Της Δήμητρας Μακρή
«Στους “μακεδόνες” ήρωες του Τούμινετς. Αιωνία η δόξα τους» και από κάτω τα ονόματα των αγωνιστών. Από πάνω δε ο «ήλιος της Βεργίνας», ένα σύμβολο το οποίο τα Σκόπια επίσημα απαγορεύεται να χρησιμοποιούν από τις 12 Αυγούστου του 2019.
Εντάχθηκε ωστόσο ξεκάθαρα στο μνημείο, τα αποκαλυπτήρια του οποίου πραγματοποίησε ο πρωθυπουργός των Σκοπίων Χρίστιαν Μίτσκοσκι στις 10 Μαΐου. Και εννοείται ο λόγος που εκφώνησε από την αρχή έως το τέλος έβριθε προκλήσεων όχι μόνο απέναντι στην Ελλάδα, αλλά και στη Βουλγαρία. Παράλληλα, ή θα έπρεπε να έχει συμφωνήσει στο περιεχόμενο της ομιλίας του με τους Αλβανούς ή σκοπίμως θέλησε να προκαλέσει και αυτούς, καθώς το μνημείο του Τούμινετς βρίσκεται σε αλβανικό έδαφος.
Τι είπε ο Μίτσκοσκι στα αποκαλυπτήρια; Χρησιμοποίησε 15 φορές τον όρο «Μακεδονία, μακεδονικός/η» σε έναν λόγο αφιερωμένο στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα «κατά του φασίστα βούλγαρου κατακτητή». Μίλησε για αγωνιστές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που «δεν εγκατέλειψαν τον λαό και την ταυτότητά τους» και, σύμφωνα με τον ίδιο, «διαφύλαξαν την τιμή και ελευθερία» τους καθώς τους καθοδηγούσε «η “μακεδονική” ιδέα».
Ο πρωθυπουργός των Σκοπίων επισήμανε ότι ο συγκεκριμένος τόπος «αποτελεί απόδειξη πως ο “μακεδονικός” λαός, ανεξάρτητα από σύνορα, εποχές, πιέσεις δεν σταμάτησε ποτέ να ζει με τη δική του αλήθεια, γλώσσα, τραγούδια και αίσθηση του ανήκειν. Το Τούμινετς δεν είναι απλώς ένα χωριό αλλά ένα σύμβολο της αντίστασης, της αξιοπρέπειας και των ριζών που δεν μπορούν να ξεριζωθούν…» Ο ίδιος ανέφερε ακόμη ότι ένας λαός χωρίς μνήμη είναι ένας λαός χωρίς μέλλον και έστειλε μήνυμα ενότητας για τον τόπο, τον λαό και την ιστορία του. Και τόνισε πως καθήκον τους είναι να συνεχίσουν τον αγώνα μέσω της εκπαίδευσης, της οικονομικής ανάπτυξης, της διατήρησης της εθνικής αξιοπρέπειας και του σεβασμού της ιστορίας και ταυτότητας. Επομένως «το μνημείο αποτελεί μια αιώνια απόδειξη πως η “Μακεδονία” θυμάται τους ήρωές της και ότι το “μακεδονικό” πνεύμα ζει…»
Με τα αποκαλυπτήρια του μνημείου και τον λόγο του, όπως προαναφέρθηκε, ο Μίτσκοσκι:
- Παραβίασε τη Συμφωνία των Πρεσπών μη χρησιμοποιώντας το συνταγματικό όνομα της χώρας του όπως και με τη χρήση του ήλιου της Βεργίνας.
- Θα μπορούσε να προκαλέσει εντάσεις και στις ελληνοαλβανικές σχέσεις, καθώς όλα αυτά συνέβησαν επί αλβανικού εδάφους σε μια περίοδο που τα Τίρανα βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ στο ευρωπαϊκό τους μονοπάτι, άρα εξαρτώνται και από τη θετική άποψη της ελληνικής πλευράς. Επισήμως πάντως δεν υπήρξε κάποια αντίδραση από το ελληνικό ΥΠΕΞ.
- Συσχέτισε χρονικά μια άλλη παράμετρο, τις σχέσεις των Σκοπίων με τη Βουλγαρία, οι οποίες βρίσκονται στη νέα πραγματικότητα της ανάληψης της πρωθυπουργίας από τον Ρούμεν Ράντεφ. Η νέα κυβέρνηση της Βουλγαρίας δεν έχει μεταβάλει την επίσημη βουλγαρική στάση απέναντι στα Σκόπια: Δεν πρόκειται να άρει το βέτο ένταξης στην ΕΕ αν δεν υπάρξουν πρώτα οι συνταγματικές αλλαγές στις οποίες θα προστατεύεται η βουλγαρική μειονότητα.
- Επανέφερε, σύμφωνα με αναλυτές, στο προσκήνιο τις σχέσεις της χώρας του με τη Ρωσία. Ορισμένοι αναλυτές ερμήνευσαν τη στάση του με την «ευρωκούραση» μέρους του πληθυσμού και την ανάγκη να βρεθεί άλλος προσανατολισμός (βλέπε BRICS), όπως ανέφερε σε πρόσφατη συνέντευξή του ο νέος πρέσβης της Μόσχας στα Σκόπια, Ντμίτρι Ζίκοφ. Η Μόσχα ποτέ δεν σταμάτησε να θέλει καλές σχέσεις με τις χώρες της περιοχής και η ομάδα που αποτελείται από χώρες όπως η Βραζιλία, η Ινδία, η Κίνα, η Ρωσία ή η Νότια Αφρική αποτελεί μια πιθανή λύση για τα Σκόπια. Αυτό συμβαίνει παρόλο που οι σχέσεις των Σκοπίων με την ΕΕ και δη οι οικονομικές είναι σημαντικές, ενώ με τους BRICS συμβολικές.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
