Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος θα παρουσιάσει το καλοκαίρι του 2026 την παραγωγή «Λυσιστράτη», μια σύγχρονη σκηνική ανάγνωση της κωμωδίας του Αριστοφάνη, σε μετάφραση Κωνσταντίνου Μπούρα και σε σκηνοθεσία, δραματουργική επεξεργασία & απόδοση του Καλλιτεχνικού Διευθυντή του ΚΘΒΕ, Αστέριου Πελτέκη, με την οποία θα συμμετάσχει στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026.
Το «ταξίδι» θα ξεκινήσει από τη Θεσσαλονίκη, καθώς η πρεμιέρα της παράστασης θα δοθεί στο Θέατρο Δάσους, στις 30 Ιουνίου, για να ακολουθήσει περιοδεία σε όλη την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ προγραμματίζεται να παρουσιαστεί στη Ρώμη, στο Θέατρο της Teatro di Ostia, στο πλαίσιο του «Teatro Ostia Antica Festival», σε συνεργασία με το «Teatro di Roma», στις 4 και 5 Ιουλίου. Η «Λυσιστράτη» θα παρουσιαστεί στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου την Παρασκευή 21 & το Σάββατο 22 Αυγούστου.
Η «Λυσιστράτη» παραμένει ένα διαχρονικά επίκαιρο έργο, που συνομιλεί δυναμικά με σύγχρονα ζητήματα ανθρώπινων σχέσεων και συγκρούσεων σε κάθε τους μορφή. Μέσα από το ευφυές εύρημα των γυναικών, αναδεικνύεται η δύναμη της συλλογικότητας και της διεκδίκησης, προβάλλοντας μια γυναικεία φωνή ενεργή και παρεμβατική, που αποδομεί στερεότυπα και προτείνει τη μετάβαση από την αντιπαράθεση στον ουσιαστικό διάλογο, την ισότητα και τη συνύπαρξη.
«Όλοι άνθρωποι είμαστε και κάθε πόλεμος- εμφύλιος πόλεμος είναι»
Η συγκεκριμένη παράσταση, με όχημα το γέλιο, θα επιχειρήσει να συνδυάσει την ποιητική ματιά του Αριστοφάνη με τον αιχμηρό λόγο του, εστιάζοντας, με γνήσια λυρική «κωμική» σοβαρότητα, στην εντροπία στην οποία συχνά εκπίπτει μια κοινωνία.
Στο ρόλο της Λυσιστράτης, η Ελισάβετ Κωνσταντινίδου. Μαζί της οι: Κατερίνα Παπουτσάκη, Κρατερός Κατσούλης, Αλεξάνδρα Παλαιολόγου, Παναγιώτης Πετράκης, Νίκος Γεωργάκης, Γιάννης Χαρίσης, Σοφία Καλεμκερίδου και μια πλειάδα ταλαντούχων ηθοποιών από το δυναμικό του ΚΘΒΕ.
Σκηνοθετική προσέγγιση
Η «Λυσιστράτη» και η «έξοδος» από την εντροπία
Η έξοδος από την εντροπία δεν αποτελεί απλώς λύση. Αποτελεί συνειδητή πράξη. Και αυτή η πράξη, όπως μας διδάσκει ο Αριστοφάνης, ξεκινά συχνά από εκεί που δεν το περιμένουμε. Μέσω του ανθρώπινου σώματος και του γέλιου ως αποκαλυπτική έκφραση εκτόνωσης, καθώς και από τη συλλογική επιθυμία για ειρήνη.
Η Λυσιστράτη, ομοίως, δεν αποτελεί απλώς μια κωμωδία για τον πόλεμο και τον έρωτα. Είναι ένα βαθύτατα πολιτικό, ανθρωπολογικό έργο που εστιάζει στη στιγμή κατά την οποία μια κοινωνία, εξαντλημένη από τη φθορά, αναζητά επειγόντως έναν νέο τρόπο οργάνωσης σε όλους τους τομείς. Ο Αριστοφάνης, με όπλο το γέλιο, μιλά για κάτι εξαιρετικά σοβαρό – όχι μέσω της σοβαροφάνειας αλλά με γνήσια λυρική «κωμική» σοβαρότητα -για την εντροπία στην οποία συχνά εκπίπτει μια κοινωνία.
Η εντροπία –ως φυσικός αλλά και φιλοσοφικός όρος– δηλώνει τη σταδιακή αποσύνθεση της τάξης, τη διάχυση της ενέργειας, την αδυναμία ενός συστήματος να «αυτορρυθμιστεί». Στη «Λυσιστράτη», η πόλη-κράτος βρίσκεται ακριβώς σε αυτό το κομβικό σημείο. Σε ένα καθεστώς παρατεταμένης φθοράς όπου ο πόλεμος έχει καταστεί αυτοσκοπός, η πολιτική έχει αποκοπεί από την ανθρώπινη εμπειρία και το σώμα έχει εξοριστεί από τον δημόσιο λόγο. Ό,τι υποτίθεται ότι υπηρετεί το «κοινό καλό» λειτουργεί πια μηχανικά, χωρίς νόημα, χωρίς προοπτική.
