Η ευθιξία ως λόγος παραίτησης μιας κυβέρνησης, έχει εκλείψει από την Ελλάδα και το φημισμένο «ελληνικό φιλότιμο» μοιάζει να… μετανάστευσε στο εξωτερικό! Τα τελευταία 25 χρόνια έχουν παραιτηθεί και συνεχίζουν να παραιτούνται για λόγους ηθικής τάξεως διάφορες κυβερνήσεις, μετά από εμπλοκή υπουργών ή άλλων στελεχών τους σε σκάνδαλα, ακόμα και πριν τη δικαστική εκκαθάριση των υποθέσεων. Όχι, όμως, στην Ελλάδα…
Στην τελευταία ενημέρωση πολιτικών συντακτών που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στη Θεσσαλονίκη, ρωτήσαμε ως «Θ» τoν κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη… στους πόσους ελεγχόμενους από τη Δικαιοσύνη υπουργούς, η ευθιξία θα υπερισχύσει της πρόθεσης του πρωθυπουργού να εξαντλήσει την τετραετία. Το ερώτημα αφορούσε μόνο τις εμπλοκές υπουργών και πρώην υπουργών. Κατά τον κ. Μαρινάκη… προς το παρόν έχουμε μόνο δύο πρώην υπουργούς να έχουν ήδη παραπεμφθεί για κρίση από τη Δικαιοσύνη, τον Κώστα Αχ. Καραμανλή και τον Χρήστο Τριαντόπουλο, για την υπόθεση των Τεμπών. Οι δικογραφίες που έχουν φτάσει για άλλους πρώην υπουργούς στη Βουλή, δεν «μετράνε» προφανώς για την κυβέρνηση ως διαδικασία ελέγχου από τη Δικαιοσύνη, μέχρι να συναινέσει η Βουλή και να υπάρξουν οι όποιες παραπομπές.
Στην Ελλάδα, είχαμε αρκετές περιπτώσεις πρόωρων εκλογών, είτε για εθνικούς λόγους, είτε εξαιτίας της αδυναμίας εκλογής προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά ούτε η τραγωδία στο Μάτι επί ΣΥΡΙΖΑ, ούτε καν το σκάνδαλο Κοσκωτά επί ΠΑΣΟΚ στα τέλη της δεκαετίας του 1980, στάθηκαν αρκετά για να προκαλέσουν εκλογές λόγω ευθιξίας σε χρόνο πολύ προγενέστερο του προβλεπόμενου (λήξη της τετραετίας). Μένει να δούμε αν η παρούσα κυβέρνηση θα αντέξει μια μακρά προεκλογική περίοδο υπό το βάρος του «ρεκόρ» δικογραφιών που… σκοντάφτουν σε κυβερνητικά στελέχη.
Κανείς υπεράνω του νόμου!
Σε άλλες χώρες, είχαμε όλα αυτά τα χρόνια παραιτήσεις κυβερνήσεων, είτε για λόγους ευθιξίας της ίδιας της κυβέρνησης, είτε με πίεση άλλων πολιτικών παραγόντων, παρά το τεκμήριο αθωότητας των εμπλεκομένων σε σκάνδαλα.
Ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Αντόνιο Κόστα, παραιτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2023, μετά από έρευνες των αρχών για σκάνδαλο διαφθοράς σχετικά με συμβάσεις εξόρυξης λιθίου και παραγωγής υδρογόνου. Η αστυνομία πραγματοποίησε εφόδους και συλλήψεις στενών συνεργατών του, ενώ ο ίδιος δήλωσε ότι δεν είναι υπεράνω του νόμου, οδηγώντας τη χώρα σε πρόωρες εκλογές.
Στη Σλοβακία, η παραίτηση της κυβέρνησης του Έντουαρντ Χέγκερ τον Μάιο του 2023 δεν προκλήθηκε από ένα μεμονωμένο σκάνδαλο, αλλά από σειρά σκανδάλων διαφθοράς. Η άμεση αφορμή ήταν… ο υπουργός Γεωργίας, Σάμουελ Βλτσαν, η εταιρεία του οποίου, «Reko Recycling», έλαβε κρατική επιχορήγηση ύψους 1,4 εκατ. ευρώ από το υπουργείο Περιβάλλοντος για τον εκσυγχρονισμό εγκαταστάσεων ανακύκλωσης. Είχαν προηγηθεί σκάνδαλα χρηματισμού δικαστών και δικαστικών αποφάσεων κατά παραγγελία από επιχειρηματίες.
