Το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθεί από την Πέμπτη 5 έως την Κυριακή 15 Μαρτίου 2026, συνδυάζοντας φυσική παρουσία και διαδικτυακές προβολές.
Η διοργάνωση, πιστή στη διαχρονική της ταυτότητα ως κορυφαίος θεσμός για το δημιουργικό ντοκιμαντέρ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, θα φιλοξενήσει συνολικά 252 ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι 80 από αυτές αποτελούν παγκόσμιες πρεμιέρες – αριθμός ρεκόρ στην ιστορία του Φεστιβάλ – ενώ περιλαμβάνονται ακόμη 32 διεθνείς και 11 ευρωπαϊκές πρεμιέρες, στοιχείο που επιβεβαιώνει τον διεθνή του προσανατολισμό και τη δυναμική του στον παγκόσμιο κινηματογραφικό χάρτη.
Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν στις καθιερωμένες αίθουσες της πόλης, στο Ολύμπιον και τον Παύλο Ζάννα, καθώς και στις αίθουσες του Λιμανιού (Φρίντα Λιάππα, Τώνια Μαρκετάκη, Τζον Κασσαβέτης, Σταύρος Τορνές) και στον κινηματογράφο Μακεδονικόν. Παράλληλα, μέρος του προγράμματος θα είναι διαθέσιμο διαδικτυακά μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Φεστιβάλ, διευρύνοντας την πρόσβαση του κοινού.
Κατά την επίσημη παρουσίαση του προγράμματος, τονίστηκε ότι το Φεστιβάλ διεξάγεται σε ένα διεθνές περιβάλλον αβεβαιότητας και γεωπολιτικών εντάσεων. Σε μια εποχή όπου οι συγκρούσεις, η αποσταθεροποίηση δημοκρατικών θεσμών και η κανονικοποίηση της βίας και της ρητορικής μίσους απειλούν την κοινωνική συνοχή, το ντοκιμαντέρ αναδεικνύεται ως πεδίο μνήμης, αλήθειας και κριτικού στοχασμού. Η φετινή διοργάνωση θέτει στο επίκεντρο τις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας και της συμπερίληψης, επιδιώκοντας να προσφέρει ένα ασφαλές και ουσιαστικό πλαίσιο έκφρασης για δημιουργούς που συχνά εργάζονται υπό συνθήκες κινδύνου ή προσωπικού κόστους. Η συνάντηση αυτών των δημιουργών με το κοινό της Θεσσαλονίκης θεωρείται αποστολή υψηλής σημασίας.
Οι πρωταγωνιστές της διοργάνωσης και οι ταινίες που ξεχωρίζουν
Η έναρξη του Φεστιβάλ θα γίνει με την ταινία «Ρώτα την Ι Τζιν» της Άιβι Μίροπολ, που επικεντρώνεται στη δημοσιογράφο Τζιν Κάρολ και στη δικαστική της αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ. Η ταινία πραγματοποιεί διεθνή πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη. Η λήξη θα πραγματοποιηθεί με το υποψήφιο για Όσκαρ ντοκιμαντέρ «Ο κ. Κανένας εναντίον του Πούτιν» του Ντέιβιντ Μπόρενσταϊν, σε συν-σκηνοθεσία Πάβελ Ταλάνκιν, ενώ θα ακολουθήσει ζωντανή μετάδοση της τελετής απονομής των Βραβείων Όσκαρ και ολονύχτιος εορτασμός.
Ιδιαίτερη παρουσία θα έχει η Ζιλιέτ Μπινός, η οποία θα παρουσιάσει το ντοκιμαντέρ της για τη συνεργασία της με τον χορογράφο Άκραμ Καν, ενώ θα συμμετάσχει και σε ανοιχτή συζήτηση με το κοινό, υπό τη διττή της ιδιότητα ως ηθοποιού και σκηνοθέτιδας, αλλά και ως προέδρου της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
Κεντρικό άξονα της φετινής διοργάνωσης αποτελεί το μεγάλο αφιέρωμα «Όλη η μνήμη του κόσμου», που διερευνά τη σχέση αρχείων, Ιστορίας και σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται προβολές, συζητήσεις, ειδικές εκδόσεις και συνεργασίες με θεσμούς όπως τα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Ξεχωρίζει η ανάθεση έργου στον σκηνοθέτη Αριστοτέλη Μαραγκό, καθώς και η συμμετοχή σε έκθεση στο MOMus με έργο της εικαστικού Αικατερίνη Γεγησιάν.
Σημαντική πρωτοβουλία αποτελεί και η παρουσίαση της νέας ψηφιακής βάσης δεδομένων filmography, που στοχεύει στην τεκμηρίωση και διάσωση του ελληνικού κινηματογράφου, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου.
Η διοργάνωση τιμά με Χρυσό Αλέξανδρο τη σκηνοθέτιδα Βουβούλα Σκούρα, προβάλλοντας 20 ταινίες της, καθώς και τον αμερικανό δημιουργό Μπιλ Μόρισον, ο οποίος θα παραδώσει και masterclass. Επιπλέον, τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος θα απονεμηθεί στον παραγωγό Γιώργο Παπαλιό, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στην ανανέωση του ελληνικού σινεμά.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσβασιμότητα, με προβολές προσαρμοσμένες για νευροδιαφορετικούς θεατές, άτομα με οπτική ή ακουστική αναπηρία, καθώς και με εξειδικευμένο εργαστήριο για τη σχέση αναπηρίας, κινηματογράφου και εξουσίας.
Στο ελληνικό πρόγραμμα συμμετέχουν 57 ταινίες, ενώ τα διεθνή διαγωνιστικά τμήματα (Διεθνές, Newcomers, Film Forward και Immersive) συγκροτούν έναν πολυφωνικό χάρτη σύγχρονων κινηματογραφικών αναζητήσεων. Παράλληλα, συνεχίζονται οι ενότητες Ανοιχτοί Ορίζοντες, Top Docs και NextGen, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αισθητικών και θεματικών προσεγγίσεων.
Ξεχωρίζει επίσης η παγκόσμια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ για τον συνθέτη Ντέσμοντ Τσάιλντ, ο οποίος θα παραστεί στη Θεσσαλονίκη, ενώ η Αγορά του Φεστιβάλ ενισχύει τον αναπτυξιακό της ρόλο μέσω δράσεων pitching, εργαστηρίων και διεθνών συνεργασιών.
Το Φεστιβάλ επεκτείνεται και στο πεδίο του ηχητικού ντοκιμαντέρ με διαγωνιστικό τμήμα podcast, ενώ παράλληλα θα αποτελέσει το ίδιο αντικείμενο κινηματογραφικής καταγραφής μέσα από υβριδικό ντοκιμαντέρ για την ιστορία και την καθημερινότητά του.
Με τη στήριξη δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, το 28ο ΦΝΘ επιβεβαιώνει τον ρόλο του ως πεδίου καλλιτεχνικής ελευθερίας, ιστορικής μνήμης και διεθνούς διαλόγου, προτείνοντας έναν κινηματογράφο ανοιχτό, κριτικό και συμπεριληπτικό.
