Ψυχαγωγικές δράσεις και φεστιβάλ, περισσότερα πάρκα, κόμβους καινοτομίας (innovation hub), επαγγελματικές ευκαιρίες, καλύτερη διασύνδεση με τη Θεσσαλονίκη και ενίσχυση των τοπικών πανεπιστημίων ζητούν οι νέοι στις μικρές πόλεις και στην ύπαιθρο της Κεντρικής Μακεδονίας.
Για τα βασικά συμπεράσματα από τις πρόσφατες ενημερωτικές δράσεις που διοργάνωσε σε πέντε πόλεις της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας καθώς και από την πρωτογενή έρευνα που εκπόνησε σχετικά με την παγκόσμια πρόκληση «Παραμονή των νέων στον τόπο τους» ενημερώνει το One Stop Liaison Office του Μηχανισμού Υποστήριξης Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας:
Το αναπτυξιακό χάσμα πόλης-υπαίθρου μεγαλώνει συνεχώς. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), το 55% του παγκόσμιου πληθυσμού που ζει σε πόλεις σήμερα αναμένεται να γίνει 68% το 2050- μια πρόβλεψη που «κρούει των κώδωνα κινδύνου» για το μέλλον των αγροτικών περιοχών! Πέρα από την αστικοποίηση, μεγατάσεις όπως το Brain Drain (μετανάστευση των νέων στο εξωτερικό) και η γήρανση του πληθυσμού έρχονται να φωτίσουν νέες διαστάσεις στην πρόκληση για ισόρροπη ανάπτυξη.
Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο τέλος του προηγούμενου έτους από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας δίνει μια συνολική εικόνα για το δημογραφικό ζήτημα στην περιοχή: ο πληθυσμός συρρικνώνεται, οι μόνες περιοχές που μπορούν να τον διατηρήσουν ή/και να τον αυξήσουν είναι συγκεκριμένοι δήμοι στο μητροπολιτικό κέντρο της Θεσσαλονίκης και η Κασσάνδρα στην Χαλκιδική. Ο πληθυσμός φαίνεται να γερνάει ταχύτερα από ό,τι στο σύνολο της χώρας, ενώ βλέπουμε κατακόρυφη μείωση στις ηλικίες 0-39, όπου και παρατηρούνται φαινόμενα μετανάστευσης σε μεγάλα αστικά κέντρα και στο εξωτερικό.
Με στόχο την ανάδειξη λύσεων που μπορούν να συμβάλουν στην παραμονή και την ευημερία του ανθρώπινου δυναμικού στην ύπαιθρο, το One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ολοκλήρωσε έναν κύκλο επαφών σε πέντε πόλεις της Περιφέρειας (Πολύγυρος, Κιλκίς, Σέρρες, Κατερίνη και Έδεσσα), με τη στενή συνεργασία των τοπικών φορέων και του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδας (ΔΙΠΑΕ). Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις με θεσμικούς εκπροσώπους και μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, θέτοντας επί τάπητος την παγκόσμια πρόκληση της «παραμονής των νέων στον τόπο τους».
Στη συνέχεια, διεξήχθη πρωτογενής έρευνα σε δείγμα 184 νέων φοιτητών και σπουδαστών σε Σχολές Ανώτατης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) ηλικίας 18-35 ετών. Τα ευρήματα, αν και αφορούν διαφορετικούς τόπους, συγκλίνουν σε κοινά συμπεράσματα με τις παγκόσμιες τάσεις, ενώ παράλληλα χαρτογραφούν τις ανάγκες των νέων. Αναλυτικότερα, καταγράφηκαν τα εξής:
– Τάσεις φυγής: 38% δηλώνουν ότι θα επιθυμούσαν να ζήσουν εκτός χώρας, ενώ το 32% επιλέγει κάποιο μεγάλο αστικό κέντρο.
– Τα εμπόδια: Κυριότερα αντικίνητρα παραμονής αποτελούν οι περιορισμένες επαγγελματικές ευκαιρίες (39%) και οι περιορισμένες επιλογές ψυχαγωγίας (30%).
Για να γίνουν οι πόλεις της περιφέρειας ξανά ελκυστικές, οι προτάσεις των νέων επικεντρώνονται σε έξι κεντρικούς άξονες:
- Εργασία: Ποιοτικές θέσεις, ανταγωνιστικοί μισθοί και προοπτικές εξέλιξης.
- Ποιότητα Ζωής: Πολιτιστικά δρώμενα, αθλητισμός και χώροι διασκέδασης.
- Οικονομία: Φορολογικά κίνητρα και επιδοτήσεις για νέους κατοίκους.
- Εκπαίδευση: Ενίσχυση των τοπικών πανεπιστημίων με νέα τμήματα και μεταπτυχιακά προγράμματα.
- Επιχειρηματικότητα: Δομές υποστήριξης και δημιουργία κόμβων καινοτομίας (Innovation Hubs).
- Υποδομές: Σύγχρονες συγκοινωνίες και αναβάθμιση του δημόσιου χώρου.
Όπως επισημαίνουν τα στελέχη του One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας «Η νέα γενιά βάζει στο επίκεντρο δύο πράγματα: ένα σταθερό επαγγελματικό μέλλον και μια καθημερινότητα με ποιότητα μέσα από τις διαφορετικές επιλογές ψυχαγωγίας. Αν παλαιότερα η δουλειά μάς οδηγούσε σχεδόν υποχρεωτικά στις μεγάλες πόλεις, σήμερα οι ψηφιακές τεχνολογίες μας δίνουν την επιλογή του πού θα ζήσουμε. Η εργασία εξ αποστάσεως αλλά και η άνοδος της γενιάς Gen Z στην εργασία, που δίνει προτεραιότητα στην ευεξία και την ποιότητα ζωής, ανοίγει νέους δρόμους για να ζωντανέψουν ξανά οι μικρότερες περιοχές. Ήδη, αγροτικές περιοχές στην Ευρώπη προσπαθούν με διάφορους τρόπους να κρατήσουν τους νέους ανθρώπους. Για παράδειγμα, το Donegal στην Ιρλανδία επενδύει σε ψηφιακές υποδομές για να προσελκύσει ψηφιακούς νομάδες, ενώ η Extremadura στην Ισπανία κρατά τους νέους στον τόπο τους μέσα από μια πλατφόρμα που φέρνει τα τοπικά ταλέντα σε άμεση επαφή με τις επιχειρήσεις».
