Του Νίκου Φωτόπουλου
Το διπλό φονικό μέσα στις φυλακές, που συγκλόνισε πριν από 15 μέρες το σωφρονιστικό κατάστημα της Νιγρίτας Σερρών, δεν αντιμετωπίζεται πλέον από τους εργαζόμενους ως ένα «μεμονωμένο περιστατικό». Για όσους περνούν καθημερινά τις βαριές πύλες της φυλακής, η αιματηρή συμπλοκή ήταν απλώς η στιγμή, που μια κατάσταση διαρκούς πίεσης και συνθηκών διαβίωσης ξέφυγε από τα όρια.
Πίσω από τα τείχη του δεύτερου μεγαλύτερου σωφρονιστικού καταστήματος της χώρας, μετά τον Κορυδαλλό, η καθημερινότητα μοιάζει πολύ καιρό τώρα με πεδίο διαρκούς επιφυλακής. Υπερπληθυσμός κρατουμένων, σημαντικές ελλείψεις προσωπικού, ασταμάτητες μεταγωγές, εξαντλητικά ωράρια και αυξημένη ένταση συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό, το οποίο, όπως προειδοποιούν οι εξωτερικοί φρουροί του σωφρονιστικού καταστήματος Νιγρίτας, κινδυνεύει να οδηγήσει σε νέα τραγωδία.
Η συμπλοκή
Η έκρηξη βίας της 3ης Μαΐου ήρθε να επιβεβαιώσει με τον πιο σκληρό τρόπο τους φόβους τους. Όπως έγινε γνωστό, τουλάχιστον 13 κρατούμενοι αναμίχθηκαν στην άγρια συμπλοκή, που ξέσπασε στο χώρο των πειθαρχικών κελιών. Οι συγκρούσεις ήταν τόσο σφοδρές, ώστε φέρονται να έσπασαν ακόμη και λουκέτα από πόρτες για να επιτεθούν ο ένας στον άλλο. Δύο κρατούμενοι, υπήκοοι Αλγερίας και Ιράκ, έχασαν τη ζωή τους. Ο ένας έπεσε νεκρός μέσα στη φυλακή, ενώ ο δεύτερος κατέληξε κατά τη διακομιδή του στο νοσοκομείο.
Για τους εργαζόμενους στις φυλακές, όμως, το πρόβλημα δεν ξεκίνησε εκείνη τη μέρα…
Στα όρια αντοχής
Η πρόεδρος της Ένωσης Υπαλλήλων Εξωτερικής Φρουράς του Καταστήματος Κράτησης Νιγρίτας, Ειρήνη Μουρλίδου, μίλησε στη «Θ» και περιγράφει μια δομή που λειτουργεί καθημερινά στα όρια των αντοχών της!
Το σωφρονιστικό κατάστημα, όπως αναφέρει, σχεδιάστηκε για να «φιλοξενεί» ως 600 κρατούμενους, ωστόσο, σήμερα διαμένουν εντός αυτού 855!
«Όπως καταλαβαίνετε, η κατάσταση λειτουργεί οριακά», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια καθημερινότητα στην οποία η πίεση αυξάνεται συνεχώς.
Το μεγαλύτερο βάρος για του εξωτερικούς φρουρούς πέφτει στις μεταγωγές. Νοσοκομεία, ψυχιατρικές κλινικές, δικαστήρια, έκτακτες μετακινήσεις και φυλάξεις κρατουμένων εκτός φυλακής, απορροφούν σχεδόν το σύνολο των διαθέσιμων δυνάμεων, που καλύπτει τρεις βάρδιες το 24ωρο. Ωστόσο, τις 96 οργανικές θέσεις εξωτερικής φρουράς καλύπτουν σήμερα μόλις 73 άτομα, ενώ σύμφωνα με τους ίδιους, περίπου το 80% του προσωπικού απασχολείται καθημερινά σχεδόν αποκλειστικά με μεταγωγές.
