Μια σειρά από μοναδικές ταινίες προγραμματίζει να προβάλλει το 28ο Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης : στο φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνονται πέντε ταινίες που φωτίζουν άγνωστες ή λιγότερο προβεβλημένες πτυχές εμβληματικών προσωπικοτήτων της τέχνης και της διανόησης, από τον κινηματογράφο και τη μουσική έως τη λογοτεχνία και το θέατρο. Οι ταινίες επικεντρώνονται στις ζωές και το έργο της Κιμ Νόβακ, του Ρόμπερτ Ουίλσον, της Μαριάν Φέιθφουλ, του Ουίλιαμ Σ. Μπάροουζ, της Πάτι Σμιθ, του Φρανκ Ζάπα και του Ίρβιν Ουέλς, συνθέτοντας ένα πολυφωνικό πορτρέτο της σύγχρονης πολιτιστικής ιστορίας.
Ξεχωριστή θέση κατέχει το ντοκιμαντέρ Broken English, των Ίεν Φορσάιθ και Τζέιν Πόλαρντ, αφιερωμένο στη Μαριάν Φέιθφουλ, η οποία έφυγε από τη ζωή το προηγούμενο έτος. Η ταινία αποτυπώνει μια πορεία άνω των έξι δεκαετιών, κατά τη διάρκεια των οποίων η Φέιθφουλ επαναπροσδιόριζε διαρκώς την καλλιτεχνική της ταυτότητα. Με αφηγηματικούς «οδηγούς» την Τίλντα Σουίντον και τον Τζορτζ ΜακΚέι, το φιλμ συνδυάζει ντοκιμαντέρ και μυθοπλασία, δημιουργώντας έναν υβριδικό χώρο μνήμης που οι δημιουργοί ονομάζουν «Υπουργείο της Μη Λήθης». Δεν πρόκειται για μια συμβατική βιογραφία, αλλά για έναν στοχασμό πάνω στην αντοχή, τη δημιουργικότητα και την άρνηση της απλούστευσης, με κορυφαία στιγμή την τελευταία ηχογράφηση της Φέιθφουλ στο στούντιο μαζί με τον Νικ Κέιβ.
Το Kim Novak’s Vertigo του Αλεξάντρ Ο. Φιλίπ εστιάζει στη ζωή και την καλλιτεχνική διαδρομή της Κιμ Νόβακ, της ηθοποιού που ταυτίστηκε με τον ρόλο της στο αριστούργημα του Άλφρεντ Χίτσκοκ Ο δεσμώτης του ιλίγγου. Η Νόβακ ανοίγει το σπίτι και το προσωπικό της αρχείο, μοιράζεται κοστούμια, έργα ζωγραφικής και αναμνήσεις από τη συνεργασία της με τον Χίτσκοκ. Το ντοκιμαντέρ καταγράφει την απόφασή της να αποσυρθεί από το Χόλιγουντ και να αφιερωθεί στη ζωγραφική, σκιαγραφώντας μια καλλιτέχνιδα που επέλεξε τη σιωπή χωρίς να χάσει τη μυθική της υπόσταση.
Το Reality Is Not Enough του Πολ Σουνγκ αποτελεί μια ανορθόδοξη προσωπογραφία του Ίρβιν Ουέλς, συγγραφέα του Trainspotting, και ταυτόχρονα ένα σχόλιο πάνω στη σύγχρονη βρετανική κοινωνία. Ακολουθώντας τον Ουέλς σε περιοδεία στον Καναδά, η ταινία καταγράφει μια εμπειρία πειραματισμού με DMT σε θεραπευτικό πλαίσιο, οδηγώντας σε ένα ψυχεδελικό κινηματογραφικό ταξίδι. Το πορτρέτο συμπληρώνεται από αναγνώσεις αποσπασμάτων των έργων του από καλλιτέχνες και αναγνώστες, μεταξύ των οποίων ο Νικ Κέιβ και ο Λίαμ Νίσον, αναδεικνύοντας τη διαχρονική επιρροή του συγγραφέα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η προβολή, σε αποκατεστημένη κόπια, του Robert Wilson and the Civil Warsτου Χάουαρντ Μπρούκνερ. Το ντοκιμαντέρ, γυρισμένο το 1984, παρακολουθεί τον Ρόμπερτ Ουίλσον στη φιλόδοξη προσπάθειά του να δημιουργήσει μια δωδεκάωρη όπερα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984. Η ταινία, που για χρόνια θεωρούνταν χαμένη λόγω καταστροφής υλικού από τον τυφώνα Σάντι, αποκαταστάθηκε έπειτα από πολυετή εργασία του Άαρον Μπρούκνερ και αποτελεί πολύτιμο ντοκουμέντο της δημιουργικής διαδικασίας ενός κορυφαίου σκηνοθέτη.
Τέλος, το Nova ’78 επαναφέρει στο προσκήνιο το ιστορικό Nova Convention του 1978 στη Νέα Υόρκη, αφιερωμένο στον Ουίλιαμ Σ. Μπάροουζ. Με τη συμμετοχή προσωπικοτήτων όπως η Πάτι Σμιθ, ο Φρανκ Ζάπα, ο Άλεν Γκίνσμπεργκ και ο Φίλιπ Γκλας, το ντοκιμαντέρ αναβιώνει ένα κομβικό πολιτιστικό γεγονός, προσφέροντας μια σπάνια ματιά στα θεμέλια του σύγχρονου πολιτισμού.
*Σήμερα, παρουσιάστηκε και η αφίσα της φετινής διοργάνωσης όπου την υπογράφει ο γνωστός εικαστικός Αλέξανδρος Ψυχούλης.
