Τον ολοκληρωμένο απολογισμό της δράσης του για τη χρονική περίοδο 2023 – 2026 παρουσίασε σήμερα, Τετάρτη, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (ΑΜΘ). Στη διάρκεια της παρουσίασης, που έγινε στην αίθουσα «Μανόλης Ανδρόνικος» του ΑΜΘ παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, παρουσιάστηκαν τα έργα, οι στρατηγικές προτεραιότητες, οι διαρθρωτικές μεταβολές, καθώς και ο αναπτυξιακός και κοινωνικός αντίκτυπος του μουσείου.
Όπως αναφέρθηκε αρχικά, η θεσμική μετάβαση του ΑΜΘ σε ΝΠΔΔ και η συγκρότηση σε σώμα του ΔΣ στις 26 Απριλίου 2023 σηματοδότησαν την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου που εισήγαγε ο ν. 5021/2023, εγκαινιάζοντας μια νέα περίοδο διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας για το Μουσείο. Ως ΝΠΔΔ, το ΑΜΘ ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις του νέου θεσμικού περιβάλλοντος, ενισχύοντας την οργανωτική του συγκρότηση, τη λειτουργική του αποτελεσματικότητα και τη διαχειριστική του επάρκεια. Παράλληλα, η αυτοτέλεια αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στην ενδυνάμωση του κύριου ρόλου του.
Στη συνέχεια, η γενική διευθύντρια του ΑΜΘ Αναστασία Γκαδόλου, παρουσίασε αναλυτικά το έργο που παρήχθη τα τρία τελευταία χρόνια. Όπως επισημάνθηκε, την περίοδο 2023 – 2026 υλοποιήθηκαν 72 έργα που κατανέμονται σε 13 δράσεις και υπηρετούν την επίτευξη έξι στόχων του τριετούς σχεδίου δράσης του υπουργείου Πολιτισμού. Αναλυτικά ο απολογισμός της τριετίας:
- Ενίσχυση της πολιτιστικής και δημιουργικής οικονομίας ως βασικού πυλώνα ανάπτυξης: Αναδείχθηκαν παρεμβάσεις που ενίσχυσαν τα έσοδα, τη λειτουργική αποδοτικότητα και τις υπηρεσίες προς το κοινό, όπως η εφαρμογή και υποστήριξη του νέου, δικού του πλέον εισιτηρίου, η ανανέωση και ο εκσυγχρονισμός του πωλητηρίου, η ένταξη του έργου «Νέες Ψηφιακές Υποδομές» και η ανάπτυξη δράσεων εκδοτικής και πολιτιστικής παραγωγής και φιλαναγνωσίας.
- Συμβολή του ΑΜΘ στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας και της χώρας: Παρουσιάστηκαν συνέργειες που συνδέουν την πολιτιστική εμπειρία με την τοπική ανάπτυξη, τον τουρισμό, την εκπαίδευση και την κοινωνική συνοχή, όπως η ένταξη του Μουσείου στην Πολιτιστική Διαδρομή του Συμβουλίου της Ευρώπης Iter Vitis, η συνεργασία με πλήθος φορέων, η συμμετοχή σε μεγάλο αριθμό ερευνητικών έργων και η προετοιμασία/υποβολή πρότασης πολιτιστικής διαδρομής για τη λατρεία του Διονύσου (Interreg Ελλάδα-Βουλγαρία).
- Βελτιωμένη πρόσβαση σε πολιτιστικές δραστηριότητες: Το ΑΜΘ ανέπτυξε πλέγμα δράσεων συμπερίληψης και υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, με εμβληματικές πρωτοβουλίες όπως η έκθεση «Μία Αρχαιολογία της Αναπηρίας», η υποστήριξη του πρωτοποριακού έργου «Sign-Guide» για αυτόματη ξενάγηση στη νοηματική, έργο το οποίο είχε ήδη ξεκινήσει από το 2020, η συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου ALZHEIMER, η συμμετοχή στη Β’ πιλοτική φάση της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης, καθώς και η ολοκλήρωση της διαμόρφωσης της αίθουσας Γ των περιοδικών εκθέσεων σε χώρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δημιουργικών εργαστηρίων με έμφαση στη συμπερίληψη, μέσω δωρεάς του Ιδρύματος Παπαγεωργίου στον Σύλλογο Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.
