Την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2027 προβλέπει το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο, ανέφερε σήμερα ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος, εν μέσω των έντονων διπλωματικών διαβουλεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.
Στο πλαίσιο αυτού του διπλωματικού μαραθωνίου, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται τη Δευτέρα στο Βερολίνο για συνάντηση με τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες. Την πληροφορία αυτή επιβεβαίωσαν τόσο ο Ζελένσκι όσο και ο εκπρόσωπος του Μερτς.
Έμμεσες –και δύσκολες– συνομιλίες μεταξύ της Μόσχας και του Κιέβου είναι σε εξέλιξη εδώ και περίπου έναν μήνα, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ που πιέζουν για τη γρήγορη διευθέτηση του πολέμου που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Ένας αξιωματούχος είπε ότι το θέμα της ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ από την 1η Ιανουαρίου 2027 αναφέρεται στην τελευταία εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου. «Προβλέπεται, αλλά είναι ένα θέμα διαπραγμάτευσης και οι Αμερικανοί τάσσονται υπέρ», είπε η πηγή αυτή, που ζήτησε να μην κατονομαστεί. «Είναι ένα ευαίσθητο θέμα για τους Ευρωπαίους», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Financial Times, η πρόταση αυτή περιλαμβάνεται στην τελευταία εκδοχή του σχεδίου που συζητήθηκε από τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους και στη συνέχεια παρουσιάστηκε στους Αμερικανούς διαπραγματευτές.
Σε κάθε περίπτωση, η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ μέσα σε περίπου 13 μήνες από σήμερα, μοιάζει απίθανη δεδομένης και της αντίθεσης, μεταξύ άλλων, χωρών μελών της Ένωσης που διατηρούν τεταμένες σχέσεις με το Κίεβο, όπως είναι η Ουγγαρία.
Από την πλευρά του, ο διπλωματικός σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ είπε σήμερα ότι η Μόσχα δεν έχει δει ακόμη τη νέα εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου που αναθεωρήθηκε από το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους του. «Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορεί να μην μας αρέσουν», προειδοποίησε, σύμφωνα με το πρακτορείο TASS.
Σκεπτικισμός στις Βρυξέλλες – Το βέτο Όρμπαν
Η αμερικανική πρόταση για ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ το 2027 έγινε δεκτή με βαθύτατο σκεπτικισμό στις Βρυξέλλες, με τους Ευρωπαίους να προτρέπουν να μην επισπευστεί μια περίπλοκη διαδικασία με τεράστιες συνέπειες σε πολλούς τομείς, από το κράτος δικαίου μέχρι τη γεωργία.
«Το 2027; Αυτό είναι μεθαύριο!» ήταν η πρώτη αντίδραση ενός στελέχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το χρονοδιάγραμμα αυτό προβλέπεται στο ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, σύμφωνα με υψηλόβαθμους αξιωματούχους. Θεωρείται όμως μη ρεαλιστικό από πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους: οι πιο αισιόδοξοι από αυτούς μέχρι τώρα υπολόγιζαν ότι η ένταξη θα μπορούσε να γίνει το 2030.
«Είναι βέβαιο ότι οι Αμερικανοί θα αποφασίσουν για εμάς…» ειρωνεύτηκε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης αναφερόμενος στην ένταξη της Ουκρανίας τον Ιανουάριο του 2027. «Λένε ό,τι να’ ναι: χρειάζεται να έχει κανείς όρεξη για διεύρυνση, κάτι που δεν υπάρχει εδώ», πρόσθεσε.
Η ενταξιακή διαδικασία, που ξεκίνησε αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή, βρίσκεται εδώ και μήνες σε νεκρό σημείο. Ο λόγος; Η μακρά και περίπλοκη διαδικασία απαιτεί ομοφωνία των 27 χωρών μελών σε κάθε στάδιό της. Όμως ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν αποφάσισε να την παγώσει ντε φάκτο, χρησιμοποιώντας το δικαίωμα του βέτο. Ο συντηρητικός λαϊκιστής ηγέτης, που καλλιεργεί στενές σχέσεις με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, υποστηρίζει ότι η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ «θα κατέστρεφε» την Ένωση. Χωρίς το «πράσινο φως» της Βουδαπέστης, δεν είναι εφικτή καμία πρόοδος.
«Δεν υπάρχουν σύνορα στην Ουκρανία»
Μια ενδεχόμενη αστραπιαία διαδικασία για την ένταξη της Ουκρανίας (οι διαπραγματεύσεις επισήμως ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2024), θέτει πολύ συγκεκριμένα και ιδιαίτερα περίπλοκα ερωτήματα. Πώς θα ενσωματωθεί ένας αγροτικός κολοσσός, όπως η Ουκρανία, χωρίς να αποσταθεροποιηθεί εντελώς η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά; Την ώρα μάλιστα που Γάλλοι, Γερμανοί και Πολωνοί αγρότες, καλλιεργητές δημητριακών, κατηγορούν συχνά το Κίεβο για αθέμιτο ανταγωνισμό, λόγω των τιμών στις οποίες προωθεί τα προϊόντα του.
Πώς θα διασφαλιστεί ότι η Ουκρανία, ούσα σε εμπόλεμη κατάσταση, θα καταφέρει να μεταρρυθμίσει τους θεσμούς της για να συμμορφωθεί με τα αυστηρά ευρωπαϊκά κριτήρια σε ό,τι αφορά το κράτος δικαίου;
«Πώς θα μπορούσε να ετοιμαστεί η Ουκρανία; Δεν έχει ούτε σύνορα», σχολίασε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, αναφερόμενος στα ουκρανικά εδάφη, των οποίων την προσάρτηση έχει ανακοινώσει η Μόσχα.
«Νομίζω ότι εκείνοι που ανέφεραν αυτήν την ημερομηνία δεν έθεσαν ούτε το ένα χιλιοστό από αυτές τις ερωτήσεις», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Λούκας Μάτσεκ, ειδικός σε θέματα διεύρυνσης της ΕΕ, στο Ινστιτούτο Ζακ Ντελόρ. Στο παρόν πλαίσιο, η ένταξη της Ουκρανίας τον Ιανουάριο του 2027 είναι «εντελώς μη ρεαλιστική». Θα έπρεπε «να ανατραπεί εντελώς η λογική» και να αναδιαμορφωθεί όλη η διαδικασία, με την ένταξη να προηγείται όλων των άλλων σταδίων.
Τίθεται ωστόσο το ερώτημα εάν αυτή η «νέα μέθοδος» θα ισχύσει και για τις χώρες των Βαλκανίων (Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο, Σερβία και Κόσοβο) που περιμένουν εδώ και χρόνια, χωρίς να υπάρχει προοπτική άμεσης ένταξής τους.
Το ρεκόρ ταχύτερης ένταξης στην ΕΕ ανήκει στη Φινλανδία: χρειάστηκαν λιγότερα από 3 χρόνια αφού κατέθεσε την επίσημη αίτησή της. Η Τουρκία, αντιθέτως, είναι επισήμως υποψήφια εδώ και περίπου 30 χρόνια, όμως η διαδικασία έχει παγώσει πλήρως.
