Με κεντρικό σύνθημα Η Λογοτεχνία πέρα από τα Σύνορα/Literature beyond Borders η Βουλγαρία, τιμώμενη χώρα στην 22η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, έχει σχεδιάσει σε συνεργασία με το ΕΛΙΒΙΠ ένα πολύπλευρο πρόγραμμα σε άμεσο διάλογο με την Ελλάδα, που αντανακλά το σύγχρονο λογοτεχνικό τοπίο της γειτονικής μας χώρας, τόσο στη συγγραφή, μετάφραση ή εικονογράφηση όσο και στον επαγγελματικό χώρο και την αγορά βιβλίου.
Την τελευταία δεκαετία η βουλγαρική λογοτεχνία αποκτά όλο και μεγαλύτερη ορατότητα διεθνώς. Εξέχουσες φωνές της σύγχρονης βουλγαρικής πεζογραφίας κερδίζουν παγκόσμια αναγνώριση, ενώ εκδίδονται πολυάριθμες μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες. Η βουλγαρική λογοτεχνία είναι περήφανη για το Διεθνές Βραβείο Booker του Georgi Gospodinov (2023), καθώς και για την επιλογή της Rene Karabash για τη βραχεία λίστα του ίδιου βραβείου (2026). Την τελευταία τριετία, δεκάδες μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές και διηγήματα εκδόθηκαν σε πολλές γλώσσες ανά τον κόσμο. Οι Βούλγαροι συγγραφείς και οι μεταφραστές τους γίνονται ευρύτερα γνωστοί εντός και εκτός συνόρων μέσα από βραβεία EUPL και υποψηφιότητες PEN, ενώ ταλαντούχοι εικονογράφοι συμμετέχουν σε σημαντικές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και διεθνείς εκθέσεις βιβλίου.
Στα εγκαίνια της 22ης ΔΕΒΘ (Τετάρτη 6 Μαΐου στις 19.00, αίθουσα «Αιμίλιος Ριάδης» ΔΕΘ-HELEXPO) θα μιλήσουν ο Nayden Todorov, Υπουργός Πολιτισμού της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και η Theodora Dimova, συγγραφέας, η οποία εκπροσωπεί την τιμώμενη χώρα.
Πέμπτη 7 Μαΐου
Το πρόγραμμα ξεκινά την Πέμπτη, 7 Μαΐου, με την Gergana Pancheva – Διευθύντρια του Λογοτεχνικού πρακτορείου της Σόφια και τον Svetlozar Zhelev, Διευθυντή του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου της Βουλγαρίας να κάνουν μια Ανασκόπηση της αγοράς βιβλίου στη Βουλγαρία: δεδομένα, τάσεις, δυνατότητες επιχορήγησης και θεσμική στήριξη (13:00 – 14:00, Περίπτερο 15, Αίθουσα ΔΙΑΛΟΓΟΣ, στα αγγλικά). Αμέσως μετά στον ίδιο χώρο, οι fellows Zornitsa Hristova από τον εκδοτικό οίκο Tochitza και η Desislava Grozdanova από τον εκδοτικό οίκο Fox Books, με συντονίστρια την Desislava Zheleva από τον εκδοτικό οίκο Colibri, θα παρουσιάσουν τη Βιβλιοπαραγωγή για παιδιά στη Βουλγαρία: τάσεις, δυνατότητες για διεθνή συνεργασία, κίνητρα για βελτίωση της δεξιότητες ανάγνωσης (στα αγγλικά).
Τα Επίσημα εγκαίνια του Εθνικού περιπτέρου της Βουλγαρίας θα τελεστούν στις 17:00 – 18:30 στο Εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας (αρ. 127, Περίπτερο 13 ΔΕΒΘ). Θα πραγματοποιηθεί χαιρετισμός του Υπουργού Πολιτισμού της Βουλγαρίας, Nayden Todorov, ομιλίες της Gergana Dimitrova, Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου βουλγάρικου Βιβλίου, της συγγραφέα Elena Alexieva και της μεταφράστριας Αλεξάνδρας Ιωαννίδου, ενώ ποιήματα θα διαβάσει η Ιana Boukova (στα βουλγάρικα με μετάφραση στα ελληνικά)
Η μέρα θα κλείσει με συζήτηση των συγγραφέων Teodora Dimova και Λίλα Κονομάρα σε συντονισμό της μεταφράστριας Zdravka Mihaylova (19:00 – 20:00, Αίθουσα ΚΟΣΜΟΣ, Περ. 14.1, στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά).
