Του Ιωσήφ Δεμερτζή
ειδικού διεθνών σχέσεων, στρατηγικών σπουδών και πολεμικών σπουδών
Ο πόλεμος ήταν δυστυχώς ανέκαθεν ένα πεδίο όπου τεχνολογία και ανθρώπινη εφευρετικότητα συνδυάζονται για σκοπούς που δεν βοηθούν απαραίτητα την ανθρωπότητα μακροπρόθεσμα. Τρανό παράδειγμα η εισαγωγή των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που είναι πλέον προσβάσιμα στον μέσο άνθρωπο, σε πλατφόρμες διαχείρισης του πεδίου της μάχης.
Στη σύγκρουση που λαμβάνει χώρα στη Μέση Ανατολή μεταξύ του Ισραήλ, των ΗΠΑ, του Ιράν και πολλών άλλων χωρών του Κόλπου και όχι μόνο, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ χρησιμοποιούν ψηφιακές πλατφόρμες, μέσω των οποίων επεξεργάζονται απειλές, πιθανούς στόχους και στρατηγικές προτεραιότητες.
Ένα σύγχρονο πεδίο μάχης είναι, μεταξύ άλλων, μια τεράστια συλλογή δεδομένων από τους διάφορους αισθητήρες που χρησιμοποιούνται από επίγεια, αέρια, ναυτικά και διαστημικά μέσα.
Δορυφόροι, ηλεκτρομαγνητικοί αισθητήρες κάθε λογής, παράγουν ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών που πρέπει, αφού συλλεχθούν, να κατηγοριοποιηθούν και να αξιολογηθούν ώστε να προκύψει και η ανάλογη αντίδραση.
Η πλευρά που είναι πιο γρήγορη σε αυτόν τον αέναο κύκλο συλλογής πληροφοριών, στοχοποίησης και τελικής ενέργειας, θα έχει και την υπεροχή στο πεδίο της μάχης. Ο όγκος των δεδομένων, όμως, κάνει την ανθρώπινη απόφαση αργή και πολλές φορές ανακριβή.
Αυτό το πρόβλημα φέρεται να λύνει η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) όπως αποκαλούνται, στις πλατφόρμες διαχείρισης του πεδίου της μάχης. Το αμερικανικό Πεντάγωνο έχει εδώ και εβδομάδες επιβεβαιώσει ότι η πλατφόρμα Maven της εταιρίας Palantir χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για την στοχοποίηση έως τώρα πολλών χιλιάδων στόχων εντός του Ιράν από την αρχή της σύγκρουσης.
Αξιολόγηση των ιρανικών απωλειών στο πεδίο της μάχης, μοντελοποίηση των σεναρίων της ιρανικής αντίδρασης, τάξης των αμερικανικών κι άλλων φίλιων δυνάμεων και αμυντικών πόρων ώστε να αντιμετωπίσουν τα πιο πιθανά σενάρια ιρανικών πυραυλικών και μη επιθέσεων, είναι μόνο λίγες από τις δραστηριότητες όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να έχει ήδη κεντρικό ρόλο.
Οι ΗΠΑ δεν είναι η μοναδική χώρα που χρησιμοποιεί τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης στο πεδίο της μάχης.
Στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και οι δυο πλευρές χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για στοχοποίηση και αξιοποίηση πληροφοριών, αφού ο μοντέρνος στρατιώτης και ο θεατής του πολέμου κυριολεκτικά «ματώνουν» πληροφορίες.
Χιλιάδες βίντεο, φωτογραφίες και αναρτήσεις από τα πεδία των μαχών αλλά και τα μετόπισθεν παράγονται καθημερινά και μπορούν να αξιοποιηθούν με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης (AI) για να παράγουν στοχοποίηση και πληροφορίες στρατηγικής σημασίας.
Το Ισραήλ φέρεται να χρησιμοποιεί παρόμοια συστήματα που εκμεταλλεύονται τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στην εξεύρεση στόχων της Χαμάς και όχι μόνο.
Τα μεγάλα ηθικά και πρακτικά μειονεκτήματα της χρήσης τεχνολογιών ΑΙ αποτελούν και αυτά μέρος του φονικού αυτού οικοσυστήματος. Τα μοντέλα αυτά μπορεί να «εκπαιδευθούν» με λανθασμένα δεδομένα ή να αντιμετωπίσουν συνθήκες στο πεδίο της μάχης που δεν έχουν ξανασυναντήσει, παίρνοντας έτσι εξαιρετικά λανθασμένες αποφάσεις.
Ο άνθρωπος, που θεωρείται το αργό και ατελές μέλος του πληροφοριακού κύκλου, από την συλλογή της πληροφορίας, στην αξιολόγηση και στην απόφαση είναι ίσως ο μοναδικός ρυθμιστικός παράγοντας που θα αποτρέψει λανθασμένες και παντελώς ανήθικες αποφάσεις που οι μηχανιστικοί αλγόριθμοι της τεχνητής νοημοσύνης θα έχουν αποφασίσει μέσα σε κλάσματα χρόνου.
Οι συγκρούσεις που λαμβάνουν χώρα στη Μέση ανατολή αυτή την χρονική περίοδο αποτελούν το προωθημένο εργαστήριο μιας τεχνολογικής πραγματικότητας που δεν αναστρέφεται και πολύ πιθανώς να μην μπορεί να περιοριστεί πρακτικά.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
