Μικρό στο μέγεθος, φτιαγμένο για να χωρά στην τσέπη, κι όμως «βαρύ» από τον χρόνο. Ένα ανοιχτήρι του 1780, σκαλισμένο σε ελεφαντοστό, με τη μορφή σκύλου και γυάλινα μάτια που φεγγοβολούν σαν να έχουν δει αιώνες να περνούν, κουβαλά τη μνήμη μιας άλλης εποχής. Κάποτε ίσως άνοιγε φιάλες σε σαλόνια του 18ου αιώνα· σήμερα, ύστερα από ένα μακρύ ταξίδι, βρίσκει καταφύγιο στο Μουσείο Οίνου Γεροβασιλείου, στην καρδιά του κτήματος της Επανομής. Μαζί του φτάνουν ακόμη 67 ανοιχτήρια από την Αγγλία και τη Γαλλία του 18ου και 19ου αιώνα — μικροί μηχανισμοί, σιωπηλοί μάρτυρες της ανθρώπινης επινοητικότητας, που προστίθενται σε μια συλλογή όπου το καθημερινό αντικείμενο μεταμορφώνεται σε αφήγηση.
Το εικονιστικό αυτό ανοιχτήρι τσέπης (Γαλλία, π. 1780), σύμφωνα με στοιχεία που διέθεσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η μουσειολόγος – υπεύθυνη οινοτουρισμού του Κτήματος, Μαγδαληνή Λειβαδιώτη, φέρει λαβή-κιβωτίδιο για την αποθήκευση καπνού, φτιαγμένη από σκαλιστό ελεφαντοστό. Η λαβή έχει τη μορφή σκύλου, με δυο ξεχωριστά γυάλινα μάτια. Το πίσω τμήμα της λειτουργεί ως καπάκι, το οποίο εξωτερικά έχει την όψη όστρακου και εσωτερικά διαθέτει έμβολο φελλού για το ασφαλές κλείσιμο. Ο κοχλίας είναι πρώιμος ελικοειδής και η θήκη του διακοσμημένη με διαγώνιες αυλακώσεις.
Ξεχωριστό είναι και το ανοιχτήρι αυτοέλξης (Αγγλία, π. 1780), με σταθερό πλαίσιο, που έρχεται να προστεθεί στην ήδη πλούσια συλλογή με ανοιχτήρια του Μουσείο. Πρόκειται για πρώιμο δείγμα μηχανικού ανοιχτηριού, με ξύλινη τορνευτή λαβή και κοχλία του Αρχιμήδη. Οι δύο κολώνες του πλαισίου είναι διακοσμημένες με διαγώνιες εγχαράξεις.
Με τα 68 νέα ανοιχτήρια του 18ου και 19ου αιώνα, ο οινοπαραγωγός Βαγγέλης Γεροβασιλείου συνεχίζει τη συλλεκτική του δραστηριότητα, αναζητώντας και επιλέγοντας ανοιχτήρια που εμπλουτίζουν και ανανεώνουν διαρκώς τη μόνιμη έκθεση. Στις νέες εισαγωγές περιλαμβάνονται μηχανικά ανοιχτήρια, ανοιχτήρια τσέπης, εικονιστικά και πολυεργαλεία.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της συνολικής ανάδειξης της συλλογής, αναπτύσσεται μια ειδική εκθεσιακή ενότητα σε νέα προθήκη, αφιερωμένη αποκλειστικά στα ανοιχτήρια του Άγγλου εφευρέτη και κατασκευαστή Edward Thomason. Η σημαντική αυτή εφεύρεση, μία βρετανική πατέντα του 1802, που διευκόλυνε την εξαγωγή του φελλού και συνδύασε λειτουργικότητα με εξεζητημένη αισθητική, εξασφαλίζοντας ευρεία χρήση και καθιερώνοντας το ανοιχτήρι Thomason ως απόκτημα – σταθμό για κάθε συλλέκτη.
Η συλλογή ανοιχτηριών του Μουσείου Οίνου Γεροβασιλείου -σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία- αριθμεί πλέον περί τα 2.700 αντικείμενα, αποτελώντας τον πυρήνα του μουσείου και αναδεικνύοντας πώς ένα απλό, καθημερινό χρηστικό αντικείμενο μπορεί να φωτίσει ευρείες θεματικές, όπως η τεχνολογική εξέλιξη, ο βιομηχανικός σχεδιασμός, οι τέχνες, οι καταναλωτικές συνήθειες, η διαφήμιση.
Επιπλέον 1.000 αντικείμενα δημιουργούν τρεις ακόμη συλλογές στο Μουσείο Οίνου Γεροβασιλείου: η εθνογραφική συλλογή -με εργαλεία αμπελουργίας, οινοποίησης, βαρελοποιίας και εμφιάλωσης-, η συλλογή των κεραμικών αγγείων -από τον 6ο αι. π.Χ.- και εκείνη των γυάλινων φιαλών. Εκτός του Μουσείου Οίνου, ένα Υπαίθριο Μουσείο Τέχνης αναπτύσσεται στον αμπελώνα και στον κήπο του Κτήματος, με 45 έργα Ελλήνων κυρίως καλλιτεχνών, πρωτοπόρων στην μοντέρνα και σύγχρονη τέχνη.
Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ
