Της Ελισάβετ Σταυριανίδου
Μεγαλωμένοι µέσα σε κοινωνικοπολιτική και οικονοµική αστάθεια και αβεβαιότητα, βιώνοντας την αλµατώδη αύξηση των χρεών των γονιών τους, τα παιδιά της γενιάς Z δείχνουν την τάση να μην θέλουν να ακολουθήσουν την ανώτατη εκπαίδευση, αποφασίζουν συνειδητά ποια δουλειά θα επιλέξουν και ποια θα απορρίψουν, ενώ απαιτούν ευελιξία και μάθηση, θέτοντας τους δικούς τους όρους.
Με τη βασικότερη ανησυχία των ατόμων μιας γενιάς, που γεννήθηκε μεταξύ 1997 – 2012 και έχει ταυτιστεί με τη χρήση του διαδικτύου, να είναι το κόστος ζωής και η οικονομική κατάσταση, οι έφηβοι εστιάζουν στο πως θα προβάλουν τον εαυτό τους στο μέλλον, πως θα αντιμετωπίσουν την ανεργία, αλλά και πως θα εξασφαλίσουν την ψυχική τους υγεία. Σημειωτέον, ότι δεν είναι σε καμία περίπτωση διατεθειμένοι να κάνουν εκπτώσεις όσον αφορά στον προσωπικό τους ελεύθερο χρόνο.
Είναι ενδεικτικά τα στοιχεία πρόσφατης έρευνας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σύμφωνα με τα οποία, όταν η GEN Z καλείται να επιλέξει εργοδότη, φροντίζει σε ποσοστό 65,8% να πάρει πληροφορίες για εκείνον από φίλους, οικογένεια και συνεργάτες. Επίσης, το 75,5% ελέγχει τις on line αξιολογήσεις στο ίντερνετ πριν κάνει αίτηση στην εταιρία, ενώ το 50% νιώθει απογοητευμένο για την έλλειψη ενημέρωσης μετά το πέρας της συνέντευξης. Τέλος, το 83,4% προτιμά υβριδικό ή απομακρυσμένο μοντέλο εργασίας.
«Όχι» στη δουλειά γραφείου
«Οι περισσότεροι από τη generation z αποφασίζουν να μην ακολουθήσουν την ανώτατη εκπαίδευση, επιθυμούν ευελιξία και μάθηση με τους δικούς τους όρους. Είναι η γενιά που αποφασίζει ότι ‘’δεν θα κάνω αυτή τη δουλειά’’, θέτει τους δικούς της όρους, μάλλον με μια αρνητική κριτική», δήλωσε, μεταξύ άλλων, περιγράφοντας τα χαρακτηριστικά της γενιάς Ζ, ο Κωνσταντίνος Κώτσης, αναπληρωτής καθηγητής Παιδοψυχιατρικής του τμήματος Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, κατά τη διάρκεια της 15ης Ημερίδας για την Εφηβεία, που διοργανώθηκε από το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) «Εφηβική Ιατρική και Φροντίδα Υγείας Εφήβων» του τμήματος Ιατρικής της σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ, σε συνεργασία με την Β΄ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ ΠΓΝΘ του ΑΧΕΠΑ και την Συμμαχία Πανεπιστημίων EPICUR Alliance, στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων του ΑΠΘ. «Θέλουν να έχουν αυτονομία, αλλά πώς θα συμβεί αυτό, όταν βρίσκονται σε παρατεταμένη συμβίωση με τους γονείς, μένουν περισσότερο μαζί τους, καθώς εξαρτώνται οικονομικά από εκείνους», σημείωσε.
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι νέοι στο εξωτερικό στρέφονται μαζικά στα πρακτικά επαγγέλματα, φοβούμενοι την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης και αναζητώντας σταθερότητα, ζήτηση και καλύτερες προοπτικές.
Στη Γερμανία, για παράδειγμα, σύμφωνα με έρευνα από το δίκτυο Linkedin σε 2.000 εργαζόμενους της Γενιάς Ζ, ηλικίας μεταξύ 18 και 28 ετών, σχεδόν οι μισοί σκέφτονται πλέον να ανταλλάξει τη δουλειά γραφείου με χειροναξία. Συγκεκριμένα, το 47% αυτών των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν μια καριέρα στη βιομηχανία ή σε πρακτικά επαγγέλματα, από μια εργασία γραφείου. «Παρατηρούμε μια αύξηση της ελκυστικότητας της επαγγελματικής κατάρτισης», λέει η Μπάρμπαρα Βίτμαν, επικεφαλής στο LinkedIn Germany. Πολλοί νέοι αναρωτιούνται ποια επαγγέλματα προσφέρουν μέλλον και ασφάλεια. «Εδώ είναι που τα προγράμματα πρακτικής κατάρτισης κερδίζουν πόντους», λέει η ειδικός. «Δεν περιμένουμε απόρριψη των πανεπιστημιακών σπουδών, αλλά μάλλον μια αυξανόμενη εκτίμηση για τις μη ακαδημαϊκές οδούς».
Δεν είναι ζητούμενο η καριέρα
Η τάση αυτή μπορεί μέχρι στιγμής στην Ελλάδα να μην αποτυπώνεται σε αριθμούς, αλλά σύμφωνα με ειδικούς στον χώρο της επαγγελματικής κατάρτισης, είναι διάχυτη.
«Αρκετά παιδιά πλέον κοιτάνε για τις ΣΑΕΚ, που παλαιότερα τα θεωρούσαν πιο υποβαθμισμένα, δεν υπάρχει όμως μέχρι στιγμής τεράστια μεταστροφή, με την έννοια της μαζικότητας. Την ίδια ώρα ωστόσο, είναι διάχυτες και στις τάξεις των εργοδοτών και στις τάξεις όλων όσοι εμπλέκονται, ότι οι νέοι έχουν αποδομήσει όλο αυτό το κομμάτι της καριέρας, όπως το είχαν οι προηγούμενες γενιές. Έχουν θέσει και θέλουν να θέσουν τους δικούς τους όρους ακόμα και σε εκπαίδευσης. Ταυτόχρονα, είναι ελάχιστα διατεθειμένοι να κάνουν παραχωρήσεις σε επίπεδο αγοράς εργασίας», εξηγεί ο Σύμβουλος Εκπαίδευσης και Επικοινωνίας, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, Χρήστος Ταουσάνης και προσθέτει: «Αυτό που προκύπτει από πολλές συμβουλευτικές και είναι εντυπωσιακό, είναι πως δεν είναι πρωτεραιότητα το να ανελιχθούν ή το να έχουν πολλά υψηλά οικονομικά οφέλη. Η προτεραιότητά αυτής της γενιάς, είναι να υπάρχει ισορροπία και εναρμόνιση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Το νούμερο ένα ζητούμενο είναι το wellbeing, όχι η καριέρα. Προφανώς θέλουν να αποφύγουν αυτό που έκαναν οι παλαιότερες γενιές, που απέφευγαν τη χειρονακτική εργασία και θυσίασαν τα πάντα στο βωμό της επαγγελματικής ανέλιξης».
Όποιος ελπίζει πάντως δεδομένης της τάσης, ότι δεν θα χρειαστεί να περιμένει τόσο πολύ στο μέλλον για ένα ραντεβού με κάποιον τεχνίτη, ίσως απογοητευτεί, καθώς σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι ακόμα βαθιά εδραιωμένη η ακαδημαϊκή σταδιοδρομία στην ελληνική πραγματικότητα.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
