Ο Αμερικανός σκηνοθέτης Μπιλ Μόρισον παραλαμβάνει τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και το κοινό στην αίθουσα Παύλος Ζάννας του Ολύμπιον τον υποδέχεται με θερμό χειροκρότημα. Το βραβείο απένειμε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ Ορέστης Ανδρεαδάκης, ο οποίος στάθηκε στη μοναδική κινηματογραφική γλώσσα του δημιουργού και στη βαθιά σχέση του με τα κινηματογραφικά αρχεία.
«Μέσα από τη μοναδική του ενασχόληση με τα κινηματογραφικά αρχεία και την εύθραυστη φύση του φιλμ, ο Μόρισον μεταμορφώνει τη φθορά σε ομορφιά, φέρνοντας στο φως ξεχασμένες ιστορίες, εγγεγραμμένες στην ίδια τη μνήμη των εικόνων», σημείωσε ο Ορέστης Ανδρεαδάκης. Όπως πρόσθεσε, σε μια χρονιά κατά την οποία το φεστιβάλ αποτίει φόρο τιμής στον αρχειακό κινηματογράφο, το έργο του αποτελεί «μια ισχυρή υπόμνηση της δημιουργικής και ιστορικής ζωής που διατηρείται στα αρχεία».
Ο Μπιλ Μόρισον παρέλαβε το βραβείο ευχαριστώντας το φεστιβάλ για την τιμή και τη φιλοξενία. Πρόσθεσε μάλιστα ότι έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και ήδη είναι άκρως θετική η εμπειρία από την παραμονή του. «Αυτή είναι επίσης η πρώτη μου φορά στη χώρα σας, οπότε είναι μια υπέροχη ευκαιρία να έρθω και να επισκεφτώ την όμορφη Ελλάδα. Έχω απολαύσει τις πρώτες 24 ώρες εδώ τόσο πολύ. Ανυπομονώ για τις επόμενες τέσσερις μέρες και να γνωρίσω κάποιους από εσάς».
Μετά την απονομή, το κοινό είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει την εμβληματική ταινία του Decasia (2002), μια υποβλητική κινηματογραφική εμπειρία γύρω από τον χρόνο, την απώλεια και την εύθραυστη ζωή των εικόνων. Το έργο κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία του σύγχρονου κινηματογράφου, καθώς έγινε η πρώτη ταινία του 21ου αιώνα που εντάχθηκε στο National Film Registry της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο «ποιητής των χαμένων ταινιών» και το αφιέρωμα του φεστιβάλ
Ο Μπιλ Μόρισον έχει χαρακτηριστεί από τους New York Times ως «ο κατεξοχήν ποιητής των χαμένων ταινιών». Στο έργο του αξιοποιεί φθαρμένο και συχνά κατεστραμμένο φιλμ, μετατρέποντας τις παραμορφώσεις και τις αλλοιώσεις της εικόνας σε αφηγηματικό στοιχείο. Οι εικόνες που χάνονται ή διαλύονται μπροστά στα μάτια του θεατή λειτουργούν σαν αναμνήσεις, φαντάσματα ή κρυπτογραφήματα, δημιουργώντας μια ποιητική κινηματογραφική εμπειρία που στοχάζεται πάνω στη μνήμη και στον χρόνο.
Στο πλαίσιο της φετινής διοργάνωσης, το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης παρουσιάζει ένα ειδικό spotlight στον Αμερικανό πολυμεσικό καλλιτέχνη, έναν από τους πιο ριζοσπαστικούς δημιουργούς που έχουν ασχοληθεί με αρχειακές εικόνες. Το αφιέρωμα περιλαμβάνει έξι ταινίες και συνομιλεί δυναμικά με το μεγάλο θεματικό αφιέρωμα του φεστιβάλ στα αρχεία, αναδεικνύοντας ζητήματα που αφορούν τη φθορά και την αναγέννηση της κινηματογραφικής εικόνας.
Στη διάρκεια της καριέρας του ο Μόρισον έχει παρουσιάσει σε παγκόσμια πρεμιέρα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους σε σημαντικά φεστιβάλ όπως της Νέας Υόρκης, το Sundance, το Telluride και η Βενετία. Έχει λάβει υποτροφίες από το Ίδρυμα Guggenheim, το Alpert Award και το Foundation for Contemporary Arts, ενώ το 2014 το Museum of Modern Art της Νέας Υόρκης διοργάνωσε αναδρομική έκθεση του έργου του.
Ανάμεσα στις πιο γνωστές ταινίες του ξεχωρίζουν το The Great Flood (2013), που τιμήθηκε με το Smithsonian Ingenuity Award για την ιστορική του έρευνα, και το Dawson City: Frozen Time (2016), το οποίο συμπεριλήφθηκε σε περισσότερες από 100 λίστες κριτικών με τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς και αργότερα αναγνωρίστηκε ως μία από τις σημαντικότερες ταινίες της δεκαετίας. Το 2021 έγινε μέλος του τμήματος ντοκιμαντέρ της Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών, ενώ η μικρού μήκους ταινία του Incident (2023) απέσπασε σημαντικές διακρίσεις και προτάθηκε για Όσκαρ Μικρού Μήκους Ντοκιμαντέρ το 2025.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος του φεστιβάλ στο έργο του, προβάλλονται επίσης ταινίες όπως το The Village Detective: A Song Cycle (2021), το Dawson City: Frozen Time (2016), το The Great Flood (2013), το The Miners’ Hymns (2011) και το Spark of Being (2010), που αναδεικνύουν την ιδιαίτερη κινηματογραφική του προσέγγιση και τη δημιουργική χρήση αρχειακού υλικού.
Επιπλέον, αύριο Τρίτη στις 11 το πρωί, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διοργανώνει το masterclass «Αποκαλύπτοντας το κρυμμένο κάδρο: Masterclass με τον Μπιλ Μόρισον» στην αίθουσα Παύλος Ζάννας του Ολύμπιον. Όπως ανέφερε ο ίδιος ο σκηνοθέτης κατά την απονομή του Χρυσού Αλέξανδρου, σκοπεύει να παρουσιάσει όσο το δυνατόν περισσότερες μικρού μήκους ταινίες του, καθώς στο αφιέρωμα του φεστιβάλ προβάλλονται μεγάλου μήκους έργα του. Στο masterclass θα μιλήσει για την πορεία του ως καλλιτέχνης και κινηματογραφιστής, εστιάζοντας στον καθοριστικό ρόλο που έχει διαδραματίσει το αρχειακό υλικό στην καλλιτεχνική του πρακτική.
Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ
