Συνέντευξη στη Σοφία Κωνσταντινίδου
Από τη Θεσσαλονίκη ξεκινά τον κύκλο του ένα από τα πιο ανατρεπτικά θεατρικά έργα της σύγχρονης βρετανικής δραματουργίας. «Η Γυναίκα που μαγείρεψε τον άντρα της» της Debbie Isitt παρουσιάζεται σε μετάφραση και σκηνοθεσία Γιάννη Μπέζου, στο Radio City από σήμερα, Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου.
Η Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη με έναν ρόλο που μεταξύ άλλων αγγίζει τον πυρήνα της γυναικείας αξιοπρέπειας, της απώλειας και της ανατροπής. Η δημοφιλής ηθοποιός ενσαρκώνει τη Χίλαρι, μια γυναίκα που μετατρέπει έναν διαλυμένο γάμο σε αφορμή για επαναδιεκδίκηση και καθοριστική προσωπική πράξη, που δεν παραδίνεται αλλά «μαγειρεύει» την ισχύ της με ακρίβεια, χιούμορ και ειρωνεία σε μια μαύρη κωμωδία -καθρέφτη για τις σχέσεις, τη δύναμη και τη θέση της γυναίκας σήμερα.
Από τη Θεσσαλονίκη ξεκινάτε το ανέβασμα του έργου «Η Γυναίκα που μαγείρεψε τον άντρα της» στο Radio City…
Ήταν μια απόφαση της παραγωγής που με χαροποίησε ιδιαίτερα. Μου άρεσε που θα δοκιμαστεί πρώτη φορά σε κοινό στη Θεσσαλονίκη.
Τι σας γοήτευσε περισσότερο στον τρόπο που η συγγραφέας Ντέμπι Άιζιτ χειρίζεται το τρίγωνο αγάπη – ζήλια – εκδίκηση;
Το έργο έχει κι άλλους, πολλούς συμβολισμούς. Μιλάει για πολλά σύγχρονα πράγματα, απλώς τα τοποθετεί μέσα στην πλοκή με ένα είδος χιούμορ ώστε να μην γίνονται διδακτικά, αλλά να μπορεί ο καθένας να κρατά τις αποστάσεις του και να κρίνει μόνος του. Μιλάει πολύ για τις σχέσεις αντρών και γυναικών και για τις ισορροπίες που μπορούν να διατηρηθούν. Είναι ένα έργο που, ενώ αφορά τη δεκαετία του ’70 -εφόσον τότε εκτυλίσσεται- τελικά δεν περιορίζεται σε εκείνη την εποχή αλλά αφορά και το σήμερα. Δυστυχώς. Μου αρέσει γιατί συνδυάζει κωμωδία και σκοτεινιά.
Ο ρόλος σας αγγίζει τον πυρήνα της γυναικείας αξιοπρέπειας, της απώλειας και της ανατροπής…
Η Χίλαρι είναι μια γυναίκα που είναι πολλά χρόνια παντρεμένη και κάποια στιγμή, στην πορεία του γάμου, ανακαλύπτει ότι ο άντρας της την απατά με μια νεότερη γυναίκα. Από εκεί και πέρα ξεκινούν διάφορα στιγμιότυπα και ξεδιπλώνεται όλη η υπόλοιπη ιστορία, για την οποία δεν θα μπορούσα να πω περισσότερα -θα πρέπει οι θεατές να τη δουν.
Μέσα από το μαύρο χιούμορ και τη σκοτεινή πλευρά φωτίζεται η γυναικεία χειραφέτηση, η οργή που μπορεί να κρύβει κάθε σχέση. Τι πιστεύετε ότι «μαγειρεύει» πραγματικά η Χίλαρι; Εκδίκηση, λύτρωση ή κάθαρση;
Μπορεί να είναι και όλα αυτά μαζί. Γιατί είναι πολλά συσσωρευμένα συναισθήματα, όπως συμβαίνει σε όλες τις σχέσεις. Συσσωρεύονται πράγματα που πολλές φορές δεν λέγονται και δεν εκφράζονται και μπορεί να χρειαστεί ένα ακραίο γεγονός για να οδηγήσει τον άνθρωπο να εκφραστεί. Κάπως έτσι νομίζω πως είναι αυτού του τύπου η «μαγειρική» της Χίλαρι.
Σήμερα οι γυναίκες έχουν περισσότερους τρόπους να ανακτούν δυνάμεις; Η Χίλαρι αντί να καταρρεύσει παίρνει τον έλεγχο της ζωής της.
Κοιτάξτε, το θέμα είναι τι αφορά ακριβώς ο έλεγχος, γιατί υπάρχουν σχέσεις όπου δεν υπάρχει αυτός ο ελεγκτικός μηχανισμός από τον έναν και τα πράγματα είναι ισότιμα. Το ζήτημα λοιπόν είναι αυτή η ισοτιμία. Εκεί κρύβεται και η καρδιά του έργου: Στην ισοτιμία. Στο τι μπορεί να κάνει εύκολα ένας άντρας σε σχέση με μια γυναίκα. Μπορεί η ιστορία να εκτυλίσσεται στο ’70 αλλά και σήμερα ισχύουν πολλά από αυτά. Η ισότητα των δύο φύλων είναι πολύ μέσα στο έργο -διαπερνά ολόκληρη την ιστορία.
Σε σχέση με τις γυναίκες, ποιο στερεότυπο πιστεύετε ότι πραγματικά έχει αρχίσει να καταρρέει;
Το στερεότυπο ότι η γυναίκα γεννήθηκε για να φροντίζει, να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια -ότι δηλαδή είναι «γεννημένη γι’ αυτό» – νομίζω ότι αρχίζει να καταρρέει. Στη σύγχρονη εποχή δεν υπάρχει πλέον αυτό το πράγμα και μια γυναίκα είναι ελεύθερη να κάνει ό,τι θέλει: Να παντρευτεί ή όχι, να κάνει παιδιά ή όχι. Φυσικά όλα αυτά ακόμα δεν είναι εντελώς ανεξάρτητα από τα σχόλια της κοινωνίας. Ενώ ένας άντρας αντιμετωπίζεται διαφορετικά, μια γυναίκα σχολιάζεται αν δεν κάνει παιδιά. Υπάρχει ακόμα μια στερεοτυπική αντίληψη, αλλά νομίζω ότι κινούμαστε σε καλό δρόμο.
Είναι ακόμα ταμπού το να χωρίζει ένα ζευγάρι μετά από πολλά χρόνια γάμου;
Δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιο ταμπού σε σχέση με αυτό. Σίγουρα νομίζω ότι οι άνθρωποι έχουν απελευθερωθεί πολύ περισσότερο στο να σταματούν μια σχέση -ειδικά οι γυναίκες- ακόμα και αν αυτή είναι μακροχρόνια. Νομίζω ότι παλαιότερα οι γυναίκες απλά δεν τολμούσαν τόσο εύκολα, λόγω της οικονομικής εξάρτησης. Τώρα, που αυτό δεν ισχύει σε τόσο μεγάλο βαθμό, γίνεται πολύ πιο εύκολα.
Στην ελληνική κοινωνία ασχολούμαστε ακόμα με το «τι θα πει ο κόσμος».
Στην ελληνική κοινωνία, πολύ. Δυστυχώς είμαστε πολύ πίσω, γιατί μας απασχολεί υπερβολικά τι θα πει ο γείτονας ή η γειτόνισσα, αντί να κοιτάμε εμείς να είμαστε ευτυχισμένοι και να κάνουμε αυτό που πραγματικά θέλουμε. Και είναι κι αυτό ένα από τα θέματα που θίγονται στο έργο.
