Η εύθραυστη ισορροπία στη Μέση Ανατολή δοκιμάζεται εκ νέου, καθώς οι διπλωματικές διεργασίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν σκοντάφτουν σε θεμελιώδεις διαφωνίες. Στο επίκεντρο βρίσκεται πρόταση της Τεχεράνης που επιχειρεί να αποσυνδέσει δύο ζητήματα που θεωρούνται αλληλένδετα: την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στο σχέδιο που διαβιβάστηκε στην Ουάσινγκτον, το οποίο προβλέπει την επαναλειτουργία της κομβικής θαλάσσιας διόδου, αφήνοντας όμως για μεταγενέστερο στάδιο τη συζήτηση για τον εμπλουτισμό ουρανίου και τα αποθέματα που συνδέονται με στρατιωτικές δυνατότητες. Κατά τη διάρκεια σύσκεψης με αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να κατέστησε σαφές ότι μια τέτοια προσέγγιση δεν ανταποκρίνεται στις προτεραιότητες των ΗΠΑ.
Το πυρηνικό πρόγραμμα
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η αποδοχή της πρότασης θα αφαιρούσε από την Ουάσινγκτον ένα κρίσιμο διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, σε μια περίοδο όπου η πίεση προς την Τεχεράνη θεωρείται βασικό εργαλείο. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με σημερινή ενημέρωση, ο πρόεδρος εμφανίζεται δυσαρεστημένος, καθώς η ιρανική πρωτοβουλία δεν αγγίζει τον πυρήνα του ζητήματος: το πυρηνικό πρόγραμμα.
Το μήνυμα της αμερικανικής πλευράς διατυπώθηκε με σαφήνεια και από τη βοηθό εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, Ολίβια Ουέιλς, η οποία υπογράμμισε: «Πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές συζητήσεις και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαπραγματεύονται μέσω του Τύπου. Όπως έχει δηλώσει ο Πρόεδρος, οι ΗΠΑ κρατούν τα χαρτιά και θα προχωρήσουν μόνο σε συμφωνία που εξυπηρετεί τους Αμερικανούς πολίτες, χωρίς ποτέ να επιτρέψουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
Παράλληλα, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο υιοθετεί υψηλούς τόνους, αναδεικνύοντας τη στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ. Σε συνέντευξή του, χαρακτήρισε τον αποκλεισμό τους «οικονομικό πυρηνικό όπλο», επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία –μέσω της οποίας διακινείται περίπου το 20% των εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου– αποτελεί μοχλό πίεσης με παγκόσμιες συνέπειες. «Τα Στενά του Ορμούζ είναι βασικά το ισοδύναμο οικονομικού πυρηνικού όπλου που προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν εναντίον του κόσμου, και καυχιούνται γι’ αυτό», ανέφερε, προειδοποιώντας ότι μια ενδεχόμενη πυρηνική ενίσχυση του Ιράν θα του επέτρεπε να «κρατούσε όλη την περιφέρεια όμηρο».
Η Τεχεράνη απορρίπτει τις κατηγορίες για πυρηνικό οπλοστάσιο
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, συνεχίζει να απορρίπτει διαχρονικά τις κατηγορίες περί επιδίωξης πυρηνικού οπλοστασίου, επιμένοντας στον ειρηνικό χαρακτήρα του προγράμματός της. Ωστόσο, το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση.
Από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιχειρήσεων πριν από περίπου δύο μήνες, το Ιράν έχει προχωρήσει σε de facto αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, διαταράσσοντας σοβαρά τις διεθνείς ροές ενέργειας και προκαλώντας απότομη άνοδο των τιμών. Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν με την επιβολή αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, επιδιώκοντας να περιορίσουν δραστικά τα έσοδα από τις εξαγωγές αργού πετρελαίου.
Παρότι έχει συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός έπειτα από 40 ημέρες εχθροπραξιών, το διπλωματικό πεδίο παραμένει ουσιαστικά παγωμένο. Οι συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών, που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν η μία την άλλη ως στρατηγικούς αντιπάλους, δείχνουν να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, ενισχύοντας την αβεβαιότητα για την εξέλιξη της κρίσης και τις επιπτώσεις της στη διεθνή ασφάλεια και οικονομία.
Ο ΥΠΕΞ του Ιράν Αραγτσί χαιρετίζει την «υποστήριξη» της Ρωσίας στη «διπλωματία»
Στο μεταξύ ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί εξήρε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα τη διμερή σχέση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν με τη Ρωσική Ομοσπονδία και χαιρέτισε την «υποστήριξη στη διπλωματία» από πλευράς της Μόσχας και την «αλληλεγγύη» της.
Ακόμη, έκρινε μέσω X ότι «τα πρόσφατα γεγονότα» έδειξαν «το βάθος και τη δύναμη της στρατηγικής εταιρικής σχέσης» των δυο πλευρών. Έκανε τα σχόλια αυτά μετά τις συναντήσεις του με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τον ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ χθες : «Η Ρωσία έχει προσφερθεί να μεσολαβήσει για να αποκατασταθεί η ειρήνη στη Μέση Ανατολή, μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, τον οποίο καταδίκασε. Ακόμη, η Μόσχα έχει προτείνει να αποθηκεύσει το ουράνιο που έχει εμπλουτιστεί σε υψηλό βαθμό, στο πλαίσιο διευθέτησης για να επιλυθεί η διένεξη όσον αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οι ΗΠΑ όμως απορρίπτουν την ιδέα».
Pleased to engage with Russia at the highest level as the region is in major flux.
Recent events have evidenced the depth and strength of our strategic partnership. As our relationship continues to grow, we are grateful for solidarity and welcome Russia’s support for diplomacy. pic.twitter.com/I1VyDSfxET
— Seyed Abbas Araghchi (@araghchi) April 28, 2026
Με πληροφορίες από dimokratia.gr & ΑΠΕ/ΜΠΕ
