Του Θάνου Χερχελετζή
Πνευματικός πατέρας, συγγραφέας και παράλληλα ένας ακάματος υποστηρικτής της συμπερίληψης. Ο π. Κωνσταντίνος Παπανικολάου υπηρετεί στον ιερό ναό Αγίου Παντελεήμονος Νέας Μαγνησίας και έχει συνδέσει το όνομά του με τον αγώνα για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, αναδεικνύοντας τη θεολογική σκέψη σε κοινωνική παρέμβαση.
Μέσα από τα βιβλία και την ενεργή παρουσία του στον χώρο, μας θυμίζει πως η πραγματική πίστη δοκιμάζεται στην προσφορά προς τον συνάνθρωπο. Για αυτόν η διακονία δεν σταματά στο ιερό της εκκλησίας, αλλά συνεχίζεται στους δρόμους, στα σπίτια και στις καρδιές των ατόμων με αναπηρία.
Πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του π. Κωνσταντίνου με τίτλο «Ορθόδοξη Κοινωνική Θεολογία της αναπηρίας και της χρόνιας ασθένειας». Μέσα από τις σελίδες του, ο π. Κωνσταντίνος μας υπενθυμίζει ότι σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση κάθε άνθρωπος είναι εικόνα του Θεού και η Εκκλησία αγκαλιάζει τον άνθρωπο που πάσχει και υποφέρει, βλέποντας στο πρόσωπό του όχι μια «αδυναμία», αλλά το πρόσωπο του Θεού.
Το ενδιαφέρον για τα ΑΜΕΑ
«Κάπου στο 1980 ήμασταν μια παρέα, στην οποία υπήρχε ένας άνθρωπος με κινητική αναπηρία. Εμείς, χωριατόπαιδα, δεν καταλαβαίναμε, δεν ξέραμε από διακρίσεις. Πέρασαν τα χρόνια και κάποια στιγμή γύρω στο 1990, ο φίλος με αναπηρία ήρθε και μου είπε ότι θα ασχοληθεί με τον αθλητισμό. Δεν τον πολυπίστεψα, αλλά τελικά ο συγκεκριμένος άνθρωπος έγινε ο καλύτερος πλέι μέικερ παίκτης του μπάσκετ με καρότσι στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990. Το 1994 αυτός και άλλα άτομα με αναπηρία έφτιαξαν αθλητικό σύλλογο. Εκεί γνώρισα και άλλους συναθλητές του. Αυτός ο άνθρωπος είναι ο παραολυμπιονίκης Δημήτρης Ανατολίτης, με τον οποίο γίναμε και κουμπάροι. Έτσι ξεκίνησε το ενδιαφέρον μου για τα ΑΜΕΑ», επισημαίνει στη «Θ» ο π. Κωνσταντίνος Παπανικολάου.
Το «μικρόβιο» της συμπερίληψης ο ιερέας το είχε από παλιά. «Πάντα είχα μέσα μου ένα έντονο ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, αλλά ήταν ασαφές και αόριστο. Δεν είχε βρει αυτό το ενδιαφέρον κάποια κατεύθυνση. Στην παρέα με τους αθλητές ΑΜΕΑ βλέπαμε, όμως, ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι με αναπηρία που ήταν κλεισμένοι στα σπίτια τους και δεν είχαν κοινωνική ζωή. Μέσα μας γεννήθηκε μια ανησυχία, τι μπορούμε να κάνουμε για τους άλλους ανθρώπους που δεν ανήκουν σε κάποια ομάδα όπως ήταν η δική μας. Έτσι άρχισα να ασχολούμαι όλο και πιο έντονα με θέματα σχετικά με ΑΜΕΑ, να μελετώ, να συγγράφω βιβλία, να κάνουμε δράσεις», αναφέρει ο π. Κωνσταντίνος.