Παρασκευή 6 Μαΐου
Την Παρασκευή, 6 Μαΐου η εικονογράφος Kapka Kaneva έχει ετοιμάσει ένα συναρπαστικό εργαστήριο για παιδιά 9-12 ετών (10:00 – 11:00), ενώ στις 11:00 – 12:00 ακολουθεί εργαστήριο για παιδιά ίδιας ηλικίας, με τη συγγραφέα και εκδότρια Zornitsa Hristova (Περ. 13 στο Εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας, αρ. 127, στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά).
Στις 16:00 – 17:00 στο Περ. 15, Αίθουσα ΔΙΑΛΟΓΟΣ, οι μεταφραστές/ριες Blagorodna Filevska-Panagou, Σπύρος Ν. Παππάς και Zdravka Mihaylova, σε συντονισμό της Gergana Pancheva, Διευθύντριας του Λογοτεχνικού πρακτορείου Sofia, μιλούν για τη Βουλγάρικη λογοτεχνία μεταφρασμένη στα ελληνικά: προκλήσεις, δυνατότητες και στρατηγικές (στα αγγλικά), ενώ στις 17:00 – 18:00 στο εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας, η συγγραφέας Έρση Σωτηροπούλου συνομιλεί με τη μεταφράστριά της στα βουλγάρικα Marina Delivlaeva (στα ελληνικά) Ακολουθεί στις 18:00 συζήτηση με τις συγγραφείς Elena Alexieva και Ιana Boukova για τις Γυναικείες φωνές στη σύγχρονη λογοτεχνία (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά), ενώ στις 19:00 οι συγγραφείς Teodora Dimova, Todor P. Todorov, Rene Karabash και Alexander Sekulov μιλούν για τη Λογοτεχνία πέρα από τα σύνορα. Συντονίζει ο Svetlozar Zhekov (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά).
Το βράδυ της Παρασκευής στις 21:00, στην αίθουσα Διονύσης Σαββόπουλος (περ.13), παρουσιάζεται η ελληνική έκδοση της συλλογής διηγημάτων της Elena Alexieva, Η διακοπή της Σαμσάρας (εκδ. Βακχικόν). Με τη συγγραφέα συζητούν η μεταφράστριά της στα ελληνικά, Blagorodna Filevska-Panagou και η συγγραφέας Γεωργία Μακρογιώργου (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά).
Σάββατο 9 Μαΐου
Το Σάββατο 9 Μαΐου στις 11:00, οι μικροί μας φίλοι θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν στο εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας τις ταινίες κινουμένων σχεδίων των Penkο και Sotir Gelevi, «Μπαλάντα για τον αυτόκλητο ιππότη Ζελιάζκο και τον δράκο Ντίμτσο που φλόγες βγάζει» και «Βιόλα» (στα βουλγάρικα με αγγλικούς υπότιτλους).
Στις 12:00 στον ίδιο χώρο, οι συγγραφείς Leonie Hodkevitch και Χρήστος Χαρτοματσίδης, υπό το συντονισμό του Svetlozar Zhelev, καταπιάνονται με το θέμα Ανάμεσα σε δύο γλώσσες (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά), ενώ στις 14:00 – 15:00 θα προβληθούν ταινίες μικρού μήκους βασισμένες σε διηγήματα της συγγραφέα και ποιήτριας Yordanka Beleva (στα βουλγάρικα με αγγλικούς υπότιτλους). Παραμένοντας στη θεματική, στις 16:00 ακολουθεί συζήτηση για τα μυθιστορήματα που διασκευάστηκαν για τη μεγάλη και τη μικρή οθόνη, με τη συμμετοχή των συγγραφέων Ina Vulchanova, Rene Karahabash και Alexandеr Sekulov σε συντονισμό της Gergana Pancheva (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά).