- Διακρατικές-διασυνοριακές συνεργασίες στην πολιτιστική κληρονομιά και τον πολιτισμό – Ανάδειξη του ΑΜΘ ως εθνικού και διεθνούς πόλου: Παρουσιάστηκε η συστηματική ενίσχυση του ήδη διαμορφωμένου διεθνούς αποτυπώματος του ΑΜΘ μέσω εκθέσεων, συνεδρίων, δικτύων και ερευνητικών συμπράξεων, με δράσεις όπως η διοργάνωση Summer School, η συμμετοχή σε διεθνείς αρχαιολογικές εκθέσεις, η διοργάνωση διεθνών συνεδρίων, η συμμετοχή σε διεθνή δίκτυα (NEMO, AIA), οι ερευνητικές συνεργασίες, η υποδοχή φοιτητών αλλοδαπών πανεπιστημίων/φορέων για πρακτική άσκηση και η συμμετοχή στο Erasmus Mundus CLE.
- Προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, και σε συνδυασμό με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία: Αναδείχθηκε το εύρος του επιστημονικού, εκθεσιακού, ερευνητικού και καλλιτεχνικού έργου του Μουσείου, με την αξιοποίηση ψηφιακής τεχνολογίας για την αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκθέσεων και εκθεσιακών δράσεων, τις βελτιωτικές εργασίες στις μόνιμες εκθέσεις, τις συνέργειες στο πλαίσιο της ενίσχυσης της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας, και την ενίσχυση του ερευνητικού έργου μέσω αρχαιομετρικών ερευνών και εξειδικευμένων αναλύσεων.
- Εξορθολογισμός και εκσυγχρονισμός δομών και λειτουργίας – Προώθηση ψηφιακού μετασχηματισμού: Υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις ενίσχυσης και ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού, ενισχύθηκε η διοικητική και οικονομική οργάνωση του συνόλου του αρχαιολογικού του έργου, δρομολογήθηκαν διαγωνιστικές διαδικασίες για την ανάθεση μελετών που αφορούν στην ενεργειακή αναβάθμιση του Μουσείου βάσει εγκεκριμένων τεχνικών προδιαγραφών και προχώρησε ο σχεδιασμός και η ωρίμανση του έργου αναβάθμισης του περιβάλλοντος χώρου του Μουσείου.
Λ. Μενδώνη: Σωστή η πολιτική μας επιλογή
«Ο απολογισμός της τριετίας 2023–2026 του ΑΜΘ επιβεβαιώνει με τον πιο σαφή τρόπο την ορθότητα και τη σημασία της πολιτικής επιλογής να μετατραπούν τα μεγάλα μουσεία της χώρας σε ΝΠΔΔ. Τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν σήμερα είναι εντυπωσιακά τόσο σε αριθμό όσο και σε ποιότητα και αποδεικνύουν ότι όταν ένας μεγάλος πολιτιστικός οργανισμός αποκτά μεγαλύτερη διοικητική ευελιξία και δυνατότητα στρατηγικού σχεδιασμού, μπορεί να αναπτύσσει ακόμη πιο δυναμικά τον ρόλο του προς όφελος της κοινωνίας», ανέφερε από την πλευρά της στον χαιρετισμό που απεύθυνε η κ. Μενδώνη.
Η ίδια επισήμανε ότι η μετατροπή των μεγάλων μουσείων σε ΝΠΔΔ δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ιδιωτικοποίηση. Αντίθετα, πρόκειται για δημόσιους οργανισμούς που λειτουργούν με διαφάνεια και μέσα στο θεσμικό πλαίσιο του κράτους, αλλά με μεγαλύτερη αυτονομία, ταχύτερες διαδικασίες και δυνατότητα να αξιοποιούν αποτελεσματικότερα τους πόρους και τις συνεργασίες τους. «Αυτή η θεσμική αλλαγή επιτρέπει στα μουσεία να ξεφεύγουν από τις αγκυλώσεις της γραφειοκρατίας και να λειτουργούν ως σύγχρονοι, πολυδύναμοι πολιτιστικοί οργανισμοί που συνδέονται καθημερινά με την κοινωνία, την εκπαίδευση, την έρευνα και την ανάπτυξη», σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού.
