Μια κρίσιμη καμπή σημειώθηκε χθες στην ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς, μιάμιση ώρα πριν εκπνεύσει το τελεσίγραφο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ανακοινώθηκε η συμφωνία για κατάπαυση πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων. Η εκεχειρία συνοδεύεται από προϋπόθεση για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ζωτικής σημασίας για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Το Ιράν χαρακτήρισε τη συμφωνία «μεγάλη νίκη», υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη ανάγκασε τις ΗΠΑ να αποδεχτούν το σχέδιο των 10 σημείων, όπως ανακοίνωσε το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Παράλληλα, ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ επιβεβαίωσε την εφαρμογή της εκεχειρίας «παντού», περιλαμβανομένου του Λιβάνου, και τόνισε τον ρόλο του Πακιστάν στη διαμεσολάβηση.
Διεθνείς αντιδράσεις και διπλωματικές προσπάθειες
Η Ευρωπαϊκή Ένωση χαιρέτισε τη συμφωνία, ευχαριστώντας ιδιαίτερα το Πακιστάν για τη μεσολάβησή του. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι η εκεχειρία προσφέρει «απαραίτητη αποκλιμάκωση» και πρέπει να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για μια διαρκή λύση. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ένα βήμα πίσω από το χείλος του γκρεμού» και τόνισε τη σημασία της επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαιρέτισε την εκεχειρία, επικρίνοντας ωστόσο τις ΗΠΑ χωρίς να τις κατονομάσει, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες καταδίκασε τη συνεχιζόμενη στρατιωτική δράση του Ισραήλ στον Λίβανο.
Η Τουρκία κάλεσε όλες τις πλευρές να τηρήσουν τη συμφωνία, ενώ η Αίγυπτος χαρακτήρισε την εκεχειρία «κρίσιμης σημασίας ευκαιρία για διαπραγματεύσεις», εκφράζοντας τη βούλησή της να υποστηρίξει τις προσπάθειες μαζί με Πακιστάν και Τουρκία.
Η Γερμανία και η Βρετανία υπογράμμισαν την ανάγκη μετατροπής της προσωρινής εκεχειρίας σε μακροχρόνια συμφωνία, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ τόνισαν τη σημασία προστασίας των αμάχων και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μεταβαίνει στην περιοχή για να διασφαλίσει την τήρηση της εκεχειρίας.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε την παύση πυρός «εξαιρετικά θετική» και επανέλαβε την επιθυμία του να συμπεριληφθεί και ο Λίβανος στην εκεχειρία, ενώ η Γαλλία οργανώνει αποστολή για την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Το Ισραήλ, από την άλλη πλευρά, διατύπωσε έντονες αντιρρήσεις, με τον επικεφαλής της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ να χαρακτηρίζει τη συμφωνία «πολιτική καταστροφή» και να κατηγορεί τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για αποτυχία επίτευξης στρατηγικών στόχων.
Οικονομικές συνέπειες
Οι αγορές αντέδρασαν θετικά στην εκεχειρία: οι μετοχές ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών όπως η Air France, η Lufthansa, η easyJet και η Wizz Air κατέγραψαν σημαντική άνοδο, ενώ ο πανευρωπαϊκός δείκτης STOXX 600 σημείωσε άνοδο 3,6%. Η πτώση των τιμών πετρελαίου οδήγησε σε εκτιμώμερη μείωση της τιμής της βενζίνης σε ορισμένες χώρες.
Η Maersk παραμένει επιφυλακτική όσον αφορά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι η εκεχειρία δεν παρέχει ακόμα πλήρη ασφάλεια για την επαναφορά των κανονικών δραστηριοτήτων.
Κινεζική υποστήριξη
Η Κίνα χαιρέτισε επίσης τη συμφωνία, τονίζοντας ότι έχει καταβάλει τις δικές της προσπάθειες για τη διασφάλιση μιας ειρήνης με διάρκεια στη Μέση Ανατολή.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ ΜΠΕ
