Της Σοφίας Κωνσταντινίδου
Η Πηνελόπη Σεργουνιώτη ανήκει στη γενιά των καλλιτεχνών που αντιμετωπίζουν τη δημιουργία όχι ως μονόδρομο, αλλά ως ένα ευρύ πεδίο έκφρασης. Ηθοποιός και τραγουδίστρια, με σταθερή παρουσία τόσο στη σκηνή όσο και στις μουσικές σκηνές, περιγράφει τη σχέση της με τις τέχνες ως κάτι που προϋπήρχε μέσα της πολύ πριν το αναγνωρίσει συνειδητά. Όπως εξηγεί, τα πρώτα ερεθίσματα ήταν οικογενειακά – μια μητέρα ερασιτέχνιδα ηθοποιός και τραγουδίστρια, κι εκείνη διαρκώς «αυτοκόλλητη» δίπλα της. Η μουσική, το θέατρο και ο χορός δεν ήρθαν ως επιλογή, αλλά ως φυσική συνέχεια μιας καθημερινότητας.
Οι πρώτες επίσημες επαφές της με τη μουσική ξεκινούν από το πιάνο και τη χορωδία σε μικρή ηλικία. Παράλληλα, η εισαγωγή της στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ υπήρξε –όπως η ίδια παραδέχεται– απλώς η αφορμή για να μετακομίσει στην Αθήνα. «Με το που κατέβηκα στην πρωτεύουσα άρχισαν όλα να παίρνουν τον δρόμο τους», σημειώνει. Η Δραματική Σχολή του Ιάκωβου Καμπανέλλη έρχεται σχεδόν αμέσως μετά, ανοίγοντας τον δρόμο για μια σειρά από συνεργασίες που θα επέβαλαν εξ αρχής υψηλές απαιτήσεις.
Στα πρώτα της επαγγελματικά βήματα στο θέατρο στέκεται απέναντι σε δύο κολοσσούς: τον Peter Stein και τον Anatoli Vasiliev, σε παραγωγές του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Για εκείνη, οι εμπειρίες αυτές λειτούργησαν θεμελιακά. «Οι απαιτήσεις ήταν μεγάλες, αλλά η γνώση και η πειθαρχία που έπρεπε να αποκτήσω είναι ανεκτίμητες», υπογραμμίζει. Η επαφή της με δημιουργούς τέτοιου διαμετρήματος της έμαθε από νωρίς ότι το επάγγελμα του ηθοποιού δεν αντέχει προχειρότητες – απαιτεί αφοσίωση, ακρίβεια και σεβασμό.
Η πορεία της στο ελληνικό θέατρο περιλαμβάνει συνεργασίες με τον Αντώνη Αντύπα, την Ελένη Καραΐνδρου, τον Σταύρο Τσακίρη, τον Θέμη Μουμουλίδη, τη Σοφία Σπυράτου, τον Φωκά Ευαγγελινό, τον Κωνσταντίνο Χατζή, τον Λουκά Θάνου, τον Χρήστο Ευθυμίου και πολλούς ακόμη. Μέσα από το αρχαίο δράμα, το σύγχρονο θέατρο, το μουσικό και το σωματικό, έχει βρεθεί σε πολλαπλές υποκριτικές συνθήκες. «Κάθε συνεργασία, ακόμη κι εκείνη που στην αρχή μοιάζει αρνητική, με διαμόρφωσε», λέει. «Ανακαλύπτω πράγματα για μένα μέσα από το ταξίδι και το καθρέφτισμα των ρόλων».
Παράλληλα, η τηλεόραση γίνεται ένα ακόμη σχολείο. Το ευρύ κοινό την γνώρισε από το «Μάλιστα Σεφ» (2016), ενώ η συνέχεια ήρθε με τις σειρές «Αγγελική» και «Ζωή εν Τάφω», καθώς και με συμμετοχές στο «Κάνε γονείς να δεις καλό», τη «Μοντέρνα Οικογένεια», το «Είναι Στιγμές» και άλλες. Για την ίδια, η μικρή οθόνη λειτουργεί ως ένα διαφορετικό πεδίο άσκησης: «σε σφυρηλατεί να αποκτήσεις άλλα αντανακλαστικά, άλλου τύπου εκφραστικά μέσα».
Στο μουσικό πεδίο, η Σεργουνιώτη διαμορφώνει μια εξίσου πλούσια πορεία. Στις σκηνές της Αθήνας έχει περάσει από ένα εύρος ειδών που εντυπωσιάζει: από ρεμπέτικο, λαϊκό και παραδοσιακό, μέχρι Μπρεχτ, jazz standards και alternative rock. Η ίδια αφηγείται πως η ταυτότητά της ως τραγουδίστριας βασίζεται σε «ένα μωσαϊκό ακουσμάτων», κάτι που αντικατοπτρίζεται στην ευρύτητα των επιλογών της. Τα τελευταία χρόνια πειραματίζεται με έναν ήχο που «παντρεύει» παραδοσιακά όργανα με ηλεκτρικές υφές – μια αισθητική που διαμορφώνει από κοινού με τους συνεργάτες της. «Υπό αυτό το πρίσμα», λέει, «πολλά και διαφορετικά είδη μπορούν να ενυπάρξουν αρμονικά». Οι περισσότεροι την τοποθετούν στο χώρο του έντεχνου, χωρίς όμως η ίδια να εγκλωβίζεται σε κατηγορίες.