Ποια είναι η πιο σκληρή αλήθεια για τις σχέσεις που αναδεικνύει το συγκεκριμένο έργο;
Νομίζω ότι αυτό που αναδεικνύει είναι το ψέμα, όχι την αλήθεια. Δηλαδή υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που μπορεί να ζούνε για πολλά χρόνια μαζί και όλο αυτό να είναι ένα ψέμα, μια κατασκευή. Και ξυπνάς μια μέρα και βλέπεις ότι όλο αυτό δεν υπήρχε στην πραγματικότητα. Φυσικά στο έργο αυτό υπογραμμίζεται με έναν τρόπο κωμικό, αλλά στη ζωή μας πολύ συχνά βλέπουμε ανθρώπους που έζησαν μια ζωή μέσα σε ψέμα.
Ο σύζυγος, Κεν, επιστρέφει στη Χίλαρι επειδή «πεινάει» και συναισθηματικά και ρεαλιστικά. Πόσο συχνά πιστεύετε ότι οι σχέσεις μας βασίζονται σε πείνες, σε ανάγκες, σε εξαρτήσεις και όχι σε συναισθήματα αληθινά;
Νομίζω πάρα πολύ συχνά, γιατί δεν έχουμε μάθει να εκπαιδεύουμε τον ψυχισμό μας ώστε να ξέρουμε γιατί είμαστε με κάποιον άνθρωπο. Να είμαστε σίγουροι για το τι μας έλκει στον άλλον και όχι να προσπαθούμε να καλύψουμε κάποιο δικό μας κενό μέσω αυτού. Τις περισσότερες φορές τα δικά μας κενά μας οδηγούν στους άλλους. Οι «πείνες» μας δηλαδή.
Που μας κάνουν ευάλωτους και δεν είμαστε ο εαυτός μας.
Αν δεν είσαι εσύ ο ίδιος ικανός να φροντίσεις τον εαυτό σου και να είσαι ισχυρός και αυτάρκης, αν πάντα χρειάζεται να υπάρχει κάποιος δίπλα σου για να νιώθεις δυνατός, τότε πάντα θα είσαι ευάλωτος.
Οι σχέσεις σήμερα περνούν μέσα από την ταχύτητα, την υπερέκθεση, τη διαρκή σύγκριση. Ποια ανάγκη όμως θεωρείτε ότι παραμένει πάντα η ίδια μεταξύ των ζευγαριών;
Νομίζω ότι αυτό που λέει και η ίδια η λέξη, η σχέση. Δηλαδή η ανάγκη να σχετιστείς, να συμπορευτείς, να έχεις μια παρέα. Ακούγεται απλοϊκό, αλλά το εννοώ με την ουσιαστική έννοια του όρου. Να ακούει ο ένας τον άλλον… Αυτά που φαίνονται απλά, είναι συχνά και τα πιο δύσκολα.
Πιστεύετε ότι το θέατρο παραμένει ο χώρος όπου μπορούμε να μιλάμε για τις ανθρώπινες πληγές με ειλικρίνεια;
Ναι, 100%. Είναι ένας χώρος ο οποίος μας δίνει το άλλοθι με έναν τρόπο, να μιλάμε για όλα χωρίς να υπάρχει η κοινωνική κριτική. Γι’ αυτό και είναι θεραπευτικός χώρος.
Υπάρχει και το πολιτικά ορθό…
Υπάρχει αλλά νομίζω ότι ξεπερνιέται εύκολα στο θέατρο.
Θαρρώ πως στις μέρες μας οι θεατές αναζητούν πιο έντονα ιστορίες που «λένε αλήθεια». Το κοινό θέλει να ψυχαγωγείται αλλά αναζητά και τον ουσιαστικό λόγο…
Πιστεύω ότι θέλει την ψυχαγωγία μέσα από κάτι με το οποίο μπορεί να ταυτιστεί. Μέσα από κάτι που μπορεί να έχει ζήσει, να έχει νιώσει.
Έχουμε ανάλογα σύγχρονα έργα;
Θεωρώ ότι έχουμε πολλά. Φυσικά η θεματολογία αλλάζει από χώρα σε χώρα. Δεν είναι ίδια η ανάγκη στη Βρετανία και την Ελλάδα. Κάποια έργα είναι πιο εξειδικευμένα, αλλά γενικότερα νομίζω ότι στην παγκόσμια δραματουργία υπάρχουν πάρα πολύ ωραία έργα που αφορούν τον άνθρωπο.
