Της Χιονίας Βλάχου – Μπλιάτκα
Η βράβευση της Νάνας Μούσχουρη με τη Victoire d’Honneur στα Victoires de la Musique (τα αποκαλούμενα «γαλλικά Grammy») ήταν η στιγμή που έδειξε σε όλους τι σημαίνει διάρκεια. Στη La Seine Musicale, ο Νίκος Αλιάγας εμφανίστηκε ξαφνικά για να της παραδώσει το τιμητικό βραβείο, ανοίγοντας με τη φράση: «Δεν θα μιλήσω για αριθμούς απόψε. Τους έχεις νικήσει όλους».
Πίσω από τη διεθνή της λάμψη, η αφετηρία της είναι η Ελλάδα. Η Ιωάννα Μούσχουρη γεννήθηκε στα Χανιά της Κρήτης το 1934 και μετακόμισε παιδί στην Αθήνα, όπου οι γονείς της, εργαζόμενοι σε κινηματογράφο, στήριξαν όσο μπορούσαν το ταλέντο της. Στο Ωδείο Αθηνών μπήκε για να υπηρετήσει την κλασική μουσική, όμως σύντομα την κέρδισε και η τζαζ: μια επιλογή που κάποτε της στοίχισε ακόμη και τις εξετάσεις της, αλλά τελικά της χάρισε εκείνο το ξεχωριστό χρώμα που την έκανε αναγνωρίσιμη από την πρώτη φράση.
Η διαδρομή άνοιξε προς την Ευρώπη με το «The White Rose of Athens», που ηχογραφήθηκε πρώτα στα γερμανικά ως «Weiße Rosen aus Athen» και έγινε το διαβατήριό της. Το κομμάτι βασίστηκε στο «Σαν σφυρίξεις τρεις φορές» (στίχοι Νίκος Γκάτσος, μουσική Μάνος Χατζιδάκις) και ο πρώτος δίσκος της πούλησε πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Το 1963 εμφανίστηκε στη Eurovision εκπροσωπώντας το Λουξεμβούργο.
Η πορεία της υπήρξε μοναδική: περίπου 450 άλμπουμ σε τουλάχιστον 13 γλώσσες, τηλεοπτική παρουσία που την έκανε αναγνωρίσιμη, αλλά και δημόσια δράση ως πρέσβειρα καλής θέλησης της UNICEF και ευρωβουλευτής της Ελλάδας (1994–1999).
Στη Γαλλία δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ ως «επισκέπτρια». Υπήρξε οικεία, υπηρετώντας την αισθητική της chanson χωρίς να χάσει το μεσογειακό της ίχνος. Αυτό τόνισε ο Αλιάγας, όταν προλόγισε την απονομή της, στα ελληνικά και μετέφρασε στα γαλλικά, με τα λόγια του Νίκου Καζαντζάκη: «Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβάμαι τίποτα, είμαι ελεύθερος», προκαλώντας θερμό χειροκρότημα.
Με τα μαύρα γυαλιά της, την ικανότητά της να κάνει το τραγούδι να ακούγεται οικείο, είτε στα ελληνικά είτε στα γαλλικά, είτε σε μια μπαλάντα που ψιθυρίζεται είτε σε μια πιο έντονη μελωδία και με μια πειθαρχημένη ερμηνεία, επιβεβαίωσε πως μπορείς να γίνεις παγκόσμιος χωρίς να αρνηθείς τις ρίζες σου, με αξιοπρέπεια.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
