Της Θεοδώρας Απότα
Εκρηκτική είναι η άνοδος που καταγράφεται στα περιστατικά εξαπάτησης ηλικιωμένων στη Θεσσαλονίκη καθώς. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης, οι απόπειρες διπλασιάστηκαν το 2025 συγκριτικά με το 2024, ενώ οι τετελεσμένες πράξεις αυξήθηκαν κατά 38%.
Τα δεδομένα αυτά αποτυπώνονται και στις καθημερινές συζητήσεις συγγενών και φίλων που μοιράζονται μεταξύ τους τις δυσάρεστες εμπειρίες που έχουν βιώσει οι ίδιοι ή οικεία τους πρόσωπα συνομιλώντας τηλεφωνικά με επιτήδειους. «Μου πήραν 15.000 ευρώ…» δηλώνει στη «Θ» ο Π. Κ., ηλικιωμένος που έπεσε θύμα απάτης με το πρόσχημα του λογιστή. «Με κάλεσε ένας άνδρας και μου μιλούσε πολλή ώρα, θόλωσα και τα έδωσα», αναφέρει και προσθέτει ότι στη δική του περίπτωση οι δράστες έχουν ταυτοποιηθεί και η υπόθεση έχει πάρει πλέον το δρόμο της δικαιοσύνης.
Οι πιο συχνές απάτες
«Οι επιτήδειοι παριστάνουν πολλές φορές τους λογιστές, ισχυριζόμενοι ότι πρέπει να καταγραφούν τα χρήματα και τα κοσμήματα που υπάρχουν στο σπίτι. Με τον τρόπο τους, προκαλούν πανικό στους ηλικιωμένους, καθώς τους λένε ότι αν δεν δηλώσουν όσα έχουν στην κατοχή τους, θα κατασχεθούν δήθεν από το Δημόσιο», αναφέρει στη «Θ» ο αστυνομικός υποδιευθυντής, Κωνσταντίνος Λιάνος, διοικητής του τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Χαλκηδόνος, εξηγώντας ότι «καταφέρνουν να χειραγωγήσουν τα θύματα καθώς δημιουργούν μία ισχυρή βάση αναστάτωσης».
Στο ίδιο μοτίβο, απατεώνες υποδύονται τους τεχνικούς της ΔΕΗ και μιλούν σε υποψήφια θύματα για υποτιθέμενη διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος. «Βάλτε σε μία τσάντα όσα χρήματα και χρυσαφικά έχετε και βγείτε γρήγορα από το σπίτι, γιατί μπορεί να γίνει έκρηξη. Μαζέψτε τα όλα και βγείτε έξω, είναι κρίμα να τα χάσετε», αναφέρουν οι επιτήδειοι, οι οποίοι μιλούν με μεγάλη ένταση σε ανθρώπους τρίτης ηλικίας και τους ασκούν τρομερή πίεση, σε βαθμό που αυτοί δυσκολεύονται να αντιδράσουν.
«Οι ηλικιωμένοι είναι πιο ευαίσθητοι συναισθηματικά και “λυγίζουν” πιο εύκολα», υπογραμμίζει ο κ. Λιάνος και αναφέρεται στην εκδοχή απάτης με το πρόσχημα τροχαίου ατυχήματος. «Τους τηλεφωνούν και υποστηρίζουν ότι κάποιο συγγενικό τους πρόσωπο προκάλεσε σοβαρό τροχαίο. Αφού καταφέρουν να δημιουργήσουν στο θύμα τεράστια φόρτιση και πανικό, του ζητούν να συγκεντρώσει ό,τι πολύτιμο έχει και να το παραδώσει δήθεν σε αστυνομικό/ δικηγόρο/ γραμματέα εισαγγελίας για να μην οδηγηθεί ο συγγενής τους στη φυλακή» εξηγεί και συμπληρώνει ότι οι δράστες είτε κλείνουν ραντεβού με το θύμα κοντά στον τόπο κατοικίας του, είτε «στέλνουν» συνεργό τους για να παραλάβει την τσάντα. «Σε άλλες περιπτώσεις, λένε ότι κάποιο οικείο πρόσωπο έχει τραυματιστεί σοβαρά και ζητούν άμεσα χρήματα για να γίνει γρήγορα το χειρουργείο. Ξέρουν καλά τι κάνουν, καθοδηγούν τους ανθρώπους σαν… ρομπότ και περιορίζουν στιγμιαία τη γνωστική τους αντίληψη» υπογραμμίζει ο ίδιος.
