Της Δήμητρας Μακρή
Ένας μήνας συμπληρώνεται σήμερα από την ημέρα που ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον του Ιράν. Και πέραν των νεκρών, των εκτοπισμένων, της καταστροφής πόλεων, μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς, ενεργειακών εγκαταστάσεων, της αναταραχής στις αγορές, των αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων, άλλοι στόχοι πιο απτοί δεν έχουν επιτευχθεί.
Αν δηλαδή ο βασικός στόχος ήταν η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, αυτό δεν έγινε, καθώς οι επιθέσεις μπορεί να σκότωσαν τον θρησκευτικό ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, αλλά αφενός ανέλαβε ο γιός του, Μοτζνταμπά, αφετέρου έτερη αλλαγή δεν υπήρξε, καθώς και ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και οι Φρουροί της Επανάστασης παραμένουν στη θέση τους, παρά τις απώλειες αξιωματούχων από ισραηλινές επιθέσεις.
Επίσης, και σύμφωνα με τους αμερικανούς στρατιωτικούς αναλυτές, όπως ανέφερε η Cristian Science Monitor για να μπορέσει κάποιος να πετύχει αλλαγή καθεστώτος, απαιτούνται χερσαίες δυνάμεις. Πριν από μερικές ημέρες ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι στην περιοχή κατευθύνονταν τουλάχιστον 2.200 πεζοναύτες κι είναι υπό εξέταση η αποστολή άλλων 10.000, ρισκάροντας έτσι να αυξηθούν τα θύματα των Αμερικανών στον πόλεμο. Οι χερσαίες επιθέσεις ενέχουν το ρίσκο βαθύτερης εμπλοκής στον πόλεμο που θα σημάνει: αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, επιμήκυνση του χρόνου παρουσίας τους εκεί, αύξηση της δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων του Τραμπ σε μια εκλογική χρονιά- υπάρχουν οι ενδιάμεσες εκλογές τον Νοέμβριο.
Επίσης, για να επιτευχθεί αλλαγή καθεστώτος θα πρέπει και οι ίδιοι οι Ιρανοί να έχουν οργανωθεί εσωτερικά κατά των ηγετών τους, ώστε να ενισχύσουν ή να ενισχυθούν από τις αμερικανικές μονάδες- κάτι το οποίο επίσης δεν έχει σημειωθεί.
Τέλος, αν βασικός στόχος ήταν η καταστροφή του ιρανικού πυρηνικού οπλοστασίου, παραμένει άγνωστο σε ποιο βαθμό έχει επιτευχθεί κάτι τέτοιο.
Ένα μήνα μετά και παρόλες τις φωνές του αμερικανού προέδρου ότι ο εχθρός έχει ηττηθεί και εκλιπαρεί για συμφωνία, οι Ιρανοί έχουν συσπειρωθεί γύρω από τον ηγέτη τους και έχουν επιδείξει και αποδείξει μεγάλη ικανότητα να προστατεύσουν τη χώρα τους, θέτοντας τους δικούς τους όρους για τον τερματισμό του πολέμου και κλείνοντας το Στενό του Ορμούζ στα πλοία που προέρχονται ή κατευθύνονται προς λιμάνια που συνδέονται με «τον εχθρό».
Σύμμαχοι γιοκ
Την ίδια στιγμή, ο αμερικανός πρόεδρος απέτυχε να κερδίσει με το μέρος του άλλους συμμάχους πέραν του Ισραήλ. Μάλιστα πολλοί εκτιμούν πως «μπλέχτηκε σε έναν πόλεμο του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπένιαμιν Νετανιάχου- ακόμη κι αν απειλεί ή προσβάλει τους ομολόγους του». Αντίθετα, οι ευρωπαίοι ηγέτες αρνήθηκαν σθεναρά να συμμετάσχουν σε έναν πόλεμο που και παράνομο τον θεωρούν και δεν ρωτήθηκαν για το ξέσπασμά του και παρουσιάζουν μια αυξανόμενη αυτοπεποίθηση, όπως έγραψε το politico, στην αντιμετώπιση του Τραμπ. Επιπρόσθετα, όλο και περισσότεροι αναλυτές, καθώς και μεγάλη μερίδα του διεθνούς Τύπου χαρακτηρίζουν ανοιχτά ως ασυνάρτητους τους στόχους και τους χειρισμούς του αμερικανού προέδρου στην υπόθεση.
Το Ιράν
Σε ό,τι αφορά το Ιράν, οι όροι που έθεσε ως απάντηση στο σχέδιο 15 σημείων των ΗΠΑ -ότι το Ιράν θα πρέπει μεταξύ άλλων να εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες, να περιορίσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και να σταματήσει να υποστηρίζει τις περιφερειακές συμμαχικές, φιλικές ομάδες αντίστασης πχ. Χεζμπολάχ- ήταν οι εξής:
* απόλυτη παύση των επιθέσεων και των δολοφονιών από τον εχθρό
* τοποθέτηση μηχανισμών που θα εξασφαλίσουν πως δεν θα επαναληφθεί ο πόλεμος εναντίον του Ιράν
* εγγυημένες και ξεκάθαρα ορισμένες πολεμικές αποζημιώσεις
* παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα και για όλες τις ομάδες αντίστασης στην περιοχή
* διεθνή αναγνώριση και εγγυήσεις σχετικά με το κυριαρχικό δικαίωμα του Ιράν να ασκεί εξουσία στα Στενά του Ορμούζ.
Οι διαπραγματεύσεις
Τι συμβαίνει με τις διαπραγματεύσεις; Τις κάνει μόνος του ο αμερικανός πρόεδρος; Οι Ιρανοί το διαψεύδουν και ο Τραμπ υποστηρίζει ότι οι συμμετέχοντες αρνούνται να το παραδεχθούν για να μην τους εκτελέσει το καθεστώς.
Η Τεχεράνη επισήμως χαρακτηρίζει υπερβολικές τις αμερικανικές απαιτήσεις, προσθέτει ότι η ανταλλαγή μηνυμάτων δεν σημαίνει διαπραγμάτευση, ωστόσο φαίνεται ότι δεν κλείνει εντελώς την πόρτα των συνομιλιών. Η ισπανική elpais έγραψε πως εκπρόσωποι της Ισλαμικής Επανάστασης θα μπορούσαν να συνομιλήσουν στο Πακιστάν τις επόμενες ώρες με τον αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, καθώς δεν εμπιστεύονται Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ διότι με αυτούς συνομιλούσαν ένα μήνα πριν για να δεχθούν τελικά επίθεση. Επίσης, προτιμούν τον Βανς καθώς ήταν ένας από τους πολιτικούς που αντιτάχθηκαν στον πόλεμο αυτό και στην εμπλοκή των ΗΠΑ και σε άλλες εξωτερικές διενέξεις.
Πάντως, έπειτα από έναν μήνα οι όποιες προβλέψεις για το τέλος του συνεχίζουν να είναι παρακινδυνευμένες…
