Του Κώστα Μπλιάτκα
Ο Βασίλης Μάρος (1929-2002), πολυβραβευμένος σκηνοθέτης, εικονολήπτης και διευθυντής φωτογραφίας, θεωρείται από τους πρωτεργάτες του κινηματογραφικού ντοκιμαντέρ στη χώρα μας.
Επί πάνω από 50 χρόνια με τη φωτογραφική ή την κινηματογραφική του μηχανή κατέγραψε ποικίλων ειδών επίκαιρα ως δημιουργικός αναπλάστης της πραγματικότητας. Ευαίσθητος, αεικίνητος και λάτρης των νέων ιδεών, έφτιαξε ντοκιμαντέρ ό,τι συνταρακτικό έβλεπε να συμβαίνει στον πλανήτη, και κυρίως στη χώρα που γεννήθηκε.
Μπορεί να συνέδεσε τη μεγάλη του ιστορία στο σινεμά με το «Συνέβη στην Αθήνα» (1962), τα «Κανόνια του Ναβαρόνε» (1961) και «Το παιδί και το δελφίνι» (1956), όπου εργάστηκε ως εικονολήπτης και βοηθός σκηνοθέτη, αλλά πολύ λίγοι από τους νέους, γνωρίζουν ότι ο ίδιος διέσωσε πολύτιμα ντοκουμέντα, όπως συνέβη με τα κινηματογραφικά «ζουρνάλ» στα οποία στηρίχτηκε το κορυφαίο ντοκιμαντέρ «Η Τραγωδία του Αιγαίου».
Πάντως οι εφημερίδες της εποχής (1957) έγραφαν «Έλλην οπερατέρ συνειργάσθη στο “Παιδί και το Δελφίνι”».
«Από το πολύπλοκο όσο και αληθινό δράμα του κόσμου μας, προσπάθησα πάντοτε να δημιουργήσω ταινίες που να αντανακλούν συγκινήσεις, επιχείρησα να προσεγγίσω το θέμα μου ξέροντας πως είμαι Έλληνας», έλεγε.
Σπουδαίες του ταινίες, πρωτοπόρες για την εποχή τους υπήρξαν το «Κάτω από τους ουρανοξύστες» (1958) γυρισμένη στη Νέα Υόρκη και το «Η Αθήνα χορεύει Rock and Roll», γυρισμένη στην Αθήνα. Το δεύτερο είναι ένα ντοκιμαντέρ μικρού μήκους του 1957, διάρκειας περίπου 18-20 λεπτών, όπου διασώζει την φρενίτιδα του νέου τότε αμερικανικού χορού ροκ εν ρολ στην πρωτεύουσα. Συμμετέχουν φτασμένοι αλλά και νεαροί τότε ηθοποιοί όπως Κώστας Καρράς και Κατερίνα Χέλμη, με εντυπωσιακές φιγούρες χορού αλλά και η… Γεωργία Βασιλειάδου στο θέατρό της!
Λίγοι θυμούνται ότι είχαμε καταφέρει να φέρουμε στη Θεσσαλονίκη τον Βασίλη Μάρο σε μια τιμητική βραδιά αφιερωμένη στον ίδιο, τον Σεπτέμβριο του 2002, στο πλαίσιο ενός διημέρου με τίτλο «Χίλιες και δύο νύχτες σινεμά» που διοργάνωσε η ΕΡΤ3 με τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βορείου Ελλάδος. Στο σινέ «Ελληνίς» προβλήθηκε μάλιστα και το «Η Αθήνα χορεύει ροκ εντ ρολ».
Στις συζητήσεις που είχαμε μαζί του βγήκαν ειδήσεις όπως :
- Όταν γυρίζονταν «Τα κανόνια του Ναβαρόνε»(Γκρέγκορι Πεκ, Ντέιβιντ Νίβεν, Αντονι Κουίν, Ειρήνη Παππά κ.ά.) επισκέφτηκε (Πάσχα του 1960) τη Ρόδο ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής. Εκεί, στο ψήσιμο του αρνιού, σε μια εγκάρδια συνάντηση επισήμων και συντελεστών της ταινίας, ο Βασίλης Μάρος ζητά από τον πρωθυπουργό να βοηθηθεί η ευρισκόμενη στα σπάργανο τότε κινηματογραφική βιομηχανία στην Ελλάδα. Ειδικότερα, έκανε αναφορά στην ανάγκη αλλαγής του νόμου με το φόρο πολυτελείας (40%) που δυσκόλευε κάθε απόπειρα για σύγχρονη κινηματογραφία. Όπως θυμήθηκε, «ο Κωνσταντίνος Καραμανλής άκουσε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αυτές τις παρατηρήσεις και μάλιστα συζήτησε το θέμα με τον τότε υπουργό Βιομηχανίας Νικόλαο Μάρτη, με αποτέλεσμα να επέλθουν σημαντικές και επωφελείς για το ελληνικό σινεμά αλλαγές».
- «Δεν έχω βρει ποτέ μου τίποτα πιο διεγερτικό, πιο τραγικό, πιο συναισθηματικό και πιο συναρπαστικό όσο την ίδια την πραγματικότητα μέσα από τη μηχανή μου»
- «Η Σοφία Λόρεν ήταν πολύ όμορφη, σοβαρή και εργατική. Τα γυρίσματα για “Το παιδί και το Δελφίνι” ήταν κουραστικά. Κατά τη γνώμη μου, όμως, η Σιλβάνα, η… “κόντρα φιγούρα” της Λόρεν (η κοπέλα που την αντικαθιστούσε σε μακρινά πλάνα και γυρίσματα ρουτίνας) ήταν πιο αισθησιακή»!
- «Όταν ήμασταν στην Αθήνα για κάποια γυρίσματα στην Ακρόπολη, οι παραγωγοί γύρισαν σε δεκάδες κέντρα και ταβέρνες, μέχρι που στο Πασαλιμάνι άκουσαν το “Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη”, από τη Μάγια Μελάγια. Για να το τραγουδήσει, όμως, η Λόρεν (δίπλα μάλιστα στον Τώνη Μαρούδα) χρειάστηκαν εξαντλητικές πρόβες στο ΕΙΡ στο Ζάππειο».
Ο Βασίλης Μάρος πέθανε μόλις δυο μήνες μετά την εκδήλωση αυτή της Θεσσαλονίκης, στις 10 Νοεμβρίου 2002.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