Η αρχετυπική μορφή/ηρωίδα του έργου δεν προτείνει μια μεταρρύθμιση. Δεν εισηγείται έναν νέο θεσμό. Δεν μιλά τη γλώσσα της εξουσίας. Η Λυσιστράτη εισαγάγει κάτι ριζικά διαφορετικό: την επαναδιεκδίκηση του σώματος, της επιθυμίας, της φροντίδας και της συλλογικής ευθύνης ως πολιτικής πράξης. Η αποχή από τον έρωτα δεν λειτουργεί «τιμωρητικά» αλλά ως πράξη «αναστολής της εντροπίας». Ένα προσωρινό «πάγωμα» του συστήματος, ώστε να μπορέσει να επανεκκινήσει.
Στον πυρήνα της σκηνοθετικής προσέγγισης βρίσκεται ακριβώς αυτή η χειρονομία. Η έξοδος από την εντροπία δεν επιτυγχάνεται μέσα από τη βία ή την επιβολή, αλλά μέσα από τη συνειδητή άρνηση συμμετοχής σε έναν φαύλο κύκλο. Οι γυναίκες σε αυτό το σπουδαίο έργο του μεγάλου ποιητή δεν καταλαμβάνουν απλώς την Ακρόπολη, «καταλαμβάνουν» τον χρόνο, τη ροή των πραγμάτων, την ίδια τη λογική της αναπόφευκτης καταστροφής.
Η κωμωδία, εδώ, δεν λειτουργεί ως εκτόνωση, αλλά ως μηχανισμός αποκάλυψης. Το γέλιο γεννιέται από την αμηχανία ενός κόσμου που ξαφνικά συνειδητοποιεί τη «γελοιότητά» του. Οι ανδρικοί χαρακτήρες δεν διακωμωδούνται επειδή είναι «κακοί» ή άχρηστοι, αλλά επειδή είναι εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα που δεν μπορούν πια να ελέγξουν. Η γελοιότητα σε αυτό το πλαίσιο αποτελεί σύμπτωμα της εντροπίας.
Ο Αριστοφάνης με τη «Λυσιστράτη» του μας υπενθυμίζει ότι κάθε κοινωνία που χάνει την επαφή με το «σώμα» και τη χαρά οδηγείται αναπόφευκτα στη βία. Και ταυτόχρονα μας δείχνει ότι η ανασύνταξη δεν ξεκινά από «επάνω», από την εξουσία, αλλά από το συλλογικό ένστικτο επιβίωσης. Από τη στιγμή που κάποιος άνθρωπος τολμά να πει: «ως εδώ».
Στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου όπου η κοινότητα συναντιέται εδώ και αιώνες για να αναμετρηθεί με τα όριά της, η δική μας «Λυσιστράτη» φιλοδοξεί να επιστρέψει, όχι ως μνημείο της αρχαίας δραματουργίας ούτε ως ανάμνηση μιας έκφρασης του αρχαίου κόσμου», αλλά ως ζωντανό πολιτικό γεγονός. Μια υπενθύμιση ότι, ακόμη και μέσα στη μεγαλύτερη φθορά, η επανεκκίνηση είναι δυνατή – αρκεί να τολμήσουμε να φανταστούμε αλλιώς την ύπαρξη και κυρίως τη συνύπαρξή μας.
Σαν σε όνειρο…
Αστέριος Πελτέκης
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ: Μετάφραση: Κωνσταντίνος Μπούρας | Σκηνοθεσία- Δραματουργική επεξεργασία- Aπόδοση: Αστέριος Πελτέκης | Σκηνικά: Φρόσω Λύτρα | Κοστούμια: Νίκος Χαρλαύτης | Μουσική σύνθεση: Γιώργος Ανδρέου | Χορογραφία: Κωνσταντίνος Ρήγος | Φωτισμοί: Στέλιος Τζολόπουλος | Μουσική διδασκαλία: Παναγιώτης Μπάρλας | Συνεργάτης σκηνογράφος ενδυματολόγος: Δανάη Πανά | Βοηθοί σκηνοθέτη: Εύη Σαρμή – Χριστόφορος Μαριάδης | Βοηθός χορογράφου: Αναστασία Κελέση | Οργάνωση παραγωγής: Μαρίνα Χατζηιωάννου | Φωτογραφίες: Mike Rafail | That long black cloud
Διανομή: Ιορδάνης Αϊβάζογλου, Αντώνης Αντωνάκος, Νίκος Γεωργάκης, Δημήτρης Διακοσάββας, Χρύσα Ζαφειριάδου, Σοφία Καλεκμερίδου, Κρατερός Κατσούλης, Κατερίνα Καυκούλα, Αναστασία Κελέση, Θάνος Κοντογιώργης, Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, Τατιάνα Μελίδου, Δημήτρης Μορφακίδης, Χρυσή Μπαχτσεβάνη, Δημήτρης Ναζίρης, Αλεξάνδρα Παλαιολόγου, Κατερίνα Παπουτσάκη, Ευθύμης Παππάς, Βάσω Παύλου, Παναγιώτης Πετράκης, Χριστίνα Πετρολέκα, Μαριέττα Πρωτόπαπα, Κώστας Σαντάς, Εύη Σαρμή, Γιάννης Τσεμπερλίδης, Γιάννης Χαρίσης
Τραγουδάει η Κορίνα Λεγάκη | Μουσικός επί σκηνής: Βάιος Πράπας
Χορευτής: Πέτρος Νικολίδης
