Στην αρχή ήταν απλώς μια πρόσκληση. Ένα ακόμη μεγάλο ταξίδι για έναν καλλιτέχνη που έχει συνηθίσει να εκπροσωπεί την Ελλάδα στα πιο απαιτητικά διεθνή πολιτιστικά γεγονότα. Όμως στη Γουεντζόου (Wenzhou) της Κίνας, εκεί όπου το φως «δεν διαλύει τον χώρο» αλλά αποκαλύπτει στρώματα πραγματικότητας σε βάθος χιλιομέτρων, ο Αντώνης Μιχαηλίδης κατάλαβε ότι αυτή η εμπειρία δεν θα έμοιαζε με καμία άλλη.
Από τις 23 Οκτωβρίου έως τις 5 Νοεμβρίου 2025, η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο ενός εκτεταμένου διεθνούς πολιτιστικού προγράμματος με τίτλο «Όταν η Αθήνα συναντά τη Wenzhou – Συνάντηση Κινέζων και Ελλήνων Καλλιτεχνών Σχεδιάζουν και Εκθέτουν στη Wenzhou», έναν θεσμό που αποτελεί μέρος των επίσημων δράσεων ανταλλαγής του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Κίνας. Με τη Γουεντζόου να θεωρείται από το 2018 «πολιτιστική πρωτεύουσα της Ανατολικής Ασίας», οι συνεργασίες αυτού του είδους έχουν ήδη ιστορία, αλλά για την ελληνική αποστολή, το φετινό εγχείρημα πήρε ξεχωριστή διάσταση.Ανάμεσα στους οκτώ Έλληνες δημιουργούς που συμμετείχαν, ήταν και ο γλύπτης και καθηγητής του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΔΠΘ Αντώνης Μιχαηλίδης.
Αν και γλύπτης, ο Αντώνης Μιχαηλίδης συμμετείχε με σχεδιαστικά έργα σε καμβά, φτιαγμένα με κάρβουνο, μολύβι και ακρυλικά, καθώς για λόγους κόστους και πρακτικότητας οι διοργανωτές δέχονταν αποκλειστικά έργα σε τελάρο. «Μας ζητήσανε να τους δώσουμε πέντε έργα για την έκθεση, το ένα εκ των οποίων το κράτησαν στη μόνιμη συλλογή του μουσείου», τονίζει, μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, λίγες ημέρες μετά την επιστροφή του από την Κίνα. Το ταξίδι του εκεί, ήταν ταυτόχρονα βαθιά προσωπικό, αφού «συνάντησε» έναν πολιτισμό που, όπως παραδέχεται, ήταν το ακριβώς αντίθετο από ό,τι φανταζόταν.
Στις διαδρομές πάνω στα μπαμπού πλεούμενα του ποταμού Nanxi, στις ορεινές περιοχές του Yandang -τους μυθικούς «λευκό και μαύρο δράκο»- και μέσα στις αίθουσες παραδοσιακής καλλιγραφίας, όπου οι Έλληνες καλλιτέχνες έμαθαν να χειρίζονται βούρτσες από τρίχα ασβού, ο κ. Μιχαηλίδης βίωσε μια εμπειρία για την οποία δεν βρίσκει εύκολα λόγια. «Ήμασταν όλοι ενθουσιασμένοι. Ήταν αποκάλυψη. Αυτός ο κόσμος για μας ήταν άγνωστος», σημειώνει.
Σε αντίθεση με το αιχμηρό μεσογειακό φως που -όπως λέει- «διαλύει» τις φόρμες, το υποτονικό φως εκεί απλώνεται ομοιόμορφα, επιτρέποντας να διακρίνεις το τοπίο σε πολλά επίπεδα -από λίγα μέτρα έως τον ορίζοντα. Έτσι, ο Έλληνας δημιουργός βρήκε όχι μόνο νέους τρόπους να παρατηρεί, αλλά και νέες αιτίες να αφηγηθεί ιστορίες.
Οι αφρικανικοί μύθοι που ταξίδεψαν ως την Κίνα
Γέννημα της Αφρικής, ο Αντώνης Μιχαηλίδης κουβαλά πάντα μέσα στο έργο του τη μνήμη μυθολογιών που τον συντροφεύουν από παιδί. Έτσι και στη Γουεντζόου, το θέμα του ήταν ελεύθερο, αλλά η έμπνευση προϋπήρχε, αφού, όπως λέει, «γύριζε χρόνια μέσα στο κεφάλι μου». Ένας αρχαίος μύθος από τους Ντόγκον του Μάλι, που θέλει τη ζωή στη Γη να προέρχεται από τον δορυφόρο του Σείριου, βρήκε τον δρόμο του, μέσω των έργων του Αντώνη Μιχαηλίδη, προς τα κινεζικό κοινό. Ο ίδιος, όπως και σύγχρονοι επιστήμονες, εντυπωσιάστηκαν όταν διαπίστωσαν πως όσα οι Ντόγκον χάραξαν σε πέτρες και αφορούσαν παρατηρήσεις για ουράνια σώματα σχεδόν 4.000 χρόνια πριν, έχουν εκπληκτική ομοιότητα με σύγχρονες παρατηρήσεις.
Μέσα σε μόλις δύο απογεύματα, ο Μιχαηλίδης ολοκλήρωσε οκτώ σχέδια γύρω από αυτό το θέμα, από τα οποία επελέγησαν τα πέντε. «Το θέμα με την πράξη στην τέχνη είναι να έχεις κάτι στο μυαλό σου. Αν δεν έχεις, δεν τελειώνεις ποτέ. Εγώ είχα υλικό -σημειώσεις, παραλλαγές, σχέδια σε μικρά sketchbook- και απλώς διάλεξα αυτά που ήθελα να μεγαλώσω», εξηγεί.
Το ταξίδι στην Κίνα είχε για τον ίδιο κάτι που δεν περιορίζεται στην τεχνική ή στις ανταλλαγές, ενώ, όπως λέει, «…έπεται συνέχεια». «Το θέλουν και οι ίδιοι να συνεχίσει αυτή η πολιτιστική σχέση. Είναι πολύ καλό αυτό που συμβαίνει. Οι Έλληνες καλλιτέχνες δεν είχαν ποτέ πολλές ευκαιρίες», σημειώνει.
Στη Γουεντζόου δεν συναντήθηκαν μόνο δύο πόλεις. Συναντήθηκαν μύθοι, φως, τεχνικές και καλλιτέχνες που κατάφεραν μέσα από τη συνεργασία να δημιουργήσουν έναν κοινό χώρο· έναν χώρο όπου ο γλύπτης βρήκε ξανά την ουσία της τέχνης: «να φτιάχνει παραμύθια που εξηγούν τον κόσμο».
Πηγή : ΑΠΕ-ΜΠΕ/Βάρβαρα Καζαντζίδου