Έχετε διανύσει μια πολύ επιτυχημένη διαδρομή που συνδυάζει τηλεόραση, θέατρο, κινηματογράφο. Τι αναζητάτε πλέον στη δουλειά σας;
Θέλω να κρατιέμαι ζωντανή. Δηλαδή να κάνω δουλειές που με αναζωογονούν. Αναζητώ τη διαφορετικότητα, να μην βαλτώνω.
Τι σας έλκει περισσότερο σε ένα ρόλο, η πρόκληση, η ταύτιση, το άγνωστο;
Η πρόκληση και το άγνωστο πολύ περισσότερο από την ταύτιση.
Και περάσατε και στη σκηνοθεσία.
Ναι. Δεν είναι η πρώτη φορά φέτος. Η παράσταση «Πριν ανοίξουμε φτερά», που παρουσιάζεται στο Θέατρο Αριστοτέλειον από τις 19 Δεκεμβρίου, είναι η τρίτη μου σκηνοθεσία. Ήταν μια επιθυμία μου εδώ και κάποια χρόνια και κάποια στιγμή αποφάσισα να δοκιμάσω. Δεν έγινε κάτι φοβερό που μπήκα σε αυτό το χώρο· απλά ήταν κάτι που ήθελα, σαν δοκιμή. Δεν είναι ότι βαφτίστηκα σκηνοθέτης. Είμαι χαρούμενη που ανεβαίνει η παράσταση στη Θεσσαλονίκη, γιατί πρόκειται για μια δουλειά που έχω αγαπήσει πάρα πολύ, την έχω στην καρδιά μου και θέλω να δω πως θα την αποδεχθεί και πως θα ανταποκριθεί το θεατρόφιλο κοινό της πόλης σ’ αυτό το έργο.
Η σκηνοθεσία απελευθερώνει περισσότερο από την υποκριτική;
Όχι, δεν απελευθερώνει γιατί έχει μια διαφορετική διαδικασία και μια διαφορετικού τύπου ευθύνη. Αλλά είναι πιο συνολική. Δηλαδή βλέπεις τα πράγματα πιο σφαιρικά. Βλέπεις όλη την «κουζίνα». Καταλαβαίνεις βέβαια περισσότερα για την υποκριτική μπαίνοντας στη σκηνοθεσία.
Μαθαίνειςπολλά περισσότερα για τους ηθοποιούς και για τον εαυτό σου.
Το ταλέντο ή ο χαρακτήρας καθορίζουν τελικά την πορεία και την διάρκεια;
Δεν πιστεύω ότι είναι ένα πράγμα. Το ταλέντο μόνο του είναι τελείως ανεπαρκές, ίσως το πιο αδύναμο στοιχείο. Το ταλέντο πρέπει να συνοδεύεται από χαρακτήρα, δύναμη, σταθερότητα, επαγγελματισμό και θέληση, όλα μαζί. Ένα ταλέντο μόνο του, που μένει αδούλευτο, πιθανότατα δεν θα προχωρήσει.
Ποια είναι η μεγαλύτερη αλήθεια που μάθατε όλα αυτά τα χρόνια δουλεύοντας με ανθρώπους και συναισθήματα;
Είναι πολύ μεγάλη κουβέντα το να βρω και να ξεχωρίσω μία μόνο αλήθεια. Αλλά σίγουρα σε κάθε δουλειά εκπαιδεύομαι λίγο παραπάνω, και ψυχικά και ως άνθρωπος.
Υπάρχει μια φράση ή μια αξία που σας συνοδεύει σταθερά στην επαγγελματική σας διαδρομή;
Ο επαγγελματισμός είναι για μένα η απόλυτη αξία στη δουλειά, αφού μιλάμε για τη δουλειά.
