Συνέντευξη στη Γεωργία Μακρογιώργου
Ο Τάσος Παπαναστασίου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου ζει και εργάζεται ως εκπαιδευτικός. Έχει εκδώσει τέσσερα μυθιστορήματα, όλα με ήρωα τον Αστυνόμο Απτόσογλου: 14 Ημέρες (Επίκεντρο, 2017), Η σιωπή δεν σε κρατά ζωντανό (Μεταίχμιο, 2021), Το σπάσιμο (Μεταίχμιο, 2023), Κρυφό αίμα (Μεταίχμιο, 2025).
Σ’ αυτή τη συνέντευξη ο συγγραφέας απαντά στις ερωτήσεις της Γεωργίας Μακρογιώργου για το τελευταίο του βιβλίο, που το εμπνεύστηκε από τη δολοφονία του δεκαεννιάχρονου Άλκη Καμπανού στη Θεσσαλονίκη, σε επεισόδιο οπαδικής βίας το 2022.
Τάσο Παπαναστασίου, πώς αποφάσισες να μετατρέψεις τη δολοφονία του Άλκη Καμπανού σε μυθιστόρημα;
Στο «Κρυφό αίμα» ο αναγνώστης παρακολουθεί μία παρέα τριών ανηλίκων, που σταδιακά μπλέκουν στα κυκλώματα του οπαδισμού. Οι ιστορίες τους, οι ζωές τους μπορεί να είναι οι ιστορίες οποιουδήποτε ανηλίκου. Τα οικογενειακά φορτία που κουβαλάνε, οι επιλογές τους, η ανάγκη τους να ανήκουν κάπου, τους οδηγούν να αναζητήσουν διέξοδο στην ομάδα που τους παρέχει αναγνώριση και δύναμη. Η δολοφονία του Άλκη Καμπανού αλλά και όλα τα βίαια επεισόδια που καταγράφονται ή δεν καταγράφονται, αποτέλεσαν την αφορμή, την έμπνευση του βιβλίου μου. Στο βιβλίο θέλησα να δείξω τις διαδρομές που ακολουθούν αυτά τα παιδιά για να φτάσουν στο σημείο να χρησιμοποιήσουν βία τόσο ωμή, που μπορεί να προκαλέσει ακόμα και θάνατο.
Ο Αστυνόμος Απτόσογλου επιστρέφει. Πώς εξελίσσεται ως χαρακτήρας σε αυτό το βιβλίο;
Ο Απτόσογλου, ο κεντρικός ήρωας και των τεσσάρων βιβλίων μου, είναι ένας άνθρωπος που μετρά πολλές πληγές, εξαιτίας των επιλογών του στην προσωπική και επαγγελματική του ζωή. Αυτές οι πληγές τον εξελίσσουν ως άνθρωπο αλλά και ως επαγγελματία, όπως όλους μας. Στο «Κρυφό αίμα», καθώς προέρχεται από έναν πολύ σοβαρό τραυματισμό που του αφήνει εσωτερικά και εξωτερικά σημάδια, είναι ευάλωτος και ταυτόχρονα πολύ ευαίσθητος. Δεν είναι ο σούπερ-ήρωας αλλά ο μελαγχολικός και νοσταλγικός ενήλικας, που πέφτει επάνω στην παρέα των τριών ανηλίκων που λέγαμε πιο πάνω. Πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει. Θα καταστείλει ή θα βοηθήσει. Είναι, δηλαδή αντιμέτωπος με ένα μεγάλο ηθικό δίλημμα.
Η Θεσσαλονίκη λειτουργεί σχεδόν ως ένας ακόμα ήρωας στα βιβλία σου. Τι ρόλο παίζει αυτή τη φορά;
Αυτή τη φορά η Θεσσαλονίκη παίζει τον ρόλο του σιωπηλού μάρτυρα όσων συμβαίνουν στο βιβλίο. Τα σημεία της πόλης που επέλεξα και παρουσιάζονται στην αφήγηση έχουν το καθένα τον δικό του συμβολισμό.
Η γραφή σου είναι σκληρή, αλλά ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινη. Πόσο δύσκολο είναι να κρατήσεις αυτή την ισορροπία;
Προσπαθώ να γράφω λιτά. Να μη στολίζω πολύ τις προτάσεις που χρησιμοποιώ. Είναι μία επιλογή συνειδητή, ώστε ο αναγνώστης να μη χάνει το νόημα ακολουθώντας πολύπλοκες αφηγήσεις. Αυτός ο τρόπος γραφής δίνει τη δυνατότητα στον αναγνώστη να αναπλάσει αυτά που λέω, να σκεφτεί πάνω σε αυτά. Από την άλλη, το θέμα της οπαδικής βίας είναι από μόνο του σκληρό και έτσι το παρουσιάζω, περιγράφοντας τις βίαιες συγκρούσεις ή τις σκηνές δολοφονίας με όσο το δυνατό λιγότερες λέξεις και προσδιορισμούς. Το ίδιο κάνω για τις ανθρώπινες στιγμές των ηρώων. Λίγες λέξεις και κοφτές προτάσεις, ώστε ο αναγνώστης να ταυτίζεται με όσα διαβάζει.
Τι θα ήθελες να μείνει στον αναγνώστη όταν κλείσει το «Κρυφό αίμα»;
Ένας βαθύς προβληματισμός για το πώς θα μπορέσουμε να μένουμε σε επαφή με τη νεολαία μας και να κατανοούμε τα αδιέξοδά της.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
