Της Δήμητρας Μακρή
Ένα ψήφισμα που κατατέθηκε και εγκρίθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ προκάλεσε αίσθηση στα Δυτικά Βαλκάνια, στο ΝΑΤΟ και στα τέσσερα κράτη μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας που δεν έχουν αναγνωρίσει το Κόσοβο – μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
Ποιο το περιεχόμενό του; Προτείνει πως είναι καιρός το Κόσοβο, που από το 2008 έχει ανακηρύξει μονομερώς την ανεξαρτησία του κι έχει αναγνωριστεί από τουλάχιστον 100 κράτη, να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Οι λόγοι; Να αποτραπεί η περαιτέρω επέκταση της Ρωσίας, της Κίνας κι άλλων «κακόβουλων δρώντων», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο ψήφισμα, που απέσπασε τη σύμφωνη γνώμη τόσο των Ρεπουμπλικάνων όσο και των Δημοκρατικών. Δρώντες, οι οποίοι έχουν επεκτείνει την παρουσία τους στα Βαλκάνια και αποτελούν ξεκάθαρη απειλή για την ασφάλεια των δυνάμεων των ΗΠΑ – που βρίσκονται στην περιοχή – και τα στρατηγικά τους συμφέροντα. Αναγνωρίζει τη δέσμευση της Πρίστινας για δημοκρατική διακυβέρνηση, τον πολιτικό έλεγχο στις δυνάμεις ασφαλείας και τη συνύπαρξη των εθνοτήτων, τα οποία αποτελούν βάση για την ευρωατλαντική ενσωμάτωση.
Παράλληλα, όμως, το ψήφισμα καλεί την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία να επανεξετάσουν τη στάση τους απέναντι στην κυριαρχία του Κοσόβου, ώστε να του επιτρέψουν να αρχίσει επίσημα τον δρόμο προς την ενσωμάτωση στο ΝΑΤΟ.
Προς εκλογές
Το ψήφισμα ικανοποίησε την Πρίστινα, η οποία διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Το άμεσα ενδιαφερόμενο Βελιγράδι, διά του προέδρου του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ανέφερε πως ελπίζει και θα αγωνιστεί για να μη συμβεί αυτό. Υπενθυμίζεται, ωστόσο, πως η πραγματικότητα ουσιαστικά… διέψευσε το ψήφισμα που φέρει ημερομηνία 30ης Απριλίου, καθώς η Πρίστινα ανακοίνωσε την Πρωτομαγιά τις τρίτες πρόωρες εκλογές της μέσα σε έναν χρόνο – ορίστηκαν για τις 7 Ιουνίου – απόδειξη της έλλειψης πολιτικής σταθερότητας.
Σε ό,τι αφορά τις τέσσερις χώρες (Ελλάδα, Ισπανία, Ρουμανία, Σλοβακία) κάθε μια έχει τους δικούς της λόγους για τη μη αναγνώριση του Κοσόβου. Είναι σαφές ότι η Αθήνα δύσκολα θα διαφοροποιούσε τη στάση της. Οι λόγοι βασίζονται στο διεθνές δίκαιο – στο Ψήφισμα 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που τερμάτισε τον πόλεμο, στις σχέσεις με το Βελιγράδι, αλλά και στο Κυπριακό. Για τη Μαδρίτη το ζήτημα άπτεται των διεκδικήσεων Βάσκων και Καταλανών. Το Βουκουρέστι επικαλείται θέματα εδαφικής ακεραιότητας και εσωτερικά ζητήματα αυτονομίας, ενώ και η Μπρατισλάβα διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με το Βελιγράδι και προβάλλει τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
Τι ισχύει
Για να καταφέρει το Κόσοβο να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ απαιτείται ομοφωνία, κάτι που δύσκολα μπορεί να συμβεί. Παράλληλα, αναφέρεται πως το συγκεκριμένο ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων δεν είναι δεσμευτικό, παρά αποτελεί μια έκφραση θέλησης των βουλευτών σχετικά με την εξωτερική πολιτική. Δεν έχει ισχύ νόμου, δεν υπογράφεται από τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Σε τούτη δε τη συγκυρία υπάρχει κι ένα άλλο θέμα: η εκπεφρασμένη εκ μέρους του Ντόναλντ Τραμπ αποστασιοποίησή του από το ΝΑΤΟ. Άρα, γιατί τώρα ελήφθη αυτή η απόφαση; Ίσως επειδή λειτούργησε το λόμπι των Κοσοβάρων στις ΗΠΑ, που βρήκε πρόσφορο έδαφος στο νομοθετικό σώμα, το οποίο «επιβράβευσε» έτσι τις στενές σχέσεις με την Πρίστινα, ίσως και τη συμμετοχή της στο Συμβούλιο Ειρήνης του Αμερικανού προέδρου.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