Αν μπορούσατε να μιλήσετε με τον 20χρονο εαυτό σας τι θα του λέγατε;
Να μην ανησυχεί τόσο πολύ. Να μην τρελαίνεται τόσο πολύ. Ότι τα πράγματα δεν έχουν και τόση σημασία τελικά. Όχι μόνο στη δουλειά, γενικά.
Η ζωή εκτός θεάτρου πώς κυλάει;
Τον τελευταίο καιρό είναι πολύ δύσκολα, γιατί οι ώρες δουλειάς είναι πάρα πολλές και ουσιαστικά δεν υπάρχει ζωή, ελεύθερος χρόνος. Αλλά όταν αυτό σταματάει, όπως όλοι οι άνθρωποι, ασχολούμαι με τα παιδιά και την οικογένειά μου.
Μάνα εφήβων. Πώς το βιώνετε; Έχετε τα κλασικά άγχη;
Ναι, φυσικά. Βλέποντας τον κόσμο που μεγαλώνουν τα παιδιά μου, δεν τρελαίνομαι απ’ τη χαρά μου και όπως όλοι οι γονείς, έχω τα κλασικά άγχη. Με ενδιαφέρει πρώτα απ’ όλα να είναι καλά στην υγεία τους και όλα τα άλλα θα βρεθούν. Αυτή είναι η μεγαλύτερη αγωνία μου. Όλα τα άλλα γίνονται.
Είστε λίγο «Θεσσαλονικιά» λόγω του συζύγου, Φάνη Μουρατίδη;
Ναι, τώρα πια είμαι, αλλά έχω γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη εξ αντανακλάσεως. Δούλευε ο πατέρας μου στη Θεσσαλονίκη για ένα διάστημα, είχε έρθει η μητέρα μου να τον επισκεφτεί και έτυχε να γεννηθώ στη Θεσσαλονίκη. Μ’ αρέσουν πάρα πολλά σημεία στην πόλη, κυρίως το κέντρο και η παραλία.
Φέτος σας βρίσκουμε τηλεοπτικά στο σήριαλ της ΕΡΤ1 «Το Παιδί», που όπως διάβασα συγκαταλέγεται στις δέκα καλύτερες τηλεοπτικές σειρές στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, στο πλαίσιο των NEM Zagreb Awards 2025.
Είναι μια δουλειά που όλοι την ευχαριστιόμαστε. Όταν άκουσα στην αρχή τον σκηνοθέτη μας, τον Στέφανο Μπλάτσο, να μου την περιγράφει, είπα «μα, τρελάθηκε; Πώς θα λειτουργήσει όλο αυτό;» Και τελικά, γίνεται. Και εκεί αποδεικνύεται ότι όταν ένας άνθρωπος έχει όραμα και θέληση και μπορεί να παρασύρει κι άλλους ανθρώπους στο όραμά του, τότε τα πράγματα γίνονται, όσο δύσκολα κι αν είναι.
Κάποια άλλα σχέδια υπάρχουν;
Το σχέδιο είναι να κοιμηθώ κάποια μέρα (γέλια). Προς το παρόν είμαι σ’ αυτές τις δουλειές. Παράπονο δεν έχω!
Info
-
Radio City Theatre: Βασ. Όλγας 11 & Παρασκευοπούλου 9, τηλ. 2313 254500.
-
Πρεμιέρα: 05/12 στις 21:00.
-
Παραστάσεις: Έως τις 11/01/26, κάθε Παρασκευή στις 21:00, Σάββατο και Κυριακή στις 18:00 και στις 21:00.
-
Προπώληση: more.com και στο ταμείο του Radio City
Ταυτότητα της παράστασης
Σκηνοθεσία – Μετάφραση – Μουσική Επιμέλεια: Γιάννης Μπέζος
Ερμηνεύουν: Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους, Λαέρτης Μαλκότσης, Έλενα Χαραλαμπούδη
Σκηνικά: Γιώργος Γαβαλάς
Ενδυματολόγος: Νινέτα Ζαχαροπούλου
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Στελίνα Καρασαββίδου
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