Χωρίς υποκρισία
Ο ίδιος προσθέτει ότι κάποτε ένας ιερέας του είπε ότι ο Θεός στη ζωή, όταν σου κλείνει κάποιες πόρτες, σου ανοίγει κάποιες άλλες. «Κάπως έτσι προχώρησε η ενασχόλησή μου με την ανάδειξη των θεμάτων των ΑΜΕΑ. Είναι σημαντικό ότι στον χώρο της αναπηρίας, το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που μου έχει χαραχθεί στην ψυχή είναι ότι δεν υπάρχει υποκρισία. Δηλαδή, εμείς -οι άνθρωποι χωρίς αναπηρία- συναντιόμαστε στον δρόμο και λέμε ‘‘γειά σου, τι κάνεις;’’ Το ‘‘τί κάνεις’’ είναι τυπικό. Στο χώρο της αναπηρίας, όμως, αυτή η ερώτηση έχει άλλη διάσταση. Είναι σημαντικό να σε ρωτά κάποιος τί κάνεις και ο άλλος να σου απαντά είμαι ή δεν είμαι καλά, βλέπεις σε αυτή την περίπτωση ότι υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον. Η συζήτηση που εξελίσσεται μετά την ερώτηση δείχνει ένα πραγματικό ενδιαφέρον κάτι που δεν υπάρχει παρά έξω, αυτό είναι πολύ ιδιαίτερο χαρακτηριστικό και δεν το βλέπεις στην καθημερινότητά μας», αναφέρει ο π. Κωνσταντίνος.
Εικόνες Θεού
Όπως τονίζει, στη διδασκαλία της Εκκλησίας από την μία πλευρά έχουμε την θεωρητική και από την άλλη την πρακτική εφαρμογή της. Σύμφωνα με την Ορθοδοξία όλοι οι άνθρωποι είμαστε εικόνες Θεού, απλά και ξεκάθαρα χωρίς καμία αμφισβήτηση, χωρίς αν και χωρίς ίσως. «Δεν έχω διαβάσει κάπου -από όσα έχω διαβάσει από τους Πατέρες- που να λέει κάποιος ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε εικόνα Θεού, αλλά κάτι άλλο. Στην πράξη, βέβαια, υπάρχουν διάφορες άλλες παράμετροι που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα μας, τις συνθήκες. Για παράδειγμα, οι περισσότεροι ναοί, ειδικά οι παλιοί, δεν είναι προσβάσιμοι για χρήστες αναπηρικού αμαξιδίου. Έτσι χτίζονταν τότε, αυτό συνέβαινε. Τώρα που έχουν αλλάξει τα πράγματα οι καινούριοι ναοί είναι προσβάσιμοι, έχουν ειδικές ράμπες για ΑΜΕΑ και χώρους για να εξυπηρετούνται. Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερες εκκλησίες γίνονται προσβάσιμες σε άτομα με αναπηρία και αυτό είναι πολύ σημαντικό», επισημαίνει ο π. Κωνσταντίνος.
Το πρόγραμμα «ΟΛΥΜΠΙΑΣ».
Ο π. Κωνσταντίνος Παπανικολάου εμπνεύστηκε και δημιούργησε το πρόγραμμα «ΟΛΥΜΠΙΑΣ».
Πρόκειται για μια διαδικτυακή πλατφόρμα, η οποία περιλαμβάνει εκπαιδευτικά προγράμματα και υπηρεσίες που αφορούν στην αναπηρία. Σκοπός του είναι άνθρωποι από διάφορες περιοχές να έχουν πρόσβαση σε μεθόδους που αφορούν στην ανάπτυξη εθελοντισμού, την υποστήριξη στην κοινωνική ένταξη, καθώς και την προώθηση στην απασχόληση, τις οποίες να μπορούν να εφαρμόσουν και στην πράξη.
Η πλατφόρμα αυτή παρέχει «εργαλεία» που χρησιμοποιούνται στο διαδίκτυο, «εργαλεία» που προέκυψαν από Ευρωπαϊκά προγράμματα, καθώς και «εργαλεία» που δημιουργήθηκαν για να καλύψουν ανάγκες του συγκεκριμένου προγράμματος.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