Η μεγάλη παγίδα
«Οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν συγκεκριμένες ψυχολογικές τεχνικές: δημιουργούν αίσθηση επείγοντος, ώστε το άτομο να μην έχει χρόνο να σκεφτεί λογικά, επικαλούνται την αυθεντία, προσποιούμενοι για παράδειγμα αστυνομικούς ή λογιστές, και καλλιεργούν κλίμα εμπιστοσύνης πριν ζητήσουν χρήματα», επισημαίνει στη «Θ» η ψυχολόγος Δέσποινα Δριβάκου, προσθέτοντας ότι η ανάγκη των ανθρώπων να πιστεύουν τους άλλους αποτελεί βασικό στοιχείο πάνω στο οποίο στηρίζεται η απάτη.
Αργούν οι καταγγελίες
«Εκείνοι που χάνουν μέσα σε μια στιγμή ίσως και ολόκληρη την περιουσία τους, δυσκολεύονται πολύ να διαχειριστούν αυτό συνέβη. Διακατέχονται από αισθήματα ενοχής και απογοήτευσης», παρατηρεί ο κ. Λιάνος και επισημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις οι καταγγελίες στην αστυνομία γίνονται καθυστερημένα. «Δυστυχώς δεν υπάρχει άμεση, αντανακλαστική αντίδραση όπως στις περιπτώσεις ληστειών ή κλοπών, οπότε δεν επιτυγχάνεται και η γρήγορη εξιχνίαση των εγκλημάτων αυτών», σημειώνει ο ίδιος και τονίζει ότι πολλά θύματα μεταβαίνουν στα αστυνομικά τμήματα έπειτα από παροτρύνσεις της οικογένειάς τους να καταγγείλουν τα γεγονότα.
Χρήσιμες συμβουλές από την αστυνομία
Η ΕΛΑΣ καλεί τους πολίτες:
-
να μην ανοίγουν την πόρτα σε άγνωστα άτομα
-
να μην πείθονται εύκολα με άγνωστα άτομα που τους πλησιάζουν είτε με το πρόσχημα ευκαιριακών αγορών, είτε ως γνωστοί συγγενών, προφασιζόμενοι την εξόφληση χρέους, ασφαλιστήριων συμβολαίων, ηλεκτρικών συσκευών, ανταλλακτικών αυτοκινήτων κλπ. για λογαριασμό συγγενικών προσώπων, ή την πρόκληση ατυχήματος από συγγενικό πρόσωπο
-
να μην επιτρέπουν να τους προσεγγίζουν άτομα όσο πραγματοποιούν συναλλαγές σε ΑΤ
-
να μην δίνουν πληροφορίες για τον αριθμό ΡΙΝ ή για τον λογαριασμό τους
-
να έχουν πρόχειρα τα τηλέφωνα με τα οποία θα πρέπει να επικοινωνήσουν σε περίπτωση ανάγκης (αστυνομία, πυροσβεστική, στενοί συγγενείς κ.ά.)
-
να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε άγνωστα άτομα που επιχειρούν με διάφορα προσχήματα και τεχνάσματα να εισέλθουν στο σπίτι τους
-
εφόσον άγνωστο άτομο εισέλθει στην οικία τους με οποιαδήποτε πρόφαση, να μην επιτρέπουν να μεταβαίνει σε άλλους χώρους του σπιτιού, πέραν αυτών που χρειάζεται και ποτέ να μην χάνουν την οπτική επαφή μαζί του
-
στην περίπτωση αυτή, να προσέχουν τα προσωπικά τους αντικείμενα, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο αφαίρεσής τους με τη μέθοδο της απασχόλησης
-
να μην ενδίδουν σε προτροπές για συνάντηση (ραντεβού κλπ.).
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
