Της Συλβάννας Καρασαββίδου
αντιδημάρχου Κοινωνικής Αλληλεγύης και Υγείας Παύλου Μελά
Σε μία έρευνα που πραγματοποίησα κατά τη διάρκεια των σπουδών μου πριν από χρόνια και απευθυνόταν σε γονείς ατόμων με αναπηρία και με νοητική υστέρηση, με το βασικό ερώτημα: «Ποια θα είναι η επόμενη μέρα των ατόμων με αναπηρία μετά την απώλεια των γονιών τους», στην πλειοψηφία τους οι απαντήσεις ήταν: Θα αναλάβουν την ευθύνη τα αδέρφια τους, διαφορετικά, τα ιδρύματα.
Είναι γνωστό πως το αξιακό σύστημα κάθε εποχής καθορίζει και τις κυρίαρχες αντιλήψεις για τη ζωή, όπως και για την αναπηρία.
Στην Ιλιάδα, για παράδειγμα, αναφέρεται πως ο Ήφαιστος διώχθηκε από τον Όλυμπο εξ αιτίας της αναπηρίας του. Σε άλλες περιόδους η αναπηρία αποδίδονταν στους δαίμονες, σε τιμωρία από το Θεό και άλλα. Ο Ιπποκράτης αντιμετώπιζε την αναπηρία ως νόσο.
Στην εποχή του Κοινωνικού Δαρβινισμού, με την επικράτηση του «καλύτερου», τα άτομα με αναπηρία περιθωριοποιούνταν, ως ο αδύναμος κρίκος της κοινωνίας.
Ακόμη και στις μέρες μας, οι οικογένειες των αναπήρων εύκολα στιγματίζονται, νοιώθουν ενοχή για την κατάστασή τους και συχνά περιθωριοποιούνται μαζί με το παιδί τους.
Από την άλλη πλευρά, τα ιδρύματα που φιλοξενούν άτομα με αναπηρία «απαλλάσσουν» μεν τις οικογένειες και την κοινωνία από το «βάρος» και την ευθύνη για τα μέλη τους με αναπηρία, συγχρόνως όμως στερούν από τα ίδια τα άτομα αυτά το δικαίωμα να συμμετέχουν, στη ζωή ως υποκείμενα με ανάγκες και ως κομμάτι του κοινωνικού συνόλου.
Άτομα με αναπηρίες θεωρούνται: τα άτομα με μακροχρόνιες σωματικές, νοητικές, πνευματικές ή αισθητηριακές δυσκολίες.
Το 2012 κυρώθηκε στην Ελληνική Βουλή η Σύμβαση για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, όπου γίνεται ρητή αναφορά:
- Στον σεβασμό της διαφορετικότητας και την αποδοχή των ατόμων με αναπηρία, ως μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας και της ανθρωπότητας.
- Στην πλήρη κοινωνική ένταξη.
- Στην προσβασιμότητα και στην απαγόρευση των διακρίσεων.
Δικαίως μπορεί να αναρωτηθεί κανείς τι ισχύει σήμερα από τα παραπάνω!
