Μία γυναίκα έζησε το θέατρο σαν σπίτι, σαν δρόμο και σαν μοίρα. Ξεκίνησε ως παιδί των μπουλουκιών, έπαιξε κάτω από καθεστώς φόβου μέσα στην Κατοχή, μέχρι που συνελήφθη και εξορίστηκε.
Τότε το θέατρο δεν ήταν απλώς τέχνη, αλλά τρόπος επιβίωσης. Η γυναίκα αυτή ήταν η Καλή Καλό, μία ηθοποιός που διέγραψε έξι δεκαετίες θεατρικής ιστορίας.
Στιγμιότυπα από τη ζωή και την επαγγελματική της διαδρομή ζωντανεύουν στην παράσταση «Καλή Καλό – Μια ζωή θεατρίνα», το νέο θεατρικό έργο της Στεργιάνας Τζέγκα, που ανεβαίνει στο θέατρο Αμαλία. Εκτός από την πορεία της θρυλικής μορφής του ελληνικού θεάτρου, φωτίζεται και η αθέατη ιστορία των γυναικών ηθοποιών του περασμένου αιώνα.
«Η ιδέα να ανεβάσουμε αυτό το έργο γεννήθηκε μέσα από τη μελέτη της θεατρικής παράδοσης των μπουλουκιών, για τις ανάγκες προηγούμενης παράστασης της ομάδας “Κατά-φωνή”. Εκεί “συναντήσαμε” την Καλή Καλό, μια καλλιτέχνιδα που γεννήθηκε στα μπουλούκια», εξηγεί στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο σκηνοθέτης Πέτρος Παπαζήσης.
Από εκείνη τη συνάντηση, ξεκίνησε μια κοινή ερευνητική διαδρομή. Αρχικά η πρωταγωνίστρια Αλκυόνη Θηλυκού και στη συνέχεια ο σκηνοθέτης και η συγγραφέας του έργου διάβασαν την αυτοβιογραφία της γυναίκας που υπήρξε «παιδί θαύμα», ενζενί και λαμπερή θιασάρχισσα, αλλά και εκπαιδευτικός, μητέρα και αγωνίστρια. Η ιδέα μετατράπηκε σύντομα σε απόφαση να γίνει θεατρικό έργο, το οποίο ζητήθηκε να γράψει η Στεργιάνα Τζέγκα. Η διαδικασία χτίστηκε μέσα από κοινές συζητήσεις και καλλιτεχνική ανταλλαγή ανάμεσα στους βασικούς συντελεστές, μέχρι να πάρει η παράσταση την τελική της μορφή μέσα στο 2025.
«Αυτό που μας εντυπωσίασε περισσότερο ήταν ότι ήταν ένα πολυτάλαντο πλάσμα και σαν επιχειρηματίας, αλλά και σαν καλλιτέχνιδα, χορεύτρια, τραγουδίστρια και ηθοποιός. Και ως γυναίκα, που ενέταξε τον εαυτό της σε ένα σύνολο ανθρώπων που ταξίδευαν και έκαναν παραστάσεις και στην Κατοχή και μεταπολεμικά, με την πολιτική της θέση», σημειώνει ο κ. Παπαζήσης, αποκαλύπτοντας ότι η παράσταση αναδεικνύει παράλληλα και τη θέση της γυναίκας μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο προκαταλήψεις και στερεότυπα.
Από τα μπουλούκια στην εξορία: η διαδρομή μιας γυναίκας-σύμβολο
Ιδιαίτερη δραματουργική κορύφωση, σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, αποτελεί η σκηνή της εξορίας της Καλής Καλό στην Ικαρία, όταν μια παράσταση διακόπτεται και οι ηθοποιοί συλλαμβάνονται. «Όλη η σκηνή της εξορίας και της ανάκρισης είναι από τα πιο ιδιαίτερα σκηνικά κομμάτια που συμβαίνουν στην παράσταση. Έχουμε επενδύσει πολύ και στο κομμάτι της ατμόσφαιρας και της μουσικής», προσθέτει.
Η παράσταση παρουσιάζεται με τρεις ηθοποιούς και έναν μουσικό επί σκηνής, που λειτουργεί ως ζωντανός συνομιλητής της ιστορίας, μεταφέροντας το κοινό από τα μπουλούκια στην επιθεώρηση και από την προσωπική εξομολόγηση στη συλλογική μνήμη. «Η βασική ηθοποιός παίζει την Καλή Καλό, την οποία τη βλέπουμε και στη μικρή της ηλικία, και στη μεσαία της ηλικία ως μεγάλη σταρ, αλλά και στη μεγάλη της ηλικία ως κυρία που παίζει χαρτιά και καπνίζει… Οι δύο άλλοι ηθοποιοί κάνουν τους ανθρώπους που πέρασαν από τη ζωή της, δηλαδή την Πόπη Άλβα που έπαιζε μαζί της, τη μητέρα της, μια γειτόνισσά της, μετέπειτα τον Αττίκ… Επίσης, τον Τσιτσάνη τον ενσαρκώνει ο μουσικός μας», περιγράφει ο κ. Παπαζήσης. Πολλοί από τους ηθοποιούς με τους οποίους συνεργάστηκε η Καλή Καλό στα μπουλούκια τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, όπως η Μαρία Κοτοπούλη, ο Κώστας Βουτσάς ή ο Κώστας Χατζηχρήστος, έγιναν διάσημοι μέσω του κινηματογράφου, τον οποίο η ίδια υπηρέτησε ελάχιστα.
Σημαντικό ρόλο στη σκηνοθετική προσέγγιση παίζει και η σκηνογραφία και ενδυματολογία της παράστασης, που υπογράφει η Μαρίνα Κωνσταντινίδου. Όπως αναφέρει ο σκηνοθέτης, στη σκηνή κυριαρχούν αντικείμενα του ταξιδιού, βαλίτσες και μπαούλα, που συνοδεύουν διαρκώς τους ηθοποιούς, θυμίζοντας τη ζωή των περιοδεύοντων θιάσων.
Το έργο δεν φιλοδοξεί απλώς να αφηγηθεί τη ζωή μιας ξεχασμένης πρωταγωνίστριας, αλλά να ανασύρει μια ολόκληρη εποχή όπου το θέατρο ήταν ζήτημα επιβίωσης. «Αν δεν παίξεις, δεν θα φας. Αν δεν παίξεις, θα πεινάσεις», θυμίζει ο κ. Παπαζήσης, μεταφέροντας την ωμή πραγματικότητα των ηθοποιών της Κατοχής.
Μάλιστα, από την πρεμιέρα θα κυκλοφορεί και το έργο σε βιβλίο, διαθέσιμο στο θέατρο, με τον τίτλο «Καλή Καλό – Μια ζωή θεατρίνα», ώστε το κοινό να μπορεί να πάρει μαζί του και την «ύλη» αυτής της διαδρομής. Οι παραστάσεις ξεκινούν από τις 2 Φεβρουαρίου, κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:15, στο θέατρο Αμαλία.
Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ
