Συνέντευξη στη Γεωργία Μακρογιώργου
Ο Μιχάλης Τοπαλίδης εργάζεται ως δικηγόρος και νομικός σύμβουλος επιχειρήσεων στη Θεσσαλονίκη ενώ παράλληλα καλλιεργεί σταθερά τη λογοτεχνική του φωνή. Το πρώτο του βιβλίο με τίτλο «Το Καδέρνο» κυκλοφόρησε το 2021 από τις εκδόσεις Πνοή. Το δεύτερό του μυθιστόρημα με τίτλο «Αλάτι Χοντρό» κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ανάλεκτο το 2025. Το «Αλάτι Χοντρό» αποτελεί μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία για τα τείχη που υψώνουμε για να αντέξουμε, τον έρωτα που μπορεί να τα γκρεμίσει και το μοναχικό ζεϊμπέκικο που λέγεται ζωή. Ο συγγραφέας απαντάει στις ερωτήσεις της Γεωργίας Μακρογιώργου για το βιβλίο του.
Μιχάλη Τοπαλίδη, τι σε ενέπνευσε να γράψεις το «Αλάτι Χοντρό» και πώς γεννήθηκε ο κεντρικός χαρακτήρας;
Μερικά χρόνια πριν, όχι για πρώτη φορά είναι η αλήθεια, διαπίστωσα την εσφαλμένη από μέρους μου «ανάγνωση» της συμπεριφοράς ενός ανθρώπου και των γενεσιουργών λόγων της. Η διαπίστωση αυτή στάθηκε η αφορμή να γεννηθεί το σύμπαν του βιβλίου και να ειπωθούν όσα ήθελα. Ο κεντρικός ήρωας και τα χαρακτηριστικά του είναι δημιουργήματα φαντασίας, που πίστεψα ότι εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της πλοκής.
Τα «τείχη» που υψώνουμε για να προστατευτούμε είναι μοτίβο στο βιβλίο. Πιστεύεις ότι μπορούν πραγματικά να γκρεμιστούν;
Όσο αισθανόμαστε ότι έχουμε την ανάγκη προστασίας τους, παραμένουν αγέρωχα στη θέση τους. Ίσως τα ενισχύουμε περαιτέρω. Επικρατεί το ορμέμφυτο της επιβίωσης. Για να γκρεμιστούν, δύο είναι οι περιπτώσεις: είτε να εκλείψει αυτή η ανάγκη προστασίας είτε να συμβεί κάτι εξαιρετικό και συνταρακτικό, που θα υπερνικά και θα επικρατεί του ενστίκτου. Και στις δύο περιπτώσεις σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν η προσωπικότητα, οι αλλαγές της στο πέρασμα του χρόνου και οι συγκυρίες.
Το ζεϊμπέκικο λειτουργεί ως ισχυρός συμβολισμός στην ιστορία. Τι σημαίνει για εσένα προσωπικά;
Καταρχάς να δηλώσω ότι δεν είμαι χορευτής, ούτε καν κακός χορευτής. Θαυμάζω τους ανθρώπους που μπορούν να εξωτερικεύουν αισθήματα μέσα απ’ τον χορό. Και πιστεύω ότι το ζεϊμπέκικο είναι ο κατ’ εξοχήν χορός που μπορεί να υπηρετήσει κάτι τέτοιο. Το ίδιο όμως εύκολα μπορεί να «ξεγυμνώσει» και να «προδώσει» κάποιον που χορεύει για επίδειξη, «άδειος». Το κλάσμα αυτών που έχω δει και θαυμάσει καθώς χορεύουν ζεϊμπέκικο, έχει πολύ μεγάλο παρονομαστή.
Ως δικηγόρος και συγγραφέας βρίσκεις ότι οι δύο ιδιότητες επικοινωνούν μεταξύ τους;
Στο ίδιο μέτρο που επικοινωνεί το οποιοδήποτε βιοποριστικό επάγγελμα με την όποια ερασιτεχνική ενασχόληση. Αυτονόητα, η πρώτη ιδιότητα δεν είναι ούτε ικανός ούτε αναγκαίος όρος για τη δεύτερη. Αναμφίβολα όμως και οι δύο ενυπάρχουν, επικοινωνούν και αλληλεπιδρούν καίρια. Είναι βέβαιο ότι η ίδια ιδέα, τα ίδια πρόσωπα και καταστάσεις θα αποδίδονταν διαφορετικά από κάποιον με οποιαδήποτε άλλη επαγγελματική ενασχόληση.
Το «Αλάτι Χοντρό» είναι το δεύτερο μυθιστόρημά σου. Τι νιώθεις ότι σε δίδαξε σε σχέση με το πρώτο;
Δεν είμαι σε θέση να εντοπίσω ότι με δίδαξε κάτι, τουλάχιστον όχι ακόμη. Θα απαιτηθεί χρονική απόσταση. Διαβάζοντας το πρώτο μου μυθιστόρημα, το «Καδέρνο», με επαρκή τέτοια απόσταση από τη φάση της συγγραφής του, οδηγήθηκα σε κάποια συγγραφικά συμπεράσματα και επιλογές που επηρέασαν την τελική γραφή μου στο «Αλάτι Χοντρό». Με πολύ ενδιαφέρον συλλέγω τις απόψεις αυτών που διάβασαν και τα δύο για να κατανοήσω, μεταξύ άλλων, εάν δικαιώθηκαν οι επιλογές μου.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
