Σε μια κίνηση που πολλοί χαρακτηρίζουν αμφιλεγόμενη και που έχει ήδη προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις, η Κίνα προχωρά για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν τρεις δεκαετίες στην επιβολή φόρου στα προφυλακτικά και τα αντισυλληπτικά, επιχειρώντας να απαντήσει στο οξύ δημογραφικό της πρόβλημα.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, τα συγκεκριμένα προϊόντα θα υπαχθούν σε ΦΠΑ 13%, βάζοντας τέλος σε ένα καθεστώς φοροαπαλλαγής που ίσχυε από το 1993. Η ρύθμιση εντάσσεται στον νέο νόμο για τον ΦΠΑ, ο οποίος ψηφίστηκε το 2024 με στόχο τον εκσυγχρονισμό του φορολογικού πλαισίου. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορεί να αγνοηθεί το γεγονός ότι το μέτρο έρχεται σε μια περίοδο έντονης ανησυχίας του Πεκίνου για τη συνεχιζόμενη πτώση των γεννήσεων και τη ραγδαία γήρανση του πληθυσμού.
Μετά την κατάργηση της πολιτικής του ενός παιδιού και την αύξηση του επιτρεπόμενου ορίου στα τρία παιδιά ανά οικογένεια, η κινεζική κυβέρνηση έχει ενεργοποιήσει μια σειρά κινήτρων για την ενίσχυση της γεννητικότητας: οικονομικές ενισχύσεις, επιδοτούμενες θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, επιπλέον ημέρες άδειας γάμου, καθώς και πολιτικές που ενθαρρύνουν τον γάμο και τη δημιουργία οικογένειας. Ο ίδιος νόμος προβλέπει ακόμη φορολογικές ελαφρύνσεις για υπηρεσίες παιδικής φροντίδας, αλλά και για πλατφόρμες γνωριμιών.
Starting in January, China will slap a 13% VAT on condoms and contraceptives, ending a 30-year tax break. Births in the world’s second-largest economy have nearly halved in a decade, and the population is shrinking. But can a high VAT really solve the problem? #dwbusiness pic.twitter.com/bayFTeOCwQ
— DW News (@dwnews) December 15, 2025
Η απόφαση, ωστόσο, να επιβληθεί φόρος στα αντισυλληπτικά δεν πέρασε χωρίς αντιδράσεις. Στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και ειδικά στο Weibo, πολλοί χρήστες μιλούν ειρωνικά για «ακραία μέτρα», εκφράζοντας την ανησυχία ότι το κράτος επιχειρεί να παρεμβαίνει όλο και πιο άμεσα στις προσωπικές επιλογές των πολιτών. Οι φόβοι αυτοί εντείνονται από μαρτυρίες γυναικών σε ορισμένες περιοχές, οι οποίες καταγγέλλουν τηλεφωνικές επικοινωνίες από τοπικούς αξιωματούχους με ερωτήσεις για τον εμμηνορροϊκό τους κύκλο και τα σχέδια τεκνοποίησης. Στην επαρχία Γιουνάν, μάλιστα, έχει αναφερθεί ότι ζητήθηκε από γυναίκες να δηλώνουν την ημερομηνία της τελευταίας τους περιόδου, με τις Αρχές να επικαλούνται λόγους δημόσιας υγείας.
Παρά τα κίνητρα και τις πιέσεις, τα αποτελέσματα παραμένουν περιορισμένα. Το 2024, ο δείκτης γεννήσεων διαμορφώθηκε στις 6,77 γεννήσεις ανά 1.000 κατοίκους — ελαφρώς αυξημένος σε σχέση με το 2023, αλλά σαφώς ανεπαρκής για να ανατρέψει τη βαθιά δημογραφική κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα.