Παρακολουθήσεις
Τον Μάρτιο και Απρίλιο του 2026, η Σλοβενία βίωσε και συνεχίζει να βιώνει ένα σκάνδαλο παρακολουθήσεων και παράνομων ηχογραφήσεων, το οποίο ενέπλεξε την ισραηλινή εταιρεία πληροφοριών Black Cube, επισκίασε τις εκλογές της 22ας Μαρτίου και οδήγησε σε αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης από τον απερχόμενο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Γκόλομπ, μέλη της κυβέρνησης του οποίου εμπλέκονται σε διαφθορά, παράνομο lobbying και κακοδιαχείριση κρατικών πόρων. Ο Γκόλομπ κατήγγειλε την αντιπολίτευση του Γιάνες Γιάνσα (SDS) για χρήση της Black Cube (γνωστής για παρόμοιες επιχειρήσεις σε άλλες χώρες) με σκοπό την ανατροπή του μέσω «μεταλλαγμένων» βίντεο και παρακολουθήσεων.
Μερικά χρόνια νωρίτερα, το 2013, η υπόθεση Ναγκιοβά οδήγησε στην Τσεχία στην πτώση της κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πετρ Νέτσας. Κεντρικό πρόσωπο ήταν ή -όπως αποδείχτηκε- ερωμένη του πρωθυπουργού Γιάνα Ναγκιοβά και διευθύντρια του γραφείου του, που κατηγορήθηκε ότι χρησιμοποίησε τις στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες για να παρακολουθήσει την τότε σύζυγο του πρωθυπουργού, Ράντκα Νετσασοβά, καθώς και άλλους υπαλλήλους του γραφείου του.
Με τη… γίδα στην πλάτη
Το 2024 και το 2025 είχαμε παραιτήσεις κυβερνήσεων που πιάστηκαν… με τη γίδα στην πλάτη, σε Ιαπωνία και Ν. Κορέα αντίστοιχα, στην πρώτη περίπτωση για μαύρα ταμεία του κόμματος και στη δεύτερη για απόπειρα επιβολής στρατιωτικού νόμου, μετά από ξέσπασμα υποθέσεων διαφθοράς.
Το 2016 στην Ισλανδία και το 2017 στη Μάλτα, οι κυβερνήσεις παραιτήθηκαν μετά από το ξέσπασμα σκανδάλων για off shore εταιρείες υπουργών. Στη Μάλτα, παρά το σκάνδαλο η κυβέρνηση βγήκε νικήτρια των εκλογών που ακολούθησαν.
Το 2011 στη Λετονία, σημειώθηκε ένα πρωτοφανές πολιτικό γεγονός, όταν ο τότε πρόεδρος της χώρας, Βάλντις Ζάτλερς, (όχι ο πρωθυπουργός) αποφάσισε να διαλύσει τη βουλή λόγω της εκτεταμένης διαφθοράς και της επιρροής «ολιγαρχών» στην πολιτική ζωή. Προηγήθηκε η άρνηση του κοινοβουλίου να άρει την ασυλία ενός βουλευτή και επιχειρηματία, εμποδίζοντας έρευνα στην κατοικία του για υποθέσεις δωροδοκίας. Στις 28 Μαΐου 2011, ο Ζάτλερς ανακοίνωσε σε τηλεοπτικό διάγγελμα ότι χρησιμοποιεί το συνταγματικό του δικαίωμα για την έναρξη διαδικασίας διάλυσης της βουλής, κατηγορώντας τους βουλευτές για «ιδιωτικοποίηση της δημοκρατίας».
Το 2000 στο Περού ο πρωθυπουργός Αλμπέρτο Φουτζιμόρι παραιτήθηκε… με φαξ από το εξωτερικό, όταν κυκλοφόρησε βίντεο με τον αρχηγό των υπηρεσιών πληροφοριών να δωροδοκεί βουλευτές. Στον Ισημερινό, το 2023, η κυβέρνηση παραιτήθηκε για να προλάβει την καθαίρεση, μετά από κατηγορίες υπεξαίρεσης μέσω απευθείας αναθέσεων -σε συγκεκριμένη εταιρεία- που ήταν επιζήμιες για το δημόσιο.
Αντίστοιχα παραδείγματα παραιτήσεων είχαμε στον Καναδά το 2005, στην Ισπανία το 2018, στη Σλοβακία (άλλη μια) το 2012, στην Ολλανδία το 2021 (με εκ νέου νίκη του Μαρκ Ρούτε), ενώ γνωστή είναι η περιπέτεια διαρκείας των κυβερνήσεων Μπορίσοφ στη Βουλγαρία με 8 εκλογικές αναμετρήσεις σε 5 χρόνια.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
