Της Θεοδώρας Απότα
Σοκ και απέραντη θλίψη προκάλεσε στο πανελλήνιο η τραγική υπόθεση των δύο 17χρονων κοριτσιών που έπεσαν στο κενό από τον έκτο όροφο πολυκατοικίας, στην Ηλιούπολη. Η μία έχασε τη ζωή της ακαριαία, ενώ η δεύτερη αρχικά νοσηλεύτηκε σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση και ξεψύχησε το βράδυ της Πέμπτης, με το περιστατικό να επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη ουσιαστικής εμβάθυνσης στην ψυχική υγεία των νέων.
Παράλληλα, το βράδυ της Τετάρτης άλλος ένας ανήλικος επιχείρησε να βάλει τέλος στη ζωή του στη Θεσσαλονίκη, αλλά ευτυχώς οι γονείς του πρόλαβαν και τον μετέφεραν στο νοσοκομείο.
«Σε περιπτώσεις όπως αυτή, θα πρέπει να αποφεύγονται οι ψυχολογικοί αυτοματισμοί καθώς πρόκειται για σύνθετο φαινόμενο που χρήζει προσεκτικής και αναλυτικής προσέγγισης» δηλώνει στη «Θ» ο ψυχολόγος και μεταπτυχιακός ερευνητής, επιστημονικός συνεργάτης της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ, δρ. Στέφανος Αλεβίζος.
Επιβαρυμένη η ψυχική υγεία των νέων
«Σε γενικό επίπεδο, πάντως, παρατηρείται μια επιβαρυμένη εικόνα όσον αφορά την ψυχική υγεία των παιδιών, μια δυσφορία με αρκετές ρίζες και προεκτάσεις» επισημαίνει και εξηγεί ότι στη σημερινή εποχή κυριαρχεί το αίσθημα αβεβαιότητας, το οποίο επηρεάζει σημαντικά την συναισθηματική κατάσταση των εφήβων. «Η πανδημία, οι πόλεμοι και η οικονομική κρίση έχουν οδηγήσει σε αύξηση των επιπέδων άγχους στην κοινωνία. Όλα αυτά δεν αφήνουν τα παιδιά αδιάφορα», σημειώνει.
Το βάρος του «καλού παιδιού»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, σύμφωνα με τον κ. Αλεβίζο, η κουλτούρα υπερπροσπάθειας που έχει καλλιεργηθεί τα τελευταία χρόνια, συνδυαστικά με άλλα ερεθίσματα, ασκεί πίεση στον ψυχισμό των νέων. «Πολλοί υποφέρουν από το βάρος του “καλού παιδιού”» λέει χαρακτηριστικά προσθέτοντας ότι τα παιδιά αγχώνονται στη σκέψη μήπως δεν ανταποκριθούν στις επιθυμίες των γονιών τους. «Αναρωτιούνται τι θα γίνει αν δεν γράψουν καλά στις εξετάσεις, αν δεν πάρουν πτυχίο ή δίπλωμα και σε αρκετές περιπτώσεις απομονώνουν τους εαυτούς τους εξαιτίας αυτών των σκέψεων», εξηγεί ο κ. Αλεβίζος. Εκείνοι που επιλέγουν να μιλήσουν για τα άγχη τους έρχονται, ωστόσο, συχνά αντιμέτωποι με μια διαστρεβλωμένη έννοια αυτού που ονομάζουμε «ψυχική ανθεκτικότητα». Όπως μας λέει ο κ. Αλεβίζος, η νοοτροπία του «είσαι δυνατός, μην αγχώνεσαι, μη δίνεις σημασία, εγώ έχω περάσει χειρότερα» πολλές φορές επιβαρύνει τα παιδιά καθώς ωθούνται στη μοναχικότητα και στην εσωτερίκευση των συναισθημάτων τους ώστε να μη φανούν …«αδύναμα». «Στην πραγματικότητα, η ψυχική ανθεκτικότητα είναι η ικανότητα προσαρμογής σ΄ ένα (αρνητικά) μεταβαλλόμενο περιβάλλον» αναφέρει ο κ. Αλεβίζος συμπληρώνοντας ότι «αυτό σχετίζεται άμεσα με την εξωτερίκευση των σκέψεων και των συναισθημάτων του κάθε ανθρώπου, την αντίληψη και την επεξεργασία της κατάστασης που βιώνει αλλά και την αποδοχή βοήθειας και υποστήριξης από το περιβάλλον του».
Σιωπή και στίγμα
Σημαντικό ρόλο στη σιωπηλή αυτή κρίση που περνούν οι νέοι, διαδραματίζει το κοινωνικό στίγμα που εξακολουθεί να περιβάλλει τα ζητήματα ψυχικής υγείας. «Είναι γεγονός ότι το στίγμα εμποδίζει πολλά παιδιά από το να ζητήσουν βοήθεια για κάτι που τους απασχολεί» υπογραμμίζει ο κ. Αλεβίζος, παρατηρώντας ωστόσο ότι η κατάσταση είναι σαφώς βελτιωμένη συγκριτικά με το παρελθόν. «Υπάρχει μια εξέλιξη στην κοινωνία σε αυτό το κομμάτι, όμως χρειάζεται να κάνουμε και άλλα βήματα μπροστά, να εντείνουμε τις προσπάθειες σε όλα τα επίπεδα», επισημαίνει ο ίδιος.
«Οι γονείς να παρατηρούν τα παιδιά τους»
Πώς μπορούν οι γονείς να αντιληφθούν πότε το παιδί τους περνάει μια «φάση» και πότε αντιμετωπίζει κάποιο ζήτημα που χρήζει βοήθειας; «Κάθε περίπτωση είναι μοναδική. Κάποιοι νέοι είναι από τη φύση τους πιο κλειστοί, άλλοι εξαιρετικά κοινωνικοί. Η εξωστρέφεια δεν μπορεί να αποτελέσει έναν γενικό δείκτη για να βγάλουμε συμπεράσματα» απαντά ο κ. Αλεβίζος. «Θα συμβούλευα τους γονείς να παρατηρούν τα παιδιά τους. Οποιαδήποτε ξαφνική και χωρίς εμφανή αιτία αλλαγή στην συμπεριφορά, τον ύπνο, την όρεξη και την υγιεινή τους, οφείλει αρχικά να προβληματίσει» δηλώνει τονίζοντας τη σημασία της ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ των μελών μιας οικογένειας.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