Αναφερόμενη στη σχέση της με την τέχνη, δεν αφήνει περιθώριο παρερμηνειών: «Η τέχνη είναι μονόδρομος για την ύπαρξή μου. Σε άλλο πλαίσιο δεν λειτουργώ». Πιστεύει πως το πιο σημαντικό σε έναν καλλιτέχνη δεν είναι η τεχνική ή το συναίσθημα μεμονωμένα, αλλά η αλήθεια – όποια κι αν είναι η αναλογία τους. Η αυθεντικότητά της, όπως υποστηρίζει, πηγάζει από το γεγονός ότι δεν μπορεί να «υποκριθεί» στην καθημερινότητα∙ μόνο όταν μπαίνει σε ρόλο συμβαίνει αυτό συνειδητά. Αυτός ίσως να είναι και ο λόγος που επιζητά από το κοινό μια σχέση «αληθινή, δυναμική, ουσιαστική».
Όσο για το μέλλον, εμφανίζεται αισιόδοξη και σχεδόν βέβαιη ότι «έρχονται όμορφα πράγματα, γεμάτα φως». Τα όνειρά της –να τραγουδήσει σε στάδια, να παίξει σε ταινία του Οικονομίδη, να βρεθεί στην Επίδαυρο, να ταξιδέψει– αποτελούν, όπως λέει, στόχους «ρεαλιστικούς ή μη, που όμως θέλω να πραγματοποιήσω». Αν έπρεπε να αφήσει μια συμβουλή στον μελλοντικό της εαυτό, θα ήταν μία φράση με την ένταση προσωπικού μανιφέστου: «Μη ΦΟΒΑΣΑΙ ΑΛΛΟ να ΕΙΣΑΙ ΕΣΥ»! Όσο για τα σχέδια, αποφεύγει τα άκαμπτα προγράμματα – «το μόνο πλάνο είναι το ‘Ζήσε το ταξίδι’».
Πέντε ερωτήσεις στην Πηνελόπη Σεργουνιώτη
Με αφορμή τη συμμετοχή της στην επερχόμενη παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, αλλά και την κυκλοφορία του νέου της τραγουδιού, η ταλαντούχα Πηνελόπη Σεργουνιώτη μιλά στην «ΠΟΛΗ μας».
Μιλήστε μας για τη φετινή σας συμμετοχή στην παράσταση «Αυτή η νύχτα μένει» του ΚΘΒΕ που κάνει πρεμιέρα στις 18 Δεκεμβρίου στο Βασιλικό Θέατρο…
Εξαιρετικά ευτυχής συγκυρία το να είμαι μέρος μιας τόσο μεγάλης και φιλόδοξης παραγωγής του ΚΘΒΕ και επιστρέφω με χαρά σε ένα είδος που αγαπώ πολύ, το μουσικό θέατρο. Ξεκινάμε πρεμιέρα στο Βασιλικό Θέατρο και ευελπιστούμε να ταξιδέψουμε όσο περισσότερους θεατές γίνεται σε μια περίοδο της ελληνικής πραγματικότητας που είναι ταυτόχρονα τόσο κοντά και τόσο μακριά από το σήμερα. Σκηνοθεσία ο Αστέρης Πελτέκης, μουσική ο Σταμάτης Κραουνάκης, χορογραφίες ο Δημήτρης Παπάζογλου και με τον ίδιο τον συγγραφέα, τον υπέροχο κ. Θάνο Αλεξανδρή επί σκηνής να μας οδηγεί σε αυτό το ταξίδι. Η ηρωίδα μου είναι μια προσωπικότητα που έχει σημαίνοντα ρόλο στη ζωή του κεντρικού μας ήρωα με μια αναπάντεχη ανατροπή. Οπότε η συνέχεια σύντομα επί της σκηνής.
