Σημαντικές ανατροπές στο ισχύον πλαίσιο που διέπει τα διπλώματα οδήγησης βρίσκονται προ των πυλών, με συγκεκριμένες κατηγορίες οδηγών να καλούνται να επιδείξουν αυξημένη εγρήγορση. Οι αλλαγές εντάσσονται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική, που θέτει ως κεντρικό στόχο τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.
Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί προωθούν ένα πλέγμα παρεμβάσεων, το οποίο περιλαμβάνει αυστηρότερους κανόνες και κυρώσεις, πιο εντατική και στοχευμένη αστυνόμευση, αλλά και την αναθεώρηση της ίδιας της βάσης της οδηγικής δραστηριότητας: του διπλώματος οδήγησης. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ήδη εγκριθεί ρυθμίσεις που τροποποιούν το υφιστάμενο σύστημα, αλλάζοντας δεδομένα που ίσχυαν επί δεκαετίες.
Μέρος των νέων προβλέψεων εφαρμόζεται ήδη, ενώ άλλες βρίσκονται σε στάδιο διαβούλευσης ή προκαλούν έντονο δημόσιο διάλογο και στη χώρα μας, καθώς αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα χιλιάδες οδηγούς.
Αρχικά, η νομοθεσία ορίζει ανανέωση στο δίπλωμα οδήγησης υπό τη μορφής κάρτας και ουσιαστικά την εξάλειψη του χάρτινου διπλώματος, όπως το γνωρίζουμε. Πιο συγκεκριμένα, όλες οι νέου τύπου ερασιτεχνικές άδειες οδήγησης (ΑΜ, Α1, Α2, Α, Β, Β1 και ΒΕ) πρέπει να ανανεώνονται ανά 15ετία, ενώ, τα παλιά χάρτινα διπλώματα δεν φέρουν κάποια τέτοια σύσταση, ωστόσο προβλέπεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση πως πρέπει να αντικατασταθούν υποχρεωτικά μέχρι τις 19 Ιανουαρίου 2033.
Η Οδηγία 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, θέσπισε επίσης την καθιέρωση ενός ενιαίου πανευρωπαϊκού μοντέλου αδειών οδήγησης, όπου οι άδειες οδήγησης εκδίδονται σε μορφή πλαστικής κάρτας από τις 19 Ιανουαρίου 2013.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οι νέοι οδηγοί στην χώρα που απέκτησαν για πρώτη φορά δίπλωμα μετά τον Ιανουάριο του 2013, όταν δηλαδή ήταν 18 ετών, και το δίπλωμα έχει την μορφή κάρτας, θα πρέπει να προχωρήσουν σε ανανέωση της άδειάς τους το 2028, όταν θα συμπληρώσουν το 33ο έτος της ηλικίας τους. Αρά, όσοι το 2028 κλείσουν τα 33α τους έτη, θα πρέπει να προχωρήσουν σε ανανέωση του διπλώματος τους, αν θέλουν να θεωρούνται νόμιμοι στον δρόμο, όπως μεταδίδει το Car & Motor.
Και μπορεί οι 30ηδες να αποτελούν μία από τις κατηγορίες οδηγών που καλούνται να αρχίσουν να σκέφτονται την «επόμενη ημέρα», ωστόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση συζητούνται σαρωτικές αλλαγές και για τους νέους οδηγούς.
Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ενδεχόμενο που έχει ήδη θέσει δημόσια ο Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών, κ. Κυρανάκης, ο οποίος έχει αναφερθεί στη δυνατότητα υιοθέτησης ενός νέου συστήματος μετεκπαίδευσης για τους νέους οδηγούς.
Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, η εκπαίδευση δεν θα ολοκληρώνεται με την απόκτηση του διπλώματος, αλλά θα συνεχίζει να συνοδεύει τους νέους οδηγούς και στα πρώτα στάδια της οδηγικής τους εμπειρίας.
Ο αναπληρωτής υπουργός δήλωσε πρόσφατα ότι τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι οδηγοί 18 έως 23 ετών ευθύνονται για το μεγαλύτερο ποσοστό των τροχαίων και για αυτό συζητάται η παρακολούθηση και η επιτήρηση της οδήγησής τους στα πρώτα χρόνια κατοχής του διπλώματος, με στόχο να ενισχυθούν οι δεξιότητές τους και να υιοθετήσουν ασφαλή οδηγική συμπεριφορά ,πριν τελικά αποκτήσουν πλήρη αυτονομία στον δρόμο.
Σημειώνεται ότι παρόμοια μέτρα εφαρμόζονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, όπου οι νέοι οδηγοί υποχρεούνται να περάσουν από δοκιμαστική περίοδο διάρκειας δύο ετών.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι στη χώρα μας, όπως και σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η απόκτηση διπλώματος οδήγησης επιτρέπεται από την ηλικία των 17 ετών, υπό την προϋπόθεση τήρησης συγκεκριμένων περιορισμών.
Οι 17χρονοι μπορούν να λάβουν προσωρινή άδεια οδήγησης, υπό την προϋπόθεση ότι κινούνται αποκλειστικά εντός της Περιφέρειάς τους και με τη συνοδεία ενήλικα άνω των 25 ετών, ο οποίος κατέχει δίπλωμα για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Επιπλέον, το όχημα πρέπει να φέρει στο πίσω παρμπρίζ το χαρακτηριστικό σήμα «Σ», το οποίο προειδοποιεί ότι στο τιμόνι βρίσκεται ανήλικος οδηγός. Μετά τη συμπλήρωση των 18 ετών, η οδήγηση επιτρέπεται χωρίς συνοδό σε όλη την ελληνική επικράτεια.