Η ελληνική έκδοση του μυθιστορήματος της Ina Valtchanova, Νήσος Κραχ(εκδ. Βακχικόν) παρουσιάζεται στις 18:00, επίσης στο εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας, με τη συμμετοχή της συγγραφέα, του μεταφραστή του βιβλίου στα ελληνικά Χρήστου Χαρτοματσίδη και του συγγραφέα Ηλία Φραγκάκη (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά), και ακολουθεί στις 19:00 συζήτηση με τη συγγραφέα Iana Boukova και την ποιήτρια Παυλίνα Μάρβιν (στα ελληνικά).
Στις 21:00 στην αίθουσα Διονύσης Σαββόπουλος (Περ. 13) παρουσιάζεται η ελληνικής έκδοσης του μυθιστορήματος της Teodora Dimova, Δε σας γνωρίζω (εκδ. Έναστρον). Η συγγραφέας συζητά με τον δημοσιογράφο Γιάννη Κεσσόπουλο, τη μεταφράστρια Blagorodna Filevska-Panagou και την εκδότρια Έφη Ριζά-Σκύφα (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά).
Κυριακή 10 Μαΐου
Την Κυριακή 10 Μαΐου, 10:00 – 11:00 θα προβληθούν ξανά στο εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας οι ταινίες κινουμένων σχεδίων για παιδιά «Μπαλάντα για τον αυτόκλητο ιππότη Ζελιάζκο και τον δράκο Ντίμτσο που φλόγες βγάζει» και «Βιόλα», των Penkο και Sotir Gelevi (στα βουλγάρικα με αγγλικούς υπότιτλους).
Στην αίθουσα Διονύσης Σαββόπουλος στις 11:00 θα γίνει η παρουσίαση της συλλογής ποιητικής πρόζας σε επιστολική μορφή της Rene Karabash, Γράμματα του Ομάρ στη μελλοντική του σύζυγο (εκδ. Μεταίχμιο). Η συγγραφέας του βιβλίου συζητά με τον συγγραφέα Κυριάκο Χαρίτο και τον μεταφραστή Σπύρο Ν. Παππά (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά). Αμέσως μετά, στις 12:00 ακολουθεί στο εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας συζήτηση με τον συγγραφέα Alexandеr Sekulov και τον κριτικό λογοτεχνίας Svetlozar Zhelev (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά), ενώ στις 13:00 στον ίδιο χώρο οι συγγραφείς Todor P. Todorov και Χρήστος Χωμενίδης συζητούν υπό το συντονισμό του Svetlozar Zhelev (στα βουλγάρικα με διερμηνεία στα ελληνικά).
Η μεταφράστρια Βαΐτσα Χανή – Μωϋσίδου μιλά για τους Βουλγάρικους μύθους και παραμύθια και η Λέσχη Αφήγησης Θεσσαλονίκης μας χαρίζει μια υπέροχη αφήγηση παραμυθιών στο εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας στις 15: 00, ενώ στις 16:00 θα προβληθούν ταινίες μικρού μήκους βασισμένες σε διηγήματα της συγγραφέα και ποιήτριας Yordanka Beleva (στα βουλγάρικα με αγγλικούς υπότιτλους).
Το πρόγραμμα της τιμώμενης χώρας Βουλγαρίας κλείνει με υπέροχες μουσικές νότες στη Συναυλία Λήξης, στην ατμοσφαιρική Ροτόντα Αγίου Γεωργίου στις 20:30. Με τη συμμετοχή του Σβετλίν Ρούσεφ – βιολί και του Κουαρτέτου Frosch και Βίκτορ Τρένεφ από τη Βουλγαρία. Συμμετέχουν σολίστες της Κρατικής Συμφωνικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει έργα των Πάντσο Βλαντιγκέροφ, Νίκου Σκαλκώτα, Καμίγ Σεν-Σανς κ.ά.
