Το «Ματωμένο Φεγγάρι» (blood moon) είναι η εικόνα της Σελήνης όταν, στη διάρκεια μιας ολικής σεληνιακής έκλειψης, αποκτά ένα εντυπωσιακό κόκκινο χρώμα.
Το φαινόμενο συμβαίνει όταν η σκιά της Γης καλύπτει ολοκληρωτικά τη Σελήνη. Το ηλιακό φως, περνώντας μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, φιλτράρεται: το μπλε φως διασκορπίζεται και στη Σελήνη φτάνουν κυρίως τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, δηλαδή τα κόκκινα και πορτοκαλί. Έτσι, η επιφάνειά της «βάφεται» σε αποχρώσεις του βαθύ κόκκινου ή του χάλκινου καφέ — το ίδιο φαινόμενο που κάνει εντυπωσιακές τις κόκκινες ανατολές και δύσεις του Ήλιου.
Επειδή η τροχιά της Σελήνης έχει μια μικρή κλίση, οι περισσότερες πανσέληνοι δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τη Γη και τον Ήλιο. Όταν όμως η ευθυγράμμιση είναι ακριβής, τότε παρατηρούμε ολική έκλειψη και το λεγόμενο «Ματωμένο Φεγγάρι», ένα ουράνιο θέαμα που γοητεύει τους ανθρώπους εδώ και αιώνες.
Η επόμενη ολική έκλειψη Σελήνης θα σημειωθεί στις 3 Μαρτίου 2026 και θα είναι η τελευταία που θα είναι ορατή από κάποιο σημείο της Γης μέχρι την Πρωτοχρονιά 2028–2029.
Κατά μέσο όρο, η Γη βιώνει περίπου δύο σεληνιακές εκλείψεις τον χρόνο, ενώ σύμφωνα με τη NASA καταγράφονται συνολικά δύο έως τέσσερις ετησίως. Περίπου το 29% αυτών είναι ολικές εκλείψεις. Σε μια δεδομένη περιοχή του πλανήτη, μια ολική έκλειψη μπορεί να είναι ορατή περίπου κάθε δυόμισι χρόνια.
Δεν οδηγούν όλες οι σεληνιακές εκλείψεις σε «Ματωμένο Φεγγάρι». Όταν η σκιά της Γης καλύπτει μόνο μέρος της Σελήνης, τότε έχουμε μερική έκλειψη και μόνο ένα τμήμα της επιφάνειας σκοτεινιάζει. Αντίθετα, στην ολική έκλειψη η Σελήνη βυθίζεται εξ ολοκλήρου στη σκιά της Γης και τότε εμφανίζεται η χαρακτηριστική κόκκινη λάμψη.
Η ακριβής απόχρωση μπορεί να διαφέρει, ανάλογα με τις συνθήκες στην ατμόσφαιρα. Ηφαιστειακή τέφρα, καπνός από πυρκαγιές, σκόνη ή αυξημένη ρύπανση μπορούν να κάνουν τη Σελήνη να φαίνεται πιο σκούρα ή πιο έντονα κόκκινη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρότι και άλλοι πλανήτες με δορυφόρους δημιουργούν εκλείψεις, η Γη είναι ο μόνος πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα που προσφέρει ολικές σεληνιακές εκλείψεις όπως τις γνωρίζουμε. Ωστόσο, αυτή η κοσμική «ευθυγράμμιση» δεν θα είναι αιώνια: η Σελήνη απομακρύνεται σταδιακά από τη Γη, με ρυθμό περίπου 4 εκατοστά τον χρόνο.
Με πληροφορίες από space.com
