Της Δήμητρας Μακρή
Την καινούρια κατάσταση έτσι όπως αυτή έχει διαμορφωθεί έπειτα από τη σαρωτική επικράτηση του Ρούμεν Ράντεφ στις βουλευτικές εκλογές στη Βουλγαρία, προσπαθεί να διαχειριστεί ο πρωθυπουργός των Σκοπίων Χρίστιαν Μίτσκοσκι.
Για τον λόγο αυτό, δοκιμάζει διάφορα χαρτιά και σε αυτά εντάσσει τις μεταρρυθμίσεις, στις οποίες προτίθεται να προβεί ή ήδη προχωρά η χώρα του. Πρόκειται για κινήσεις στον ενεργειακό και συγκοινωνιακό τομέα, στις οποίες προβάλλει και τη Θεσσαλονίκη μαζί με το λιμάνι και τον αγωγό μεταφοράς ντίζελ που επαναλειτουργεί τους τελευταίους μήνες ενώνοντας την πόλη μας με το διυλιστήριο ΟΚΤΑ.
Ο Μίτσκοσκι διατείνεται πως υπάρχει μια ομιχλώδης κατάσταση σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της χώρας με τις Βρυξέλλες και τη Σόφια και αναζητά τρόπους να ξεκαθαρίσει το τοπίο. Σε συνέντευξη που παρέθεσε πρόσφατα, μίλησε για διγλωσσία της Βουλγαρίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν προσπαθεί η κυβέρνησή του να μιλήσει με τη βουλγαρική πλευρά υπό τον συντονισμό των Βρυξελλών, εισπράττει ως απάντηση ότι δεν χρειάζεται η ευρωπαϊκή μεσολάβηση. Από την άλλη, όταν ζητά απευθείας συνομιλίες με τη Βουλγαρία, η Σόφια απαντά πως υπάρχει ήδη η ευρωπαϊκή πρόταση που θα πρέπει να τηρήσουν και η οποία δεν είναι άλλη από τη συνταγματική αναθεώρηση.
Δύσκολοι ελιγμοί
Να υπογραμμιστεί πως την πρόταση αυτή, ο Μίτσκοσκι τη χαρακτήρισε «τη μεγαλύτερη υποχώρηση που έκανε ποτέ μια κυβέρνηση (εννοεί την προηγούμενη της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης) σε βάρος του λαού του. Ο Μίτσκοσκι με τη στάση του αυτή προσπαθεί να ελιχθεί γνωρίζοντας πως:
- Η επίλυση του ζητήματος με τη γειτονική του Βουλγαρία δεν αποτελεί προτεραιότητα για τον νέο πρωθυπουργό Ρούμεν Ράντεφ. Μάλιστα αυτός, όσο ήταν πρόεδρος είχε τηρήσει σκληρή στάση στο θέμα των απαραίτητων για τη χώρα του συνταγματικών μεταρρυθμίσεων – την αναγνώριση, ουσιαστικά, βουλγαρικής μειονότητας από τα Σκόπια.
- Μπορεί να χρησιμοποιήσει το χαρτί της «επίθεσης» και του «παραπόνου», λέγοντας πως η Σόφια δεν μπλοκάρει μόνο την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας του, αλλά και άλλες προσπάθειες, όπως για παράδειγμα την Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (ΠΤΘ) στην οποία την προσκάλεσαν οι ΗΠΑ, καθώς η Ουάσιγκτον μαζί με το Βερολίνο, τις Βρυξέλλες και το Τόκιο αποτελούν στρατηγικούς εταίρους της ΠΤΘ. Υπενθυμίζεται πως η ΠΤΘ αφορά τη Βαλτική, τη Μαύρη Θάλασσα και την Αδριατική – 13 κράτη μέλη της ΕΕ μεταξύ τους και η Ελλάδα από το 2023 και τέσσερις χώρες εκτός ΕΕ. Μάλιστα, αυτές τις μέρες πραγματοποιήθηκε στο Ντουμπρόβνικ της Κροατίας η ετήσια σύνοδός της, στην οποία συμμετείχε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας συνοδεία του υπουργού Περιβάλλοντος κι Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου.
- Υπάρχει πάντα η εσωτερική πλευρά της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας του, στην οποία εντοπίζεται τόσο η πίεση για πρόοδο στο ευρωπαϊκό μονοπάτι όσο και η ευρωκόπωση από τα αλλεπάλληλα αιτήματα για συνταγματικές παραχωρήσεις – πρώτα της Ελλάδας και μετά της Βουλγαρίας.
Η πρόοδος και η… Θεσσαλονίκη
Η προσπάθεια του Μίτσκοσκι δεν σταμάτησε εκεί. Πέρασε στην «αντεπίθεση» μέσω των έργων που εκπονεί ήδη η κυβέρνησή του και τα οποία αφορούν και τη Θεσσαλονίκη και το λιμάνι της.
Ο σκοπιανός πρωθυπουργός ανέφερε δηλαδή πως ενισχύει και εμβαθύνει τις σχέσεις με τους γείτονες στα Βαλκάνια και σε αυτή την προσπάθεια η επαναλειτουργία του αγωγού μεταφοράς πετρελαίου που ενώνει τη Θεσσαλονίκη με τα Σκόπια παίζει κυρίαρχο ρόλο.
Πρόκειται για τον αγωγό που επανενεργοποιήθηκε έπειτα από 13 χρόνια κι αφού πραγματοποιήθηκαν έργα για την αναβάθμιση και την καλύτερη λειτουργία του. Είναι ένας αγωγός 213,5 χιλιομέτρων που μπορεί να μεταφέρει 2,5 εκατομμύρια τόνους αργού πετρελαίου, ντίζελ ή κηροζίνης ετησίως. Ο αγωγός ανήκει στη Vardax, μια εταιρεία της οποίας το 80% κατέχει η HELLENiQ Energy και το 20% η κυβέρνηση των Σκοπίων. Είχε κατασκευαστεί το 2002 για να υποστηρίξει το διυλιστήριο ΟΚΤΑ στα Σκόπια αλλά το 2013 κρίθηκε μη βιώσιμος εμπορικά και τότε ο αγωγός σταμάτησε τη λειτουργία του.
Η έτερη «επίθεση» έργων αφορά τον Διάδρομο VIII με τη Βουλγαρία και τον εκσυγχρονισμό της δυτικής του πλευράς του προς την Αλβανία. Αναφορικά με το έργο αυτό άρχισε η διαδικασία δημόσιας προμήθειας κι αναμένεται στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα να προκηρυχθεί διαγωνισμός για την επιλογή αναδόχου. Οι αρχές ελπίζουν τα έργα να ξεκινήσουν το καλοκαίρι.
Σε ό,τι αφορά το δεύτερο κομμάτι από το Μπελιάκοφτσε στην Κρίβα Παλάνκα, αυτό προχωρά με πιο αργούς ρυθμούς. Ωστόσο έχουν ήδη σκάψει και τις 16 σήραγγες και εκτιμούν πως θα έχει ολοκληρωθεί αυτό το στάδιο μέχρι το 2028 ενώ η καταληκτική προθεσμία του σιδηροδρομικού έργου παραμένει το 2031 ή το 2032.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