Η λάμψη και το σκοτάδι της νύχτας, οι ανθρώπινες σχέσεις που ακροβατούν ανάμεσα στην τρυφερότητα και την απελπισία, η ανάγκη για αναγνώριση και αγάπη- όλα όσα περιγράφει ο Αλεξανδρής -συνεχίζουν να απασχολούν τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα;
Πόση γοητεία μας ασκεί η νύχτα, η λάμψη της και η σκοτεινιά της συνάμα; Τουλάχιστον όσον αφορά στον δυτικό κόσμο… μας ασκεί μεγάλη. Ο ερωτισμός, τα πάθη και τα παθήματα, η ελευθερία και η ελευθεριότητα που συχνά συγχέονται, τα μύχια της ανθρώπινης ύπαρξης που έρχονται στην επιφάνεια υπό την επήρεια του αλκοόλ. Δυναμικές που αναπτύσσονται χωρίς το φίλτρο του καθωσπρεπισμού της μέρας. Οι πύλες του ερωτισμού και της γοητείας ανοίγουν αλλά μαζί με αυτές πάνε χέρι χέρι με επικινδυνότητα και μυρωδιά θανάτου. Όταν όλα τα χρώματα της συναισθηματικής παλέτας της ανθρώπινης ύπαρξης βρίσκονται στην επιφάνεια και διαθέσιμα, όλα μπορούν να συμβούν ανά πάσα στιγμή. Όπως λέει και ο ίδιος ο συγγραφέας «στην νύχτα δεν υπάρχουν αθώοι ή ένοχοι, μόνο επιζώντες». Μια εποχή που σημάδεψε την Ελλάδα και που μέχρι σήμερα βρίσκεται στον απόηχο της. Αν αναλογιστούμε ότι είναι η πρώτη εποχή μετά από κοσμοϊστορικά γεγονότα, όπου οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι και ρέει παράλληλα χρήμα, εύκολα αποκωδικοποιείται το μωσαϊκό της εποχής.
Μόλις κυκλοφόρησε το καινούριο σας τραγούδι. Τι νέο θέλετε να προσθέσετε στη μουσική σας πορεία μέσα από την «Αγέλη»;
Η «Αγέλη» είναι το αποτέλεσμα μιας συνάντησης, σχεδόν στο πλαίσιο του «μεταφυσικού» με τον Ορέστη Ντάντο, παντελώς απρογραμμάτιστης, αλλά όχι τυχαίας. Όταν πρωτάκουσα δουλειά του σκέφτηκα ότι με αυτόν τον άνθρωπο θέλω να συνεργαστώ. Από μία συγκυρία απρόσμενη, χωρίς να με γνωρίζει, ήρθε σε μια ζωντανή εμφάνιση μου στο υπέροχο Γιασεμί στην Πλάκα, σχεδόν πριν από δύο χρόνια. Και να ‘μαστε. Πρόκειται για σπουδαίο δώρο που θέλω να πιστεύω ότι έχει τη δυναμική να μείνει ως τραγούδι και με κάνει να ονειρεύομαι ότι μέσω του ήχου μου, της δόνησης του και της δημιουργικότητας του Ορέστη θα αγγίξουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ψυχές.
Η «Αγέλη» είναι ένα τραγούδι ψυχής που εξιστορεί τις πληγές μιας γυναίκας που παλεύει ανάμεσα στην ευαισθησία και τη δύναμή της. Πόσο δικά σας είναι τα «αυτοβιογραφικά στοιχεία» του τραγουδιού;
Η αλήθεια είναι πως η συνάντηση μας είχε το στοιχείο μιας σπάνιας επικοινωνίας από την πρώτη στιγμή. Του ξεδίπλωσα κατά ένα τρόπο τη ζωή μου, άντλησε «πληροφορίες» και δεν εννοώ στείρα γεγονότα ή καταστάσεις, αλλά αφουγκράστηκε ένα βαθύ ψυχικό αποτύπωμα όπου σε συνδυασμό με τη δόνηση που εισέπραττε από την προσωπικότητα μου έγινε αγωγός και «γέννησε» αυτό. Νιώθω ευλογημένη που συνέβη.
Μουσική ή θέατρο; Που γέρνει η πλάστιγγα λίγο παραπάνω;
Το ένα συμπληρώνει το άλλο και αυτή η συνθήκη με κάνει να νιώθω πλήρης. Η μουσική και η σωματικότητα ενυπάρχουν στο θέατρο. Ο λόγος μας και ο ήχος μας είναι μουσική και κάθε φορά που έρχεται ένα κείμενο στα χέρια μου το πρώτο πράγμα που φτιάχνω είναι η «παρτιτούρα του». Στον κάθε ρόλο, οφείλουμε ως ηθοποιοί να του βρούμε τον ήχο του και το σώμα του, να τον φέρουμε στην ζωή. Αυτό ως διαδικασία και κάθε διαδικασία που περιέχει μουσική, σηματοδοτεί την ζωή μου. Μέσω αυτού του πρίσματος αντιλαμβάνομαι τον κόσμο και επιλέγω να πορεύομαι μέσα σε αυτόν. Κάθε φορά που, είτε λόγω πρακτικών δυσκολιών ή απογοητεύσεων, αναγκάστηκα να βρεθώ εκτός δημιουργικού πλαισίου, άρχισα να μαραίνομαι, να ρίχνω όλα μου τα φύλλα.
INFO
- «Αυτή η νύχτα μένει»: Πρεμιέρα 18/12 στις 21:00. Παραστάσεις: Τετάρτη 19:00, Πέμπτη-Παρασκευή- Σάββατο 21:00 και Κυριακή 19:00 – Βασιλικό Θέατρο (Πλατεία Λευκού Πύργου), τηλ. 2315 200200. Προπώληση: ntng.gr και more.com
- Το τραγούδι «Αγέλη», σε στίχους και μουσική Ορέστη Ντάντου, κυκλοφορεί από την Panik Oxygen.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