Μάχη με το χρόνο
Το αποτέλεσμα, όπως περιγράφουν, είναι εξαντλητικά ωράρια και μια διαρκής μάχη με τον χρόνο. Υπάλληλοι, που ξεκινούν από το πρωί για δικαστικές μεταγωγές, επιστρέφουν αργά το απόγευμα και καλούνται αμέσως μετά να συνεχίσουν κανονικά τη βάρδια τους! Όπως περιγράφουν στη «Θ», πρόσφατα υπήρξε περίπτωση μεταγωγής που διήρκεσε ως τις 6:30 το απόγευμα, με τους ίδιους ανθρώπους να παραμένουν στη συνέχεια σε υπηρεσία.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανησυχία για ζητήματα ασφαλείας μεγαλώνει καθημερινά. Πριν από πέντε μήνες είχε σημειωθεί απόδραση, ενώ αποτράπηκαν και δύο απόπειρες χάρη στην άμεση αντίδραση των υπαλλήλων. Όπως σημειώνει η πρόεδρος των εξωτερικών φρουρών, Ειρήνη Μουρλίδου, το προσωπικό βρίσκεται καθημερινά στα όρια της σωματικής και ψυχολογικής εξουθένωσης, προσπαθώντας να κρατήσει όρθια μια δομή που πιέζεται όλο και περισσότερο.
«Η ασφάλεια δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους τύχης», μας εξηγεί, τονίζοντας ότι σωφρονιστικοί υπάλληλοι και εξωτερική φρουρά αποτελούν μια ενιαία «αλυσίδα», όπου κάθε κρίκος είναι απαραίτητος για να αποτραπεί μια νέα έκρηξη βίας ή μια απόδραση.
Φυσικά οι άνθρωποι πριν μιλήσουν στη «Θ» έχουν κινηθεί υπηρεσιακά, χωρίς, όμως, αποτέλεσμα, τόσο για την κάλυψη των οργανικών θέσεων, όσο και το «καυτό» του υπερπληθυσμού κρατουμένων. Συγκεκριμένα, η Ένωση Υπαλλήλων Εξωτερικής Φρουράς υποστηρίζει πως έχει ήδη αποστείλει επανειλημμένα έγγραφα προς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και τον εισαγγελέα φυλακών, προειδοποιώντας για την κατάσταση. Οι σχετικές αναφορές, σύμφωνα με τους εργαζόμενους, είχαν σταλεί ήδη από τις 30 Απριλίου, αρκετές ημέρες πριν από την αιματηρή συμπλοκή.
Αυξήθηκαν κατακόρυφα οι κρατούμενοι
Οι εξωτερικοί φρουροί αποδίδουν μέρος της σημερινής ασφυκτικής εικόνας στις φυλακές Νιγρίτας και στις αλλαγές που επέφεραν οι «αλλαγές Φλωρίδη» στο νέο Ποινικό Κώδικα, επισημαίνοντας ότι με την αυστηροποίηση των ποινών, πλέον εκτίουν ποινές ακόμη και άτομα με καταδίκες λίγων μηνών. Αυτό, όπως λένε, αύξησε κατακόρυφα τον αριθμό των κρατουμένων μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη ενίσχυση σε προσωπικό και υποδομές.
«Κοντά σε ισοβίτες και βαρυποινίτες έχουμε ανθρώπους που μπορεί να έχουν φυλακιστεί για 4 ή 6 μήνες».
Στην τελευταία τους παρέμβαση προς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη όπου ανήκουν, οι εξωτερικοί φρουροί ζητούν άμεσα μέτρα αποσυμφόρησης, ενίσχυση του προσωπικού και ουσιαστική θωράκιση της ασφάλειας μέσα και έξω από το κατάστημα κράτησης της Νιγρίτας. Προειδοποιούν ότι η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον με τις υπάρχουσες συνθήκες.
Κι όσο οι αριθμοί των κρατουμένων αυξάνονται και οι βάρδιες εξαντλούνται, τόσο μεγαλώνει ο φόβος πως το επόμενο σοβαρό περιστατικό δεν θα αργήσει να έρθει.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
