Η ρωσική απαγόρευση που επιβλήθηκε στην αμερικανική πλατφόρμα παιχνιδιών Roblox έχει πυροδοτήσει διάλογο ανάμεσα σε παιδιά και γονείς σχετικά με τη λογοκρισία και τη χρησιμότητα απαγορεύσεων σε έναν κόσμο όπου τα παιδιά μπορούν να προσπεράσουν περιορισμούς με μερικά μόνο κλικ.
Στις 3 Δεκεμβρίου η ρωσική αρχή επικοινωνιών Roskomnadzor μπλόκαρε την πρόσβαση στο Roblox, υποστηρίζοντας ότι η πλατφόρμα διαδίδει «εξτρεμιστικό περιεχόμενο» και «ΛΟΑΚΤΙ προπαγάνδα» και ότι είναι δημοφιλής σε παιδόφιλους.
Στην εμπόλεμη Ρωσία είναι διαδεδομένη η λογοκρισία και η Μόσχα μπλοκάρει ή περιορίζει πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης όπως οι Snapchat, Facebook, Instagram, WhatsApp και YouTube, παρουσιάζοντας το δικό της αφήγημα μέσω των social media αλλά και των ρωσικών μέσων ενημέρωσης.
Ωστόσο, η απαγόρευση του Roblox άγγιξε μια ευαίσθητη χορδή προκαλώντας μια μικρή διαδήλωση στην πόλη Τομσκ της Σιβηρίας με λιγοστούς κατοίκους να κρατούν πλακάτ που έγραφαν «Κάτω τα χέρια από το Roblox» και «To Roblox είναι θύμα του ψηφιακού Σιδηρού Παραπετάσματος».
Εκπρόσωπος του Roblox ανέφερε σε σχόλιό του που απέστειλε με email στο Reuters ότι η εταιρεία είναι έτοιμη να “περιορίσει προσωρινά τις λειτουργίες επικοινωνίας στη Ρωσία και να αναθεωρήσει τις διαδικασίες ελέγχου περιεχομένου για να διαχειριστεί νομικές απαιτήσεις με στόχο την αποκατάσταση της πρόσβασης της κοινότητας στην πλατφόρμα”.
“Η Roblox σκοπεύει να συνεχίσει τον διάλογο με την Roskomnadzor καθώς αποκαθίσταται η πρόσβαση στην πλατφόρμα, περιλαμβανομένων συνομιλιών σχετικά με επιπλέον μέτρα συμμόρφωσης, που θα μπορούν να εξεταστούν συν τω χρόνω”, πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
Στην ιστοσελίδα του, το Roblox υποστηρίζει ότι παρέχει ”αυστηρά ενσωματωμένα χαρακτηριστικά προστασίας για να βοηθάει τους χρήστες να παραμένουν ασφαλείς” και επιδιώκει να “δημιουργήσει ένα ασφαλές, κατάλληλο για την ηλικία περιβάλλον για όλους τους χρήστες”.
«Ένα παράθυρο σε έναν κόσμο παιχνιδιών»
Ρώσοι αξιωματούχοι, σε αντίθεση με τη Δύση αναφορικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, λένε ότι η λογοκρισία είναι απαραίτητη για την άμυνα ενάντια σε έναν δυτικό «πόλεμο πληροφοριών» και σε αυτό που αποκαλούν παρακμιακή δυτική κουλτούρα που υπονομεύει τις «παραδοσιακές» ρωσικές αξίες.
Για πολλούς νεαρούς Ρώσους, το Roblox ήταν ένα παράθυρο σε έναν τεράστιο κόσμο παιχνιδιών και εν δυνάμει φίλων σε όλο τον κόσμο. Το Κρεμλίνο, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες, λέει ότι έχει λάβει μηνύματα σχετικά με την απαγόρευση του Roblox από πολλούς νέους.
«Δεν θεωρώ ότι αξίζει να μπλοκάρουμε το Roblox», δήλωσε η 14χρονη Πολίνα Γκερίνα στο Reuters από τη Μόσχα. «Ήταν τόσο διασκεδαστικό».
Οι αδερφές της, η 11χρονη Ντάρια και η επτάχρονη Γεκατερίνα, είπαν ότι και εκείνες έπαιζαν στην πλατφόρμα Roblox.
«Νομίζω ότι τα παιδιά θα βρουν ακόμα έναν τρόπο να το παρακάμψουν», είπε η Ντάρια Γκερίνα. «Υπήρξαν μπλοκαρίσματα σε άλλες εφαρμογές και εμείς βρήκαμε έναν τρόπο να τις χρησιμοποιήσουμε, οπότε νομίζω ότι τα παιδιά θα βρουν έναν τρόπο να το παρακάμψουν και θα συνεχίσουν να παίζουν».
Πολλοί Ρώσοι χρησιμοποιούν VPN (Εικονικά Ιδιωτικά Δίκτυα) για να παρακάμψουν την ψηφιακή λογοκρισία. Εκατοντάδες VPN έχουν απαγορευτεί φέτος, αλλά εμφανίζονται νέα, ωθώντας ορισμένους νεαρούς Ρώσους να αναρωτηθούν γιατί οι αρχές απαγορεύουν εφαρμογές ή ιστότοπους στους οποίους είναι εύκολη η πρόσβαση και γιατί υπάρχουν λίγες ρωσικές εναλλακτικές λύσεις.
Ανησυχίες για την «παράκαμψη των αποκλεισμών»
Ορισμένοι υποστηρικτές των αυστηρών ορίων σε ό,τι μπορούν να έχουν πρόσβαση τα παιδιά έχουν επίσης ανησυχίες τόσο για την ασφάλεια των VPN όσο και για τον αντίκτυπο της εκτεταμένης παράκαμψης των κρατικών κανόνων.
«Πόσα παιδιά έχουν κατεβάσει μια εφαρμογή τριών γραμμάτων (σύστημα γεωκωδικοποίησης) τις τελευταίες ημέρες μετά την απαγόρευση του παιχνιδιού;» διερωτήθηκε η Γεκατερίνα Μιζουλίνα, διευθύντρια της οργάνωσης λογοκρισίας Safe Internet League.
Η Μιζουλίνα, στην οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την επιβολή της ρωσικής λογοκρισίας, είπε ότι ορισμένοι νέοι ήθελαν να εγκαταλείψουν τη Ρωσία λόγω της απαγόρευσης του Roblox.
Σύμφωνα με την ίδια, «η μαζική παράκαμψη των αποκλεισμών διαμορφώνει επίσης μια γενικά περιφρονητική στάση απέναντι στις κυβερνητικές αποφάσεις». Η Μαρία Γκερίνα, της οποίας οι τρεις κόρες έπαιζαν στην πλατφόρμα Roblox, δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την απαγόρευση, αλλά θα ήθελε διαβεβαιώσεις σχετικά με την παρακολούθηση των εφαρμογών για ακατάλληλο περιεχόμενο και επαφές και ότι θα πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις.
«Αν ελεγχθεί με κάποιο τρόπο και οι άνθρωποι παρακολουθούν τι συμβαίνει για έναν συγκεκριμένο σκοπό, τότε θα ένιωθα πιο ήρεμη ως μητέρα όταν τα παιδιά μου παίζουν», είπε.
«Αλλά δεν νομίζω ότι μια πλήρης απαγόρευση θα λύσει το πρόβλημα – αν δεν υπάρχει Roblox, τότε θα υπάρχει κάτι άλλο».
