό και μέρος με λίστα. «Αυτή τη συζήτηση δεν θα την προκαταλάβουμε. Θα γίνει μετά τις εκλογές. Αλλά οι εκλογές του 2031 πρέπει να βρουν τη χώρα με ένα εκλογικό σύστημα πιο σύγχρονο, το οποίο πρέπει να ψηφιστεί με διευρυμένη πλειοψηφία», σημείωσε.
Πέρα από το εκλογικό πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε σειρά θεσμικών ερωτημάτων για την αναθεώρηση επιμέρους άρθρων του Συντάγματος. Ανάμεσά τους, το άρθρο 5 με πιθανή αναφορά στην τεχνητή νοημοσύνη, το άρθρο 16 για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλά και η συνταγματική κατοχύρωση της μέριμνας για προσιτή στέγη. Επίσης αναφέρθηκε στην ανάγκη ρύθμισης της λειτουργίας των κομμάτων μέσω συνταγματικής πρόβλεψης.
Σε πιο θεσμικό επίπεδο, έθεσε προς συζήτηση την αναθεώρηση του άρθρου 90 για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, του άρθρου 103 για τη μονιμότητα στο Δημόσιο με σύνδεση στην αξιολόγηση και τη στοχοθεσία, καθώς και του άρθρου 101 για τη λειτουργία των ανεξάρτητων αρχών. «Πέραν του άρθρου 86, το οποίο είναι το μόνο στο οποίο βλέπω να υπάρχει συναίνεση…», ανέφερε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενος και στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη.
Στην αντιπαράθεση που ακολούθησε, ο Νίκος Ανδρουλάκης απάντησε σε υψηλούς τόνους, κατηγορώντας τον πρωθυπουργό για πολιτική αλαζονεία και για προσπάθεια αποπροσανατολισμού από τα κεντρικά ζητήματα. «Τα μόνα απατηλά όνειρα σε αυτό το κοινοβούλιο είναι ότι θα παραμείνετε πρωθυπουργός μετά τις επόμενες εκλογές», δήλωσε, ασκώντας κριτική στις αναφορές του για τους εκλογικούς στόχους της αντιπολίτευσης.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έθεσε ερωτήματα για επιμέρους υποθέσεις, ζητώντας απαντήσεις για τη λειτουργία θεσμών όπως η ΕΥΠ και για συγκεκριμένες πολιτικές ευθύνες. «Τους σχολιάσετε όλους. Ένα σχόλιο για τον Ντίλιαν δεν μπορούσατε να κάνετε;» σημείωσε, ενώ αναφέρθηκε και στην υπόθεση Λαζαρίδη, κάνοντας λόγο για «προσωπικό ρουσφέτι».
Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι η κυβέρνηση φέρει ευθύνη για τη λειτουργία της ΕΥΠ, λέγοντας χαρακτηριστικά πως «την κάνατε παραμάγαζο, την ΕΥΠ του Λαβράνου και του Ντίλιαν», ενώ απάντησε στις αιχμές περί ρουσφετιών με αναφορές στο πολιτικό παρελθόν της οικογένειας Μητσοτάκη.
Η συνεδρίαση ανέδειξε, συνολικά, μια έντονη πολιτική αντιπαράθεση με διπλό άξονα: από τη μία τις προτάσεις για βαθιές θεσμικές αλλαγές στο Σύνταγμα και το εκλογικό σύστημα, και από την άλλη τη σφοδρή σύγκρουση για ζητήματα διαφάνειας, θεσμικής λειτουργίας και πολιτικών ευθυνών.